Bir kumaşın leke tutmaz özelliğe sahip olması, üretim aşamasında ipliklerin veya dokunmuş kumaş yüzeyinin özel kimyasal işlemlerden geçirilmesiyle sağlanır. Doğru masa örtüsünü seçebilmek için bu teknolojilerin arkasındaki temel fiziksel kuralları bilmek gerekir.

Su İticilik (Water Repellent) Mantığı

Leke tutmayan kumaşların üretiminde genellikle nano teknoloji ve florokarbon bazlı kimyasallar kullanılır. Bu işlem, kumaşın her bir lifinin etrafında mikroskobik, gözle görülmeyen koruyucu bir bariyer oluşturur. Kumaşın yüzey gerilimi, dökülen sıvının yüzey geriliminden daha düşük hale getirildiğinde, dökülen çay, şarap veya su kumaşın içine sızamaz. Bunun yerine, sıvı yüzeyde tıpkı bir cıva damlası gibi boncuklanarak toplanır ve top formunda kalır. Bu sayede dökülen madde yüzeyde beklerken müdahale etmek için yeterli zaman kazanılmış olur.

Sıvı Geçirmezlik vs. Leke İticilik Arasındaki Fark

Tüketicilerin en çok yanıldığı nokta, sıvı geçirmezlik (waterproof) ile sıvı iticilik (water repellent) kavramlarını birbirine karıştırmasıdır. Sıvı geçirmez masa örtüleri genellikle PVC veya muşamba gibi hava almayan, tamamen plastik bazlı ürünlerdir. Suyu asla alt tabakaya geçirmezler ancak dokunma hisleri naylonsudur. Su ve leke itici kumaşlar ise hava alan, gerçek ipliklerden dokunmuş ürünlerdir. Sıvı döküldüğünde boncuklanma yapar ancak sıvı yüzeyde saatlerce bekletilirse veya üzerine el ile baskı uygulanırsa, sıvı eninde sonunda liflerin arasına sızarak kumaşa işler.

Kullanım amacınıza, masanızın konumuna ve estetik beklentilerinize göre tercih edebileceğiniz, leke direncine sahip en popüler kumaş türleri şunlardır:

1. Duck Bezi (Duck Keten)

Duck bezi, genellikle yüzde 65 pamuk ve yüzde 35 polyester karışımı ipliklerden dokunan, oldukça dayanıklı ve kalın bir kumaş türüdür. Sıkı dokusu ve kanvasa benzeyen yapısıyla dikkat çeker.

2. Dertsiz Kumaş (Mikrofiber Polyester)

Piyasada "dertsiz masa örtüsü" adıyla en çok bilinen ve satılan türdür. Tamamen sentetik mikrofiber polyester ipliklerden, son derece sıkı bir şekilde dokunur.

3. Teflon Kaplamalı Pamuklular

Yüzde yüz doğal pamuk ipliğinin sunduğu yumuşaklıktan, lüks histen ve dökümlü duruştan vazgeçmek istemeyenler için üretilen üst segment kumaşlardır.

4. Akrilik Kaplamalı Kumaşlar

Bu kumaş türünde, pamuklu veya pamuk-polyester karışımlı standart bir kumaşın üst yüzeyine çok ince bir akrilik film tabakası lamine edilir.

5. PVC ve Vinil Örtüler (Tam Koruma)

Kumaş dokusundan ziyade tamamen sentetik plastik bileşenlerden (Polivinil klorür) üretilen, estetikten çok fonksiyonelliğe odaklanan masa örtüleridir.

Doğru masa örtüsünü seçmek, sadece kumaşın cinsine değil, kullanım alışkanlıklarınıza ve masanızın fiziksel özelliklerine de bağlıdır.

Leke itici özelliğe sahip kumaşların bu yeteneklerini yıllarca koruyabilmesi için, temizlik aşamasında yapılan bazı kritik hatalardan kaçınmak gerekir. Yanlış yıkama, kumaşın üzerindeki nano kaplamayı tek seferde yok edebilir.

Lekeye Anında Müdahale Kuralı

Su itici kumaşların en büyük düşmanı sürtünme ve fiziksel baskıdır. Kumaşın üzerine çay, kahve veya şarap döküldüğünde sıvı yüzeyde boncuklanacaktır. Bu aşamada yapılan en büyük hata, bir bez alıp sıvıyı sertçe ovalayarak silmeye çalışmaktır. Ovalamak, yüzeydeki sıvıyı doğrudan ipliklerin arasındaki boşluklara doğru zorla itmek anlamına gelir. Yapılması gereken tek şey, bir kağıt havluyu sıvının üzerine hafifçe bırakmak ve tampon yaparak sıvının kağıt havlu tarafından emilmesini beklemektir.

Makinede Yıkama Talimatı

Leke tutmaz özellikli masa örtüleri, üzerlerindeki kimyasal aprelerin bozulmaması için kesinlikle yüksek sıcaklıklarda kaynatılmamalıdır. Çamaşır makinesinde maksimum 30 veya 40 derece sıcaklıkta, hassas yıkama programlarında temizlenmelidirler. Çamaşır suyu veya klor içeren ağır ağartıcıların kullanımı, su itici florokarbon tabakayı anında eriteceği için kesinlikle yasaktır.

Yumuşatıcı Tuzağı

Leke tutmaz örtülerin yıkanmasında yapılan en yaygın ve en ölümcül hata kumaş yumuşatıcısı kullanmaktır. Çamaşır yumuşatıcıları, kumaş liflerinin üzerine tutunarak onları yumuşatan bir tabaka bırakır. Ancak bu yumuşatıcı tabaka, kumaşın su itici nano gözeneklerini tamamen tıkar ve işlevsiz hale getirir. Yumuşatıcı ile yıkanan su itici bir örtü, makineden sıradan, suyu anında emen normal bir kumaş olarak çıkar.

Ütüleme ile Özelliği Yenileme

Çok az bilinen ancak son derece etkili bir bakım sırrı da ütülemenin gücüdür. Leke tutmaz masa örtülerini yıkadıktan sonra, düşük veya orta ısı ayarında ve mutlaka kumaşın ters yüzünden (arka kısmından) ütülemek gerekir. Ütünün sağladığı bu dengeli ısı, kumaşın üretim aşamasında kazandığı florokarbon bazlı su itici kimyasalları yeniden aktifleştirir. Böylece kumaş, leke itici performansını uzun yıllar boyunca ilk günkü gibi korumaya devam eder.

Dertsiz masa örtüsü makinede kaç derecede yıkanır?

Dertsiz olarak bilinen mikrofiber sentetik masa örtüleri ve kaplamalı tüm kumaşlar, lif yapılarının ve yüzey özelliklerinin bozulmaması için 30 derecede kısa ve hassas programda yıkanmalıdır.

Leke tutmaz kumaştan kurumuş yağ lekesi nasıl çıkar?

Fark edilmeyip kuruyan yağ lekeleri için örtüyü makineye atmadan önce lokal müdahale yapılmalıdır. Lekenin üzerine doğrudan sıvı bulaşık deterjanı damlatıp 10 dakika bekleyin. Ardından ılık su ile hafifçe çitileyerek yağı çözün ve makinede standart yıkamaya alın.

Keten masa örtüsü leke tutar mı?

Yüzde yüz doğal, işlem görmemiş saf keten kumaşlar yüksek oranda emicidir ve dökülen sıvıları anında içine çekerek kalıcı leke tutar. Keten görünümü isteniyor ancak leke direnci de bekleniyorsa, "Duck bezi (keten)" veya yüzeyi özel teflon kaplanmış keten kumaşlar tercih edilmelidir.