Etsiz Nohut Yemeği Tarifi
Kuru fasulye ve nohut, Türk mutfağında çoğu zaman etle anılır. Oysa etsiz nohut yemeği tadını etten değil, iyi kavrulmuş salçadan, zeytinyağından ve sabırla pişen nohuttan alır. Taneleri dağılmadan yumuşamış, suyu hafif koyulaşmış bir tencere nohut, yanına bir tabak pilav ve turşu eklendiğinde başlı başına bir akşam yemeği olur. Et kullanmayan sofralar için de hafta içi hızlı bir yemek arayanlar için de kilerden çıkan en doyurucu seçeneklerden biridir.
Etsiz Nohut Yemeğinde Lezzetin Kaynağı
Etli nohutta yemeğin derinliğini etin suyu verir. Etsiz versiyonda bu görev üç malzemeye düşer. İlki salçadır. Domates ve biber salçası yağda birkaç dakika kavrulduğunda rengi koyulaşır, çiğ ekşiliği gider ve yemeğe tok bir tat katar. İkincisi soğandır. Yavaşça, pembeleşene kadar kavrulan soğan tencereye doğal bir tatlılık verir. Üçüncüsü ise nohutun kendi haşlama suyudur. Bu su dökülmez, yemeğin sıvısı olarak kullanılır. Nohuttan geçen nişasta suyu hafifçe bağlar ve yemeğe et suyunu andıran bir gövde kazandırır.
Yağ seçimi de tadı değiştirir. Zeytinyağı yemeği hafif tutar. Pişirmenin sonunda eklenen bir kaşık tereyağı ise etin eksikliğini hissettirmeyen yuvarlak bir tat bırakır.
Nohutu Islatma Süresi ve Haşlama
Kuru nohut pişirmeden önce mutlaka ıslatılır. Nohut ayıklanıp yıkandıktan sonra bol ılık suya konur ve bir gece, yani sekiz ila on iki saat bekletilir. Islanan nohut neredeyse iki katına çıkar. Kabuğu yumuşar ve pişme süresi kısalır. Islatma suyu pişirmede kullanılmaz, dökülür ve nohut yeniden yıkanır.
Bazı evlerde ıslatma suyuna bir çay kaşığı karbonat eklenir. Karbonat nohutun kabuğunu yumuşatır, ancak fazlası yemeğe hafif sabunsu bir tat verir. Bu yüzden karbonat kullanıldığında ölçü az tutulur ve nohut iyice durulanır.
Düdüklü Tencerede Nohut Pişirme Süresi
Islatılmış nohut normal bir tencerede bir buçuk ile iki saat arasında yumuşar. Bu süre boyunca su azaldıkça eklenir ve köpük alınır. Hafta içi bir akşam bu kadar beklemek çoğu zaman mümkün olmaz. Bir düdüklü tencere, ıslatılmış nohutu yirmi ila yirmi beş dakikada pişirir ve taneleri dağıtmadan yumuşatır. Nohut tencereye alınır ve üzerini iki parmak geçen bir miktar su eklenir. Süre dolduğunda basınç kendiliğinden düşene kadar beklenir, ardından kapak açılır.
Parmaklar arasında kolayca ezilen nohut pişmiştir. Sert kalan taneler varsa birkaç dakika daha pişirilir. Haşlama suyu bir kenara ayrılır.
Etsiz Nohut Yemeği Malzemeleri
Dört kişilik bir porsiyon için gereken malzemeler aşağıdadır.
Etsiz Nohut Yemeği Nasıl Yapılır
Soğan ve Salçayı Kavurmak
Zeytinyağı tencerede ısıtılır. Yemeklik doğranan soğan eklenir ve orta ateşte, sık sık karıştırılarak pembeleşene kadar kavrulur. Bu aşama acele edilmeden yapılır. Hızlı kavrulan soğan dışından yanar, içi çiğ kalır ve yemeğe acı bir tat bırakır.
Küçük doğranmış biber soğana katılır ve birkaç dakika daha kavrulur. Ardından salçalar eklenir. Salça yağın içinde iki dakika kadar karıştırılır ve kokusu çıktığında rendelenmiş domates tencereye girer. Domates suyunu biraz çekene kadar sos pişer.
Nohutu Sosla Pişirmek
Haşlanmış nohut süzülerek tencereye alınır ve sosla birlikte birkaç dakika çevrilir. Bu kısa kavurma, nohutun yüzeyinin salçalı yağı almasını kolaylaştırır. Ayrılan haşlama suyu sıcak olarak eklenir. Su, nohutun üzerini bir parmak geçer.
Yemek kaynadıktan sonra ocağın altı kısılır ve tencerenin kapağı aralık bırakılır. Etsiz nohut yemeği bu haliyle yirmi ila yirmi beş dakika pişer. Bu sürede nohut sosun tadını alır, su ise hafifçe koyulaşır. Birçok usta tuzu pişirmenin son on dakikasında ekler. Karabiber, pul biber ve kimyon da bu aşamada tencereye girer.
Ocaktan almadan hemen önce tereyağı eklenir ve tencere hafifçe sallanır. Yemek kapağı kapalı olarak on dakika dinlendirilir. Dinlenen nohut suyunu biraz daha çeker ve kıvamı oturur.
Kıvamı Ayarlamak
Nohut yemeğinin suyu ne çorba kadar bol ne de kuru olur. Kaşıkla alındığında nohutun etrafını saran, tabağa döküldüğünde hafifçe yayılan bir kıvam yeterlidir. Su azalırsa sıcak haşlama suyundan biraz eklenir. Fazla sulu kalırsa kapak açık birkaç dakika daha pişirilir. Daha koyu bir kıvam isteyenler bir avuç nohut çatalla ezip tencereye geri katar. Ezilen nohut suyu kendiliğinden bağlar.
Etsiz Nohut Yemeğine Farklı Yorumlar
Aynı tarif birkaç küçük eklemeyle değişik bir yemeğe dönüşür. Soğanla birlikte küp küp doğranmış bir patates eklendiğinde yemek daha doyurucu olur. Patates nohutla aynı sürede pişer ve suyu hafifçe koyulaştırır.
Bir avuç ıspanak ya da pazı, pişirmenin son beş dakikasında tencereye girdiğinde yemeğe yeşil bir tazelik gelir. Kışın ise bir parça balkabağı, nohutun toprak tadına tatlı bir karşılık verir. Daha acılı bir tabak isteyenler biber salçasının miktarını artırır ve servis sırasında tereyağında kızdırılmış pul biber gezdirir.
Ertesi Gün de Sofraya Gelen Bir Tencere
Etsiz nohut yemeği bir gece dinlendiğinde daha da lezzetlenir. Salça ve baharat nohutun içine işler. Yemek buzdolabında üç gün saklanır. Isıtılırken bir iki kaşık sıcak su eklenir, çünkü nohut beklerken suyunu çeker.
Haşlanmış nohut da toplu hazırlanmaya uygundur. Bir seferde fazla nohut haşlanır, suyuyla birlikte porsiyonlara ayrılır ve dondurucuda iki aya kadar saklanır. Böylece bir sonraki nohut yemeği ıslatma ve haşlama beklemeden hazırlanır.
Ertesi gün kalan yemek iş yerine ya da okula da götürülür. Sabah ısıtılıp ağzı geniş bir termos içine konan nohut yemeği, öğle saatine kadar sıcaklığını korur.
Pilav ve Turşuyla Kurulan Sofra
Etsiz nohut yemeğinin klasik eşlikçisi tereyağlı pirinç pilavıdır. Pilav nohutun salçalı suyunu çeker ve iki yemek tabakta birbirini tamamlar. Yanına bir tabak lahana ya da biber turşusu, ince doğranmış kuru soğan ve bir kase cacık eklendiğinde sofra eksiksiz olur.
Nohut, pilav, turşu ve cacık aynı anda masaya geldiğinde çukur tabaklar, düz tabaklar ve kaseler bir arada kullanılır. Bu parçaların birbiriyle uyumlu olduğu bir yemek takımı, sade bir tencere yemeğini bile derli toplu bir aile sofrasına dönüştürür. Karaca'nın yemek takımları arasında farklı kişi sayılarına göre hazırlanan setler bulunur. Dört kişilik bir aile için de bayramda kalabalıklaşan bir masa için de uygun bir takım seçmek bu sayede kolaylaşır.
Yemeğin ardından demli bir çay, kış akşamlarının alışılmış kapanışıdır. Kalabalık ailelerde çayın sofra boyunca taze kalması ayrı bir dikkat ister. Demleme süresini kendisi takip eden bir çay makinesi, sohbet uzadıkça bardakları sıcak çayla doldurmaya hazır tutar.
