Bezelyeli Tavuk Tarifi
Bezelye, çoğu evde etsiz zeytinyağlı ya da kıymalı tencere yemeği olarak pişer. Tavukla buluştuğunda ise hafif ama doyurucu bir akşam yemeği çıkar ortaya. Kuşbaşı tavuk, havuç ve patatesle birlikte salçalı bir sosta pişer. Bezelye en son eklenir ve yeşil rengini koruyarak tencereye tatlılık katar. Bezelyeli tavuk yarım saatte hazırlanır, tek tencerede pişer ve yanına bir tabak pilav eklendiğinde hafta içi sofralarının en pratik yemeklerinden biri olur.
Bezelyeli Tavukta Tavuğun Sulu Kalması
Bu yemekte en sık karşılaşılan sorun, tavuğun kuruyup lif lif dağılmasıdır. Bunun iki nedeni vardır. İlki etin seçimi, ikincisi pişirme sırasıdır.
Tavuk göğsü yağsızdır ve uzun pişirmede çabuk kurur. Tavuk but ise yağı ve bağ dokusu sayesinde tencerede sulu kalır. Bezelyeli tavuk gibi sosun içinde pişen yemeklerde but daha yumuşak kalır. Göğüs tercih edildiğinde parçalar biraz iri doğranır ve pişirme süresi kısa tutulur.
Pişirme sırasında ise tavuk önce kızgın tencerede mühürlenir. Tavuk tencereye girdiğinde suyunu bırakır. Bu su tamamen çekilene ve parçaların yüzeyi hafif renk alana kadar kavrulur. Kavrulan tavuk, sosun içinde pişerken suyunu içinde tutar.
Mühürleme aşamasında tencerenin tabanı belirleyicidir. İnce tabanlı tencerede tavuk eklendiği anda ısı düşer ve parçalar kızarmak yerine kendi suyunda haşlanır. Kalın tabanlı bir tencere, ısısını kaybetmeden tavuğu kısa sürede mühürler ve ardından aynı tencerede sosun kısık ateşte dibe tutmadan pişmesini kolaylaştırır.
Taze ve Dondurulmuş Bezelye Arasındaki Fark
Taze bezelye ilkbaharda pazara gelir. Kabuklarından ayıklanan taneler tatlı ve diridir, ancak dondurulmuşa göre biraz daha uzun pişer. Taze bezelye, tavukla birlikte tencereye girer ve on beş dakika kadar pişer. Bir kilo kabuklu bezelyeden yaklaşık yarım kilo tane çıkar. Bu yüzden iki su bardağı tane için pazardan bir kiloya yakın bezelye alınır. Kabuklar parmakla bastırılarak açılır ve taneler bir kaseye toplanır. Sararmış ya da sertleşmiş taneler ayıklanır.
Dondurulmuş bezelye ise yıl boyunca bulunur ve hasattan kısa süre sonra dondurulduğu için tadını iyi korur. Dondurulmuş bezelye çözdürülmeden, pişirmenin son on dakikasında tencereye eklenir. Daha erken eklendiğinde rengi soluklaşır ve taneler buruşur.
Bezelyeli Tavuk Malzemeleri
Dört kişilik porsiyon
Yarım kilo kemiksiz tavuk but ya da göğüs
İki su bardağı bezelye
Bir adet kuru soğan
Bir adet havuç
Bir adet orta boy patates
Bir adet domates
Bir yemek kaşığı domates salçası
İki yemek kaşığı zeytinyağı
Bir yemek kaşığı tereyağı
İki su bardağı sıcak su
Bir tatlı kaşığı tuz
Yarım tatlı kaşığı karabiber
Bir tatlı kaşığı pul biber
Yarım tatlı kaşığı kuru kekik
Birkaç dal taze dereotu
Bezelyeli Tavuk Nasıl Yapılır
Tavuğu Mühürlemek
Tavuk kuşbaşı büyüklüğünde doğranır ve kağıt havluyla kurulanır. Zeytinyağı tencerede iyice ısıtılır. Tavuk parçaları tencereye eklenir ve ilk birkaç dakika karıştırılmadan bekletilir. Parçaların alt yüzü renk alınca çevrilir. Tavuk bıraktığı suyu çekene kadar orta-yüksek ateşte kavrulur.
Sebzeleri Eklemek
Yemeklik doğranan soğan tavuğa eklenir ve pembeleşene kadar kavrulur. Havuç küçük küpler halinde, patates ise biraz daha iri küpler halinde doğranır. İkisi de tencereye girer ve birkaç dakika tavukla birlikte çevrilir. Havuç geç pişer, bu yüzden küçük doğranır. Patates ise çabuk dağılır, bu yüzden iri kalır.
Salça eklenir ve bir iki dakika kavrulur. Kabuğu soyulup rendelenen domates tencereye alınır. Tuz, karabiber, pul biber ve kekik bu aşamada katılır.
Pişirme Süresi
Sıcak su eklenir. Su, malzemelerin üzerini kapatmaz, yarısını biraz geçer. Bezelyeli tavuk sulu bir yemek değildir. Sosu, tabakta tanelerin etrafını saran bir kıvamda kalır. Kaynadıktan sonra ocağın altı kısılır ve tencerenin kapağı kapatılır.
Taze bezelye bu aşamada tencereye girer. Yemek yirmi dakika kadar pişer. Dondurulmuş bezelye ise patates yumuşamaya başladığında, ocaktan almadan on dakika önce eklenir.
Tavuğun tamamen pişip pişmediğini anlamak için en kalın parça ikiye kesilir. İçinde pembelik kalmamışsa ve suyu berraksa tavuk pişmiştir. Ocaktan almadan hemen önce tereyağı eklenir, tencere hafifçe sallanır ve ince kıyılmış dereotu serpilir. Yemek kapağı kapalı olarak beş dakika dinlendirilir.
Kıvamı Ayarlamak
Dinlenen yemekte sos hafifçe koyulaşır. Sos fazla koyu kalırsa bir iki kaşık sıcak su eklenir ve tencere yeniden sallanır. Fazla sulu kalırsa kapak açılır ve yemek birkaç dakika daha kısık ateşte bekletilir. Patatesin bir iki parçasını kaşığın arkasıyla ezmek de sosu kendiliğinden bağlar. Bu küçük ayar, yemeğin tabakta dağılmadan durmasını kolaylaştırır.
Bezelyeli Tavuğa Farklı Dokunuşlar
Klasik tarifte domates ve salça kullanılır, ancak aynı yemek salçasız olarak da pişer. Bu yorumda salça ve domates çıkarılır, pişirme suyunun yerini tavuk suyu alır. Ocaktan almadan önce bir yumurta sarısı, yarım limonun suyu ve bir kaşık yoğurtla terbiye hazırlanır. Terbiye birkaç kepçe sıcak suyla ılıştırılır ve tencereye eklenir. Ortaya beyaz soslu, hafif ekşi bir bezelyeli tavuk çıkar.
Mantar seven sofralarda bir avuç dilimlenmiş mantar soğanla birlikte tencereye girer. Mantar suyunu bırakıp çekene kadar kavrulur ve yemeğe tok bir tat ekler. Çocuklu evlerde pul biber azaltılır ya da tamamen çıkarılır, havuç miktarı ise biraz artırılır. Havucun ve bezelyenin tatlılığı, yemeği küçüklerin de severek yediği bir tabağa dönüştürür.
Ertesi Gün Öğle Yemeğinde Bezelyeli Tavuk
Bezelyeli tavuk ertesi gün de lezzetini korur. Buzdolabında ağzı kapalı bir kapta iki gün saklanır. Isıtılırken bir iki kaşık sıcak su eklenir, çünkü patates ve bezelye beklerken suyu çeker.
Hafta içi akşam pişen bir tencere, ertesi günün öğle yemeğine de yeter. Sabah ısıtılıp ağzı geniş bir termos içine konan yemek, iş yerinde ya da okulda öğle saatine kadar sıcak kalır.
Bezelyeli Tavuk Sofrası
Bezelyeli tavuğun en yakın eşlikçisi tereyağlı pirinç pilavıdır. Pilav, yemeğin salçalı sosunu çeker. Şehriyeli pilav ya da bulgur pilavı da aynı uyumu yakalar. Yanına bir kase cacık ya da sarımsaklı yoğurt ve bir tabak mevsim salatası eklendiğinde sofra tamamlanır.
Tencere yemeği, pilav ve yoğurt bir arada masaya geldiğinde çukur ve düz tabaklar birlikte kullanılır. Bu parçaları aynı tasarımda buluşturan bir yemek takımı, sade bir hafta içi akşamını da derli toplu bir aile sofrasına çevirir. Karaca'nın yemek takımları arasında farklı kişi sayılarına göre hazırlanan setler bulunur.
Yemeğin ardından köpüklü bir Türk kahvesi, akşam sofrasını yavaş bir sohbete bağlar. Kahvenin sıcak kumda, ağır ağır pişirildiği geleneksel usul, köpüğü yoğun bir fincan verir. Bu usulü evde sürdürmek isteyenler için beş fincan kapasiteli ve taşma önleyici sistemli kumda Türk kahve makinesi, aileye ya da misafire aynı anda birkaç fincan kahve hazırlar.
