Hafta içi bir akşam, mutfakta uzun süre kalmadan özenli bir tabak hazırlamak isteyenler için fırın somon iyi bir başlangıçtır. Kuşkonmazlı fırın somon ise bu tabağı tek bir kapta tamamlar. Limon ve sarımsakla tatlanan somon filetoları, zeytinyağına bulanmış kuşkonmaz saplarıyla birlikte aynı kapta, aynı sürede pişer. Fırından çıkan somonun içi pembe ve sulu, kuşkonmazın ise uçları hafif kıtır kalır. Hazırlığı on dakikayı, pişirmesi yirmi dakikayı geçmeyen bu tarif, sofraya hem hafif hem de doyurucu bir akşam yemeği getirir.

Kuşkonmaz Nasıl Hazırlanır

Kuşkonmaz, ilkbaharda pazar ve manavlarda bolca bulunan ince, uzun saplı bir sebzedir. Sapın üst kısmı yumuşak ve tatlıdır, alt kısmı ise lifli ve serttir. Bu sert kısım pişirmede yumuşamaz ve ağızda odunsu bir his bırakır.

Sert kısmı ayırmanın en kolay yolu, sapı iki elle tutup bükmektir. Kuşkonmaz, yumuşak kısmın bittiği yerden kendiliğinden kırılır. Kırılan alt parçalar atılmaz, çorba ya da sebze suyu için ayrılır. Kalın saplı kuşkonmazlarda alt üçte birlik kısmın kabuğu bir sebze soyacağıyla ince bir şekilde soyulur. Bu sayede kalın sap da ince saplarla aynı sürede pişer.

Taze kuşkonmazın sapı dik ve gergindir, uçları kapalı ve sıkıdır. Uçları açılmış, sapı esneyen kuşkonmaz bekletilmiştir ve fırında kolayca kurur. Kuşkonmaz eve geldiği gün kullanılmadığında, sapların dipleri biraz kesilir ve demet, bir bardak suyun içinde çiçek gibi dik durarak buzdolabında saklanır. Bu şekilde iki üç gün tazeliğini korur.

Fırın Somon İçin Fileto Seçimi

Fırın somon için derili ya da derisiz fileto kullanılır. Derili fileto pişirme sırasında daha az dağılır, derisi de etin alt kısmını kurumaya karşı korur. Fileto parçalarının aynı kalınlıkta olması, hepsinin aynı sürede pişmesini sağlar. Kuyruk tarafındaki ince parçalar daha çabuk pişer, bu yüzden kalın parçalardan biraz daha erken fırından alınır.

Dondurulmuş somon kullanıldığında fileto bir gece önceden buzdolabına alınır ve yavaşça çözdürülür. Çözülen somonun yüzeyi kağıt havluyla kurulanır. Islak somon fırında suyunu bırakır ve kızarmak yerine buharda pişer.

Kuşkonmazlı Fırın Somon Malzemeleri

Dört kişilik bir porsiyon için gereken malzemeler aşağıdadır.

Kuşkonmazlı Fırın Somon Nasıl Yapılır

Kuşkonmazı Kaba Dizmek

Fırın iki yüz dereceye ısıtılır. Ayıklanan kuşkonmazlar iki yemek kaşığı zeytinyağı, bir tutam tuz ve karabiberle harmanlanır. Çeri domatesler ikiye kesilir ve kuşkonmazla birlikte kabın tabanına yayılır.

Bu tarifte somon ve sebzenin aynı kapta, birbirine değmeden yan yana durması gerekir. Dar bir kapta sebzeler üst üste biner, buharda kalır ve kıtırlaşmaz. Geniş ve sığ bir fırın kabı, kuşkonmazın tek sıra halinde yayılmasına ve somonun sebzelerin arasında rahatça yerleşmesine imkan verir.

Kalın saplı kuşkonmazda sebzeler somondan önce fırına girer ve beş dakika tek başına pişer. İnce saplı kuşkonmaz ise somonla aynı anda fırına girer.

Somonu Tatlandırmak

Sarımsak ezilir. Limonun kabuğu rendelenir, limon ikiye kesilir. Yarısı sosa ayrılır, diğer yarısı ince dilimlenir. Kalan zeytinyağı, sarımsak, limon kabuğu, tuz ve karabiber küçük bir kapta karıştırılır. Somon filetoları kurulandıktan sonra bu karışımla her yüzünden fırçalanır.

Filetolar, derili yüzleri aşağıda olmak üzere kuşkonmazların arasına yerleştirilir. Her filetonun üzerine birer ince limon dilimi ve birkaç dal dereotu konur.

Daha yoğun bir tat isteyenler somonu fırına vermeden önce marine eder. Zeytinyağı, limon suyu, sarımsak ve bir tatlı kaşığı bal karıştırılır. Filetolar bu karışımda buzdolabında yarım saat bekletilir. Somonun eti hassas olduğu için marine süresi uzun tutulmaz. Limon suyunun asidi, bir saati geçen bekletmede somonun dış yüzeyini pişmiş gibi beyazlatır ve dokusunu bozar. Sofrada bir yaşından küçük bebek varsa onun porsiyonu balsız hazırlanır, çünkü bu yaş grubuna bal verilmez.

Pişirme Süresi

Kuşkonmazlı fırın somon, iki yüz derecelik fırında on iki ila on beş dakika pişer. Süre, filetonun kalınlığına göre değişir. Somon pişince rengi açılır, eti yarı saydamlığını kaybeder ve çatalla bastırıldığında katmanlar halinde kolayca ayrılır. En kalın yerinin iç sıcaklığı altmış üç dereceye ulaşan somon güvenle tüketilir.

Somon fazla pişirildiğinde kurur ve yüzeyinde beyaz bir protein tabakası oluşur. Bu yüzden fırından alınma anı kaçırılmaz. Kuşkonmazın uçları hafifçe kahverengileştiğinde ve saplar çatalla kolayca delindiğinde sebzeler de hazırdır.

Limonlu Tereyağı Sosu

Somon pişerken sos hazırlanır. Tereyağı küçük bir tavada eritilir ve ocaktan alınır. Limon suyu ve ince kıyılmış dereotu eklenir. Sos, fırından çıkan somonun üzerine kaşıkla gezdirilir.

Limon suyunun taze sıkılması sosun kokusunu belirler. Hazır limon suyu keskin ve düz bir tat bırakır. Elle sıkılan limonda ise çekirdekler sosa düşer. Bir narenciye sıkacağı, limonun suyunu çekirdeklerden ayırarak çıkarır ve yarım limondan bile son damlaya kadar su alır.

Kuşkonmazlı Somona Eşlik Edenler

Kuşkonmazlı fırın somon tek başına dengeli bir tabaktır. Daha doyurucu bir akşam yemeği için yanına tereyağlı bulgur pilavı, fırında bebek patates ya da limonlu bir kinoa salatası eklenir. Sarımsaklı yoğurt seven sofralarda bir kase dereotlu yoğurt da somonun yanında yer bulur.

Kuşkonmaz bulunmayan mevsimlerde aynı tarif başka sebzelerle de hazırlanır. Taze fasulye, brokoli ve kabak dilimleri kuşkonmaza yakın sürede pişer. Brokoli küçük çiçeklere ayrılır, kabak ise yarım parmak kalınlığında dilimlenir. Somonun üzerindeki tat da değiştirilir. Bir kaşık hardal ve bir kaşık bal karıştırılıp filetolara sürüldüğünde somonun yüzeyi fırında hafifçe karamelize olur. Susam serpilen filetolar ise kıtır bir kabuk alır ve kuşkonmazın yumuşak dokusuyla belirgin bir zıtlık kurar.

Somon Akşamının Sofrası

Fırından çıkan kap, somon ve sebzelerle birlikte doğrudan masaya da konur. Daha düzenli bir sunum için her tabağa bir fileto, birkaç kuşkonmaz ve çeri domates yerleştirilir. Üzerine limonlu tereyağı sosu gezdirilir ve taze dereotu serpilir. Somonun turuncu rengi, kuşkonmazın yeşili ve domatesin kırmızısı düz beyaz tabaklarda belirgin bir görüntü oluşturur.

Pilav kasesi, salata tabağı ve ana yemek tabakları aynı masada buluştuğunda ortak bir tasarım sofraya düzen getirir. Düz tabaklardan kaselere kadar uyumlu parçalardan oluşan bir yemek takımı, hafta içi hazırlanan bu sade akşam yemeğini özenli bir sofraya dönüştürür. Karaca'nın yemek takımları arasında farklı kişi sayılarına göre hazırlanan setler bulunur.

Balık yemeğinin ardından demli bir çay, akşam sofrasını yavaşça kapatır. Kalabalık sofralarda çayın taze kalması dikkat ister. Demleme süresini kendisi takip eden bir çay makinesi, sohbet uzadıkça bardakları sıcak çayla doldurmaya hazır tutar.