Şıra, sıkılan üzüm suyunun doğal mayalar aracılığıyla fermantasyon sürecine girdiği ancak alkole dönüşmesine izin verilmeden tüketildiği, probiyotik açısından aktif bir içecektir. Standart üzüm sularından ayrılan en belirgin özelliği, üretim sürecinde yüksek ısıl işlem (pastörizasyon) görmemesidir. Marketlerde satılan meyve suları, bozulmayı önlemek için kaynatılarak içindeki tüm bakterilerden arındırılır ve sterilize edilir; bu işlem raf ömrünü uzatırken besin değerini ve doğal enzimlerini yok eder.

Buna karşın şıra, üzüm kabuğundaki doğal mayaların (wild yeast) üzüm şekeriyle etkileşime girmesi prensibine dayanır. Bu biyolojik süreç, içeceğe hafif bir gazlılık, asidik bir keskinlik ve kendine has tortulu bir yapı kazandırır. İçerisinde canlı kalan yararlı bakteriler sayesinde sindirim sistemini destekleyen bir probiyotik kaynağına dönüşür. Şaraptan farkı ise fermantasyonun alkol oluşumu başlamadan hemen önce, tatlılık ve asit dengesinin en ideal seviyeye ulaştığı noktada sonlandırılmasıdır.

Evde şıra yapmak, sanılanın aksine oldukça kolaydır ancak sabır ister. Vereceğimiz tarif, geleneksel yöntemlere sadık kalarak, mutfağınızdaki malzemelerle hazırlayabileceğiniz en garanti yöntemdir.

Şıranın lezzeti, seçtiğiniz üzümün kalitesine ve mayalanma süresine doğrudan bağlıdır. İşte adım adım ev yapımı şıra tarifi:

Şıra Yapmak İçin Gerekli Malzemeler

Adım Adım Şıra Hazırlanışı

Mükemmel şırayı yapmak ustalık ister. İşte herkesin bilmediği o sırlar:

Şıra sadece lezzetli bir içecek değil, aynı zamanda bir sağlık iksiridir. Özellikle gelişim çağındaki çocuklar ve enerjiye ihtiyaç duyanlar için doğal bir destektir.

Türkiye'de bir restorana gittiğinizde, özellikle Bursa mutfağında İskender Kebabı'nın yanında mutlaka şıra önerilir. Peki neden?

Şıranın asidik yapısı ve hafif tatlılığı, yağlı et yemeklerinin ağırlığını dengelemek için mükemmeldir. Kola gibi asitli içeceklerin aksine mideyi şişirmez, aksine etin sindirilmesine yardımcı olur.

Şıra ile sıkça karıştırılan bir diğer lezzet de Trakya bölgesine, özellikle Kırklareli'ne özgü olan Hardaliyedir. Temeli aynıdır (üzüm suyu), ancak yapım aşamaları farklıdır.

Hardaliye yapılırken üzüm şırasının içine siyah hardal tohumu ve vişne yaprakları eklenir. Hardal tohumu, şıranın alkole dönüşmesini (şaraplaşmasını) engelleyen doğal bir koruyucudur ve içeceğe kendine has, hafif yakıcı bir aroma verir. Şıra daha tatlı ve yumuşak içimli iken, hardaliye daha keskin ve baharatlı bir profile sahiptir. Atatürk'ün Kırklareli ziyaretinde tadıp "Bunu milli içecek yapınız" dediği içecek hardaliyedir.

Şıra alkol içerir mi?

Şıra, fermente bir içecek olduğu için teknik olarak fermantasyon sonucu çok eser miktarda (binde oranlarda) doğal alkol oluşabilir. Bu, ekmek mayalanırken oluşan veya kefirde bulunan doğal miktar kadardır ve sarhoşluk verici boyutta değildir. Ancak tamamen "sıfır" alkol arayanlar için pastörize üzüm suları daha uygun olabilir.

Ev yapımı şıra ne kadar dayanır?

Koruyucu madde içermediği için buzdolabında saklamak koşuluyla 3 ila 5 gün içinde tüketilmelidir. Bekledikçe fermantasyon devam eder, tadı ekşir ve sirkeye dönüşmeye başlar.

Şıra yaparken şeker kullanmak şart mı?

Hayır, üzümünüzün cinsi çok tatlıysa (örneğin Sultaniye üzümü) ekstra şeker eklemenize gerek yoktur. Şeker, mayaların beslenip fermantasyonu hızlandırması için bir "yakıt" görevi görür.

Bebeklere şıra verilir mi?

Bal ve çiğ ürünler içerdiği riskiyle, 1 yaşından küçük bebeklere verilmesi önerilmez. 1 yaşından sonra doktorunuza danışarak az miktarda verebilirsiniz.