Sade yağ yapmak aslında bir dönüşüm sanatıdır. Bu yüzden ihtiyacınız olan tek şey kaliteli bir hammadde ve biraz sabır.

Sade yağ yapma işlemi, tereyağının içindeki süt proteinlerini ve suyu yağdan ayırma işlemidir. İşte adım adım mutfağınızda uygulayabileceğiniz o profesyonel teknik:

Gerçek bir sade yağ nasıl yapılır sorusunun cevabı ısı kontrolünde saklıdır. Eğer yağı yüksek ateşte eritirseniz, içindeki süt proteinleri (kazein) yanar ve yağın rengi kararır, tadı acılaşır. Sabırla, en kısık ateşte çalışmak, kehribar renginde bir yağ elde etmenin tek yoludur.

Bir diğer önemli nokta ise tereyağı seçimidir. Mümkünse köy tereyağı veya güvendiğiniz bir markanın tuzsuz tereyağını tercih edin. Tuzlu tereyağı işlem sırasında çok fazla köpürür ve ayrışması daha zor olur. Ayrıca yağın kalitesi, elde edeceğiniz saf yağın aromasını doğrudan etkiler.

Peki, neden bu kadar zahmete girip tereyağını saflaştırıyoruz? Cevap çok basit: Dayanıklılık ve Yüksek Isı. Normal tereyağının içindeki süt tortuları yaklaşık 150 derecede yanmaya başlar. Bu da tavada et mühürlerken veya yüksek ısıda börek pişirirken yağın kararmasına ve yanık kokmasına neden olur.

Ancak sade yağ (clarified butter), içindeki yanıcı maddelerden arındırıldığı için 250 dereceye kadar yanmadan dayanabilir. Bu da onu kızartmalar, soteler ve özellikle yüksek ısı gerektiren fırın yemekleri için mükemmel bir seçenek yapar. Ayrıca laktoz ve kazeinden arındırıldığı için süt ürünlerine hassasiyeti olanlar için daha hafif bir alternatiftir.

Elde ettiğiniz bu saf yağ, normal tereyağına göre bozulmaya karşı çok daha dirençlidir. İçindeki su ve süt maddeleri alındığı için bakteri üremesi çok zordur. Cam bir kavanozda, ağzı sıkıca kapalı olarak buzdolabında aylarca, hatta dondurucuda 1 yıla kadar taze kalabilir. Hatta serin ve karanlık bir kilerde, oda sıcaklığında bile bozulmadan uzun süre saklanabilmesi, onu eskiden buzdolabının olmadığı zamanların vazgeçilmezi yapmıştır.

Türk Mutfağının Baş Tacı: Baklava ve Sade Yağ

Baklavanın o çıtırtısını veren, katlarının tek tek ayrılmasını sağlayan ve yerken o hafifliği hissettiren şey şerbet değil, kullanılan yağdır. Baklava ustaları asla normal tereyağı kullanmazlar. Çünkü normal tereyağının içindeki su, yufkayı yumuşatır; içindeki tortular ise fırında yanarak siyah benekler oluşturur. Eğer evde baklava, kadayıf veya su böreği yapacaksanız, mutlaka hazırladığınız bu saf yağı kullanın. Aradaki farka inanamayacaksınız.

1 Kg Tereyağından Ne Kadar Sade Yağ Çıkar?

Bu miktar kullandığınız tereyağının su ve süt oranına göre değişmekle birlikte, genellikle 1 kg kaliteli tereyağından yaklaşık 700 ile 800 gram arasında saf sade yağ elde edilir. Geriye kalan kısım sudan ve süt tortusundan ibarettir.

Sade Yağ İle Ghee Aynı Şey mi?

Çok benzer olsalar da küçük bir fark vardır. Sade yağ (Clarified Butter), süt tortuları dibe çöküp sararmadan hemen ayrıştırılarak yapılır. Ghee (Hint mutfağı kökenli) yapımında ise yağ biraz daha uzun süre ateşte tutulur, dibe çöken tortuların hafifçe karamelize olması (hafif kahverengiye dönmesi) beklenir. Bu işlem Ghee'ye fındıksı, daha kavruk bir aroma katar.

Sade Yağ Sağlıklı mı?

Sade yağ, konsantre bir enerji kaynağıdır ve A, D, E, K vitaminleri açısından zengindir. İçindeki laktoz ve okside olabilecek maddeler alındığı için sindirimi normal tereyağına göre çok daha kolaydır. Özellikle ketojenik beslenme uygulayanlar ve süt proteini hassasiyeti olanlar için sağlıklı bir yağ alternatifidir.

Dibe Çöken Tortu (Ayran) Yenir mi?

Kesinlikle! Tencerenin dibinde kalan o beyaz tortu aslında sütün protein ve mineral deposudur. Ancak bu kısım çabuk bozulacağı için saklanmaz. O an yaptığınız bir pilava ekleyebilir, çorbanıza terbiye yapabilir veya taze taze ekmeğe sürüp tüketebilirsiniz. Sadece yüksek ısıda yanacağı için kızartmalarda kullanmayın.