Sofra eşyalarının maliyetini, ağırlığını ve dayanıklılığını belirleyen en önemli faktör üretim materyalidir. Bir tabağı elinize aldığınızda hissettiğiniz ağırlık ve incelik, o takımın hangi kategoriye ait olduğunu doğrudan söyler.

Misafir Takımlarında Materyal: Bone China ve İnce Porselen

Misafir yemek takımları, sofrada zarafeti ve ustalığı sergilemek üzere tasarlanır. Bu takımların üretiminde en üst segment materyal olan "Bone China" (Kemik Tozu Porseleni) veya çok yüksek kalitede ince porselen kullanılır. Bone China üretiminde, porselen hamuruna yüksek oranda kalsiyum fosfat (doğal kemik külü) eklenir. Bu ekleme, porselene benzersiz bir süt beyazı renk ve ışığı arkasına geçiren (transparan) bir incelik kazandırır.

Tüketiciler arasında ince porselenin veya Bone China takımların çok kırılgan olduğuna dair yaygın bir yanılgı vardır. Aksine, kemik tozu ilavesi porselenin mekanik direncini artırır. Bu sayede tabaklar standart bir seramikten çok daha ince dökülebilirken, fiziksel darbelere karşı inanılmaz derecede yüksek bir esneklik ve direnç gösterir. Misafir takımlarının hafifliği ve zarif tınlaması, bu ileri üretim teknolojisinin bir sonucudur.

Günlük Takımlarda Materyal: Stoneware, Seramik ve Kalın Porselen

Günlük yemek takımları ise zarafetten ziyade mutfaktaki yoğun tempoya, lavabodaki çarpmalara ve sürekli makinede yıkanmaya dayanacak şekilde üretilir. Bu takımlarda genellikle "Stoneware" (Taş sofra eşyası), seramik veya kalın cidarlı sert porselen tercih edilir. Stoneware, normal seramikten çok daha yüksek sıcaklıklarda (yaklaşık 1200°C) fırınlanan, gözeneksiz ve son derece sert bir materyaldir.

Günlük takımlarda kullanılan bu materyaller ince porselene göre daha kalın, daha ağır ve ışık geçirmeyen (opak) bir yapıya sahiptir. Bu kalın cidarlı yapının en büyük avantajı, ısıyı muazzam derecede iyi hapsetmesidir. Kalın bir Stoneware veya seramik tabak, içine konan sıcak yemeğin ısısını ince bir porselene göre çok daha uzun süre korur. Lavabodaki dikkatsiz çarpmalara karşı kenarlarının kırılma ve çıtlanma (chipping) direnci yüksektir.

İki kategori arasındaki en gözle görülür fark, kutuların içinden çıkan parça sayısı ve bu parçaların masa düzenindeki işlevleridir.

Kapsamlı Misafir Setleri (60-85+ Parça)

Misafir yemek takımları, resmi bir akşam yemeğinin tüm protokollerini karşılamak üzere genellikle 12 kişilik olarak tasarlanır ve 60 ile 85 parça arasında değişen devasa setler halinde satılır. Bu setlerin temel iskeletini 12 adet servis tabağı, 12 adet çukur yemek tabağı, 12 adet pasta tabağı ve 12 adet çorba kasesi oluşturur.

Ancak bir misafir takımını asıl farklı kılan şey, sunum ve servis ekipmanlarının kutuya dahil olmasıdır. Masanın tam merkezine yerleştirilen kapaklı büyük bir çorba tenceresi (çorbalık/tureen), et yemekleri ve salatalar için farklı boylarda 3 veya 4 adet kayık tabak (oval servis), sıvı soslar için özel sosluklar (gravy boat), kürdanlıklar ve takımın deseniyle tamamen aynı olan biberlik-tuzluk setleri bu kutulardan çıkar. Hatta birçok üst düzey misafir takımında, yemek sonrası ikramlar için 12 kişilik çay veya kahve fincan seti de masa bütünlüğünü korumak adına kutuya entegre edilir.

Kompakt Günlük Setler (18-24 Parça)

Günlük yemek takımları, çekirdek ailenin temel ihtiyaçlarına yanıt vermek üzere genellikle 4 veya 6 kişilik, 18 ila 24 parçalık kompakt setler halinde sunulur. Bu setler sadece temel yeme içme fonksiyonuna odaklanır.

Bir günlük takım kutusunda çoğunlukla servis tabağı, yemek tabağı ve çorba kasesi bulunur; bazen bunlara pasta/tatlı tabağı eşlik eder. Günlük takımlarda kayık tabaklar, kapaklı çorbalıklar veya uyumlu tuzluklar bulunmaz. Bunun nedeni, günlük öğünlerde yemeklerin genellikle ocaktaki tencereden doğrudan tabaklara servis edilmesi veya ortaya konan salataların ahşap/cam gibi farklı gündelik kaselerde sunulmasıdır.

Masanın ruhunu belirleyen desenler ve yüzey işlemleri, tabağın kullanım alanına göre tamamen farklı kimyasal işlemlerden geçer.

Misafir Takımlarının Tasarım Dili

Misafir yemek takımlarında amaç zamansız bir şıklık ve resmi bir atmosfer yaratmaktır. Bu nedenle tasarımlarda çoğunlukla beyaz veya krem rengi zemin üzerine klasik floral motifler, geometrik bordürler ve ince detaylar işlenir.

En belirgin estetik fark, misafir takımlarında gerçek altın veya platin yaldız kullanımının çok yaygın olmasıdır. Tabakların kenarlarını çevreleyen bu yaldız şeritler veya yüzeydeki kabartmalı (rölyef) dokular, masaya vuran ışığı yansıtarak gösterişli bir derinlik yaratır. Bu tür işlemeler genellikle "sır üstü" (overglaze) tekniğiyle, yani porselenin en dış şeffaf katmanının üzerine uygulanır.

Günlük Takımların Tasarım Dili

Günlük takımların tasarım dili ise tamamen dinamik, modern ve trendlere açıktır. Reaktif sır (reactive glaze) adı verilen, fırınlama esnasında kendi kendine desen oluşturan ve her bir tabağı diğerinden benzersiz kılan boyama teknikleri günlük takımlarda çok popülerdir.

Mat siyahlar, canlı maviler, asimetrik ve organik formlar günlük kullanımın rahat atmosferini yansıtır. Günlük takımlardaki desenler genellikle "sır altı" (underglaze) tekniği ile basılır. Desen doğrudan kilin üzerine işlenir ve üzeri şeffaf, camımsı bir koruyucu tabaka ile kaplanır. Bu sayede her gün kullanılan biftek bıçaklarının veya çatalların deseni çizmesi ya da silmesi fiziksel olarak imkansız hale getirilir.

Tüketicilerin en çok maddi zarara uğradığı nokta, takımların kullanım talimatlarını birbirine karıştırmasıdır.

Misafir takımları, özellikle kenarlarında altın veya platin yaldız bulunduran modeller, mikrodalga fırınlara kesinlikle sokulmamalıdır. Yaldızlardaki gerçek metal molekülleri, mikrodalga ışınlarıyla tepkimeye girerek fırın içinde kıvılcımlanmaya (arcing) ve tabağın anında çatlamasına neden olur. Ayrıca "sır üstü" işlenen bu yaldızlar, bulaşık makinesi deterjanlarının içerdiği sert alkali kimyasallara ve yüksek basınca uzun süre dayanamaz. Sürekli makinede yıkanan misafir takımlarının yaldızları zamanla silinir ve solar. Bu ürünler düşük ısıda sıvı jel deterjanla veya elde yıkanmalıdır.

Günlük takımlar ise mutfağın ağır işçileridir. Herhangi bir metal yaldız içermedikleri için mikrodalga fırında yemek ısıtmak için tamamen güvenlidirler. Kalın sır tabakaları ve sır altı desenleri sayesinde bulaşık makinesinin en yoğun programlarında, en sert tablet deterjanlarla bile her gün yıkanabilirler. Çizilmelere, ani ısı değişimlerine (buzdolabından çıkıp mikrodalgaya girmeye) karşı yüksek tolerans gösterirler.

Eviniz için doğru yatırımı yapmadan önce aşağıdaki kontrol listesini göz önünde bulundurmalısınız:

Bone China yemek takımı günlük kullanılır mı?

Teorik olarak kemik tozu porseleni kırılmalara karşı çok dayanıklıdır. Ancak bu takımlar genellikle altın/platin yaldız detayları içerdiğinden, her gün bulaşık makinesine atılmaları yaldızları aşındıracaktır. Eğer yaldızsız, tamamen düz ve işlemesiz bir Bone China takım bulursanız günlük olarak güvenle kullanabilirsiniz.

Porselen ve seramik arasındaki fark nedir?

Porselen çok yüksek sıcaklıklarda fırınlanır, tamamen gözeneksizdir (su emmez) ve ışığı geçirgen bir yapıya sahiptir. Seramik ise daha düşük sıcaklıklarda pişer, ışığı geçirmez, mikroskobik gözenekleri vardır ve porselene kıyasla kenarları çarpmalara karşı çıtlanmaya biraz daha müsaittir.

İdeal bir misafir yemek takımı kaç parça olmalı?

Masada eksiksiz, simetrik ve tam donanımlı bir sunum yaratmak için; çorba tenceresi, farklı boylarda en az üç adet kayık tabak, sosluk ve tuzluk-biberlik setlerini barındıran minimum 60 parçalık 12 kişilik takımlar tercih edilmelidir.