Fırından çıkan tepsiye bakıldığında patlıcan dizme, adını neden aldığını hemen anlatır. Kızarmış patlıcan dilimleri, yassı köfteler ve domates halkaları sıra sıra dizilir. Aralarına yerleştirilen sivri biberler ve dökülen salçalı sos, tepsiyi fırında birbirinin tadını alan katmanlara dönüştürür. Patlıcan köftenin suyunu çeker, köfte patlıcanın yağıyla yumuşar. Hazırlaması biraz emek ister, ama sofraya geldiğinde hem görüntüsüyle hem tadıyla emeğinin karşılığını verir.

Patlıcan Dizmenin Lezzetini Belirleyen Adımlar

Patlıcan dizmede patlıcanın fırına girmeden önce pişmiş olması gerekir. Çiğ patlıcan fırında sosun içinde haşlanır, sünger gibi kalır ve rengini alamaz. Bu yüzden patlıcan dilimleri önce kızartılır ya da fırında yumuşatılır.

Patlıcanın yağ çekişini azaltmak için dilimler kızartılmadan önce tuzlu suda yarım saat bekletilir ve iyice kurulanır. Islak dilimler kızgın yağa girdiğinde yağ sıçrar ve patlıcan kızarmak yerine haşlanır. Kızartma için kalın tabanlı ve geniş bir tava, yağın ısısını sabit tutar ve dilimlerin iki yüzünün de eşit renk almasını sağlar. Dilimler tavaya kalabalık dizilmez, birkaç parti halinde kızartılır ve kağıt havlu üzerinde süzülür.

Kızartmak istemeyenler için fırın yöntemi de vardır. Dilimlerin iki yüzüne fırça yardımıyla zeytinyağı sürülür ve yağlı kağıt serilmiş tepsiye dizilir. İki yüz derecelik fırında on beş ila yirmi dakika, arada bir çevrilerek pişirilir. Bu yöntemde yemek daha hafif olur.

Köfte Harcının Kıvamı

Patlıcan dizmede köfteler, patlıcan dilimleriyle aynı çapta ve yassı biçimde şekillendirilir. Böylece dizilen sıra düzgün olur ve her köfte aynı sürede pişer. Köfte harcının sıkı olması gerekir. Gevşek harçtan yapılan köfteler fırında dağılır ve sosa karışır.

Harcı sıkılaştıran şey yoğurmadır. Kıyma, rendelenmiş soğan ve ekmek içiyle birlikte en az birkaç dakika yoğrulur. Uzun yoğrulan harç yapışkan bir kıvama gelir ve şekillendirildiğinde çatlamaz. Kalabalık bir tepsi için bir kilo kıyma hazırlandığında yoğurma aparatlı bir hamur yoğurma makinesi, harcı elin sıcaklığına maruz bırakmadan kısa sürede bağlar.

Patlıcan Dizme Yapılışı

Patlıcanları Hazırlamak

Patlıcanlar alacalı soyulur ve bir buçuk santim kalınlığında halkalar halinde dilimlenir. İnce dilimler fırında dağılır, kalın dilimler ise içten yumuşamakta geç kalır. Dilimler tuzlu suda bekletilir, kurulanır ve kızartılır ya da fırında pişirilir.

Köfteleri Şekillendirmek

Bayat ekmek içi birkaç kaşık suyla ıslatılır ve sıkılır. Soğan rendelenir ve suyu hafifçe sıkılır. Kıyma, ekmek içi, soğan, ince kıyılmış maydanoz ve baharatlar geniş bir kaba alınır. Harç iyice yoğrulur ve buzdolabında yarım saat dinlendirilir.

Dinlenen harçtan ceviz büyüklüğünde parçalar koparılır. Her parça avuç içinde yuvarlanır ve patlıcan dilimleriyle aynı çapta, parmak kalınlığında yassılaştırılır.

Dizmek

Domatesler halka halka dilimlenir. Sivri biberler ikiye kesilir. Dizme işi için kenarları yüksek bir kap seçilir. Derin bir fırın kabı, dilimlerin dik durmasını sağlar ve sosun taşmasını önler.

Patlıcan, köfte ve domates dilimleri sırayla, kabın bir kenarından başlanarak dik ya da hafif yatık şekilde dizilir. Sıralar birbirine yaslanır, böylece pişirme sırasında devrilmez. Biberler sıraların arasına yerleştirilir. Yuvarlak bir kap kullanıldığında dizme dıştan içe doğru bir çember şeklinde yapılır ve tepsi sofraya bir çiçek görüntüsüyle gelir.

Sosu Hazırlamak ve Pişirmek

Salçalar sıcak suyla açılır. Zeytinyağı ve tuz eklenir. Sos, dizilen malzemelerin üzerine ve aralarına gezdirilerek dökülür. Sos, kabın yarısına kadar çıkar. Fazla sos patlıcanı sulandırır, az sos ise köftelerin kurumasına yol açar.

Kabın üzeri folyoyla kapatılır. Patlıcan dizme iki yüz derecelik fırında yirmi beş dakika folyo altında pişer. Folyo alınır ve yemek on beş ila yirmi dakika daha, sosu koyulaşıp köftelerin üstü renk alana kadar pişer.

Patlıcan Dizme Servis Önerileri

Patlıcan dizme fırından çıktıktan sonra beş ila on dakika dinlendirilir. Bu sürede sos hafifçe koyulaşır ve dilimler yerine oturur. Servis sırasında her porsiyona bir patlıcan, bir köfte ve bir domates dilimi düşecek şekilde, sıra bozulmadan geniş bir spatulayla alınır.

Yanına en çok yakışan eşlikçi tereyağlı pirinç pilavı ya da şehriyeli bulgur pilavıdır. Pilav, tepsideki salçalı sosu çeker. Bir kase sarımsaklı yoğurt ya da cacık ise patlıcanın yağını dengeler. Ayran ve mevsim salatası sofrayı tamamlar.

Fırın kabından doğrudan sofraya gelen patlıcan dizme, ortadaki yerini aldığında sofra kendiliğinden toplanır. Pilav tabaklarından yoğurt kaselerine kadar aynı tasarımda buluşan bir yemek takımı, ortadaki kabın etrafında düzenli bir sofra kurar.

Yemek sonrası çay sohbeti, bu tür doyurucu fırın yemeklerinin ardından kendiliğinden başlar. Misafire özenle sunulan bir çay fincan takımı, ince belli bardakların yanında sofranın son ikramını tamamlar.