Coğrafi işaretli ürünlerimizden biri olan İskilip Dolması, Çorum'un İskilip ilçesine özgü, yapımı büyük sabır gerektiren tarihi bir yemektir. Kökleri 500 yıl öncesine dayanan bu lezzet, Osmanlı ordusunun sefer yemekleri arasında yer almıştır. Bunun en büyük nedeni, tek bir kazanda hem etin hem de pilavın aynı anda pişmesi ve buharın gücüyle uzun süre bozulmadan dayanabilmesidir. Yöresel ağızda kullanılan bez torbaya atfen "Ca Dolması" olarak da bilinir.

Bu yemeği diğer dolma veya pilav türlerinden ayıran en temel özellik pişirme tekniğidir. Pirinç, asla suyun içine girmez. Kazanın dibinde kaynayan etin ve kemik suyunun buharıyla saatlerce, yavaş yavaş pişer. Bu yöntem, pirinç tanelerinin tane tane olmasını ve et aromasını içine hapsetmesini sağlar.

Bu yemeği evde yaparken "olmadı" dememek için şu detaylara dikkat etmelisiniz:

İskilip dolması, Çorum düğünlerinde ve özel günlerde tek başına bir öğün değil, bir menü ritüeli olarak sunulur. Eğer bu deneyimi tam anlamıyla yaşamak istiyorsanız, sofrayı şu sırayla kurmalısınız:

İskilip Dolması Kaç Kalori?

Oldukça besleyici ve enerji verici bir yemek olan İskilip dolmasının bir porsiyonu, kullanılan etin yağ oranına ve tereyağı miktarına göre yaklaşık 450-550 kalori arasındadır. Karbonhidrat ve protein dengesi açısından zengindir ancak ölçülü tüketilmelidir.

İskilip Dolması Neden "Dolma" Olarak Adlandırılır?

Pek çok kişi isminden dolayı biber veya yaprak dolması beklese de, İskilip dolması teknik olarak etli bir pilav türüdür. İsminin "dolma" olmasının nedeni, herhangi bir sebzenin içinin doldurulmasından değil, pişirme esnasında kullanılan "Ca" torbasının veya kazanın ağzına kadar pirinçle ve etle "doldurulması" geleneğinden gelir. Yöresel dilde kazanın dolması eylemi, zamanla yemeğin adı haline gelmiş ve bu özel pişirme tekniğini tanımlayan bir marka olmuştur.

Evde Ca Torbası Yoksa İskilip Dolması Nasıl Pişirilir?

Orijinal lezzeti yakalamak için "Ca" adı verilen o özel bez torba şarttır ancak ev imkanlarında bu torbaya sahip değilseniz pes etmenize gerek yok. İskilip dolması yaparken Ca torbası yerine, kullanılmamış, beyaz, %100 pamuklu bir yastık kılıfı veya sık dokunmuş temiz bir amerikan bezi kullanabilirsiniz. Burada dikkat etmeniz gereken en önemli nokta, kumaşın sentetik (naylon) karışımlı olmamasıdır; aksi takdirde buharın etkisiyle kumaş eriyebilir veya pilava koku sindirebilir.

Düdüklü Tencerede İskilip Dolması Yapılır mı?

Geleneksel yöntem bakır kazanlarda ve odun ateşinde 12 saati bulan pişirme süresini gerektirse de, modern mutfaklarda zaman kazanmak için düdüklü tencere bir alternatiftir. Düdüklü tencerede İskilip dolması yapmak için, tencerenin dibine eti ve suyu koyup üzerine buharda pişirme aparatını (veya ayağını) yerleştirmeniz gerekir. Pirinci bu aparatın üzerindeki bir kaba veya ısıya dayanıklı torbaya koyarak, buhar basıncıyla pişmesini sağlayabilirsiniz; ancak odun ateşinin verdiği o isli ve derin aromayı düdüklü tencerede tam olarak yakalamak zordur.

İskilip Dolması Buzlukta Saklanır mı?

Evet, İskilip dolması buharda piştiği için lapa olma riski taşımayan, tane tane yapısını koruyan bir pilavdır ve bu özelliği onu saklamaya elverişli kılar. Artan dolmayı hava almayan buzdolabı poşetlerine porsiyonluk olarak koyup derin dondurucuda 3 aya kadar saklayabilirsiniz. Tüketmek istediğinizde, donmuş pilavı çözdürmeden doğrudan bir süzgece koyup, altında kaynayan suyun buharında 10-15 dakika ısıtırsanız, ilk günkü tazeliğinde ve lezzetinde bir dolma elde edersiniz.

İskilip Dolması Yanına Neden Sirkeli Cacık Yapılır?

Bu yemeğin ritüelinde sirke, sadece bir lezzet verici değil, biyolojik bir dengeleyicidir. İskilip dolması, bol tereyağı ve etin kendi yağıyla pişen oldukça kuvvetli ve ağır bir yemektir. Yemeğin yanında sunulan sirkeli cacık veya yöresel adıyla "sirke salatası", içerdiği asit sayesinde bu yoğun yağın sindirilmesini kolaylaştırır, kan şekerini dengeler ve damakta ferahlatıcı bir etki yaratarak yemeğin ağırlığını alır.