Pekmez ve Cevizin Şifalı Uyumu Harire Tatlısı Tarifi

3 Dakika Okuma Süresi

Pekmez ve Cevizin Şifalı Uyumu Harire Tatlısı Tarifi

Bu İçerikte Neler Var?
Harire Tatlısı Malzemeleri
Harire Tatlısı Nasıl Yapılır?
Harire Tatlısının Püf Noktaları Nelerdir?
Harire Nedir? (Mardin Mutfağındaki Yeri)
Harire yaparken nişasta kullanılır mı?
Pekmezim çok koyu, ne yapmalıyım?
Harire tatlısı glütensiz yapılabilir mi?
Harirenin rengi neden bazen çok koyu bazen açık olur?
Harire tatlısı sadece üzüm suyu ile yapılır mı?

Mezopotamya güneşinin olgunlaştırdığı üzümlerden gelen şifa, Mardin mutfağının ustalığıyla buluşuyor. Özellikle kış aylarında enerji deposu olması ve bağışıklığı güçlendirmesiyle bilinen Harire, yapımı zahmetsiz ancak lezzeti asırlık bir tatlıdır. İşte tam kıvamında, nesilden nesile aktarılan o özel Harire tatlısı tarifi.

Harire Tatlısı Malzemeleri

Geleneksel lezzeti yakalamak için malzeme oranlarına sadık kalmanız önemlidir. İşte 6-8 kişilik harire için gerekenler:

  • 2 su bardağı doğal üzüm pekmezi
  • 2 su bardağı un
  • 1 su bardağı toz şeker (Pekmezinizin tatlılık oranına göre yarım bardağa düşürebilirsiniz)
  • 10 su bardağı içme suyu
  • 1 tatlı kaşığı toz tarçın
  • 250 gram iri kıyılmış ceviz içi
  • Tatlının rengini açmak ve parlaklık vermek için 1 çay bardağı süt
  • Harire Tatlısı Nasıl Yapılır?

  • Derin ve geniş bir tencereye pekmezi, toz şekeri ve 10 bardak suyun tamamını ekleyip şeker eriyene kadar karıştırın.
  • Hazırladığınız bu pekmezli şerbet karışımının yaklaşık yarısını (5 su bardağı kadarını) ayırıp soğuması için başka bir kaba alın ve kenarda bekletin.
  • Tencerede kalan diğer yarı şerbeti ocağa alın ve orta ateşte kaynamaya bırakın. Eğer rengini açmak isterseniz sütü bu aşamada ekleyebilirsiniz.
  • Kenara ayırıp soğuttuğunuz şerbetin içerisine 2 su bardağı unu azar azar ilave edin ve bir tel çırpıcı yardımıyla hiç topak kalmayana kadar, pürüzsüz bir boza kıvamı alana dek iyice çırpın.
  • Ocakta kaynamakta olan şerbetin üzerine, hazırladığınız soğuk ve unlu karışımı yavaş yavaş, ip gibi akıtarak dökün; bu sırada diğer elinizle tencereyi tahta kaşıkla hızlıca karıştırmaya devam edin. Bu aşama "temperleme" mantığıyla yapılır, kesilmemesi için karıştırmak şarttır.
  • Tatlınız koyulaşıp göz göz olana kadar, dibinin tutmaması için sürekli karıştırarak pişirin. Yörede bu iş için özel "Harire Tahtası" kullanılır.
  • Kıvam alan tatlının içerisine tarçını ekleyin, kokusu tüm mutfağa yayılana kadar 1-2 dakika daha karıştırıp ocağın altını kısın.
  • Temiz bir porselen tabağa bir kaşık tatlıdan döküp soğumasını bekleyin; soğuyan tatlı tabaktan kalıp gibi, yapışmadan kalkıyorsa harire olmuş demektir.
  • Hazır olan tatlıyı sıcakken servis kaselerine veya geniş bir tepsiye dökün.
  • İlk sıcaklığı geçip üzeri hafif kabuk bağlayınca bolca ceviz içi serperek servis yapın.
  • Harire Tatlısı
    Harire Tatlısı

    Harire Tatlısının Püf Noktaları Nelerdir?

    Basit malzemelerden oluşsa da, harire yapmak el lezzeti ve teknik bilgi gerektirir. İşte kıvamı tutturmanın sırları:

    1. Karıştırma Tekniği: Harirenin en büyük düşmanı tencerenin dibinin tutmasıdır. İçindeki un miktarı yoğun olduğu için ısıyı gördüğü an dibe çökme eğilimindedir. Bu yüzden pişirme süreci boyunca, tercihen düz uçlu tahta bir kaşıkla, tencerenin tabanını sıyırarak sürekli karıştırılmalıdır.

    2. Isı Dengesi (Temperleme): Tarifteki "soğuk şerbet - sıcak şerbet" ayrımı hayati önem taşır. Eğer unu doğrudan kaynayan pekmeze dökerseniz anında topaklanır ve içinde pişmemiş hamur parçaları kalır. Unu soğuk sıvıda açıp, sıcak sıvıya yavaşça eklemek (alıştırmak), pürüzsüz dokunun garantisidir.

    3. Test Aşaması: Harire tencerede akışkan görünebilir ancak soğuduğunda donan bir tatlıdır. Ocağı kapatmadan önce mutlaka tabak testini yapın. Eğer tatlı tabaktan "sökülmüyorsa" yani yapışıyorsa, biraz daha kaynatıp suyunu çektirmeniz gerekir.

    4. Tarçın Zamanlaması: Tarçını en başta eklerseniz, uzun süre kaynadığı için tadı acılaşabilir ve aromasını kaybedebilir. Bu yüzden ocaktan almaya 1-2 dakika kala eklemek, o baharatlı kokunun taze kalmasını sağlar.

    Harire Tatlısı

    Harire Nedir? (Mardin Mutfağındaki Yeri)

    Harire, Mardin ve çevresinde (Midyat, Savur) özellikle Süryani ve Arap kültürünün etkisiyle şekillenmiş, üzüm şırası veya pekmez ile yapılan, puding kıvamında çok özel bir tatlıdır. Yöresel dilde, yapıldığı ana maddeye ve kıvamına atıfta bulunarak isimlendirilmiştir.

    Harire tatlısı aslında bir "bağ bozumu" kutlamasıdır. Sonbahar aylarında (Eylül-Ekim) bağlardan toplanan taze üzümlerin ezilerek şıra haline getirilmesiyle yapılan versiyonu en makbul olanıdır. Taze üzüm şırasıyla yapıldığında, şıranın asidini almak ve berraklaştırmak için içine özel bir "beyaz toprak" (pekmez toprağı) atılır. Ancak günümüzde her mevsim tüketilebilmesi için, yukarıdaki tarifte verdiğimiz gibi pekmez ile yapılan pratik yöntemi (II. Yöntem) daha yaygındır. Harire, Mardin misafirperverliğinin bir simgesidir; düğünlerde, taziye evlerinde veya özel misafir ağırlamalarında mutlaka ikram edilir.

    Tencere Modelleri

    Harire yaparken nişasta kullanılır mı?

    Orijinal Mardin harire tarifinde bağlayıcı olarak sadece un kullanılır. Nişasta ile yapılan tatlılar daha çok "pelte" veya "haytalya" olarak adlandırılır ve dokusu daha şeffaf, jölemsi olur. Harire ise un sayesinde daha mat ve tok bir yapıdadır.

    Pekmezim çok koyu, ne yapmalıyım?

    Eğer kullandığınız pekmez çok koyu kıvamlı veya tadı çok keskinse (örneğin harnup/keçiboynuzu pekmezi gibi), tarifteki su miktarını 1-2 bardak artırabilir veya pekmez miktarını yarım bardak azaltabilirsiniz. Önemli olan şerbetin tadına bakarak damak zevkinize göre ayarlamaktır.

    Harire tatlısı glütensiz yapılabilir mi?

    Geleneksel tarif buğday unu içerdiği için glütenlidir. Ancak glütensiz beslenenler, buğday unu yerine aynı oranda glütensiz un karışımları veya mısır unu (tadı biraz değiştirebilir) kullanarak bu tarifi uyarlayabilirler.

    Harirenin rengi neden bazen çok koyu bazen açık olur?

    Bu tamamen kullanılan pekmezin cinsine ve içine süt katılıp katılmadığına bağlıdır. Koyu renkli üzüm pekmezi tatlıyı siyaha yakın bir kahverengi yapar (ki orijinali budur). Ancak içine az miktarda süt eklenirse veya daha açık renkli pekmezler kullanılırsa rengi sütlü kahverengiye döner.

    Harire tatlısı sadece üzüm suyu ile yapılır mı?

    Evet, aslında tatlının en orijinal hali (I. Yöntem) taze sıkılmış üzüm suyu (şıra) ile yapılandır. Ancak şıra ile yapıldığında içine şeker eklemeye gerek kalmaz, şıranın kendi şekeri yeterli olur. Sadece şıra kullanacaksanız, asidini almak için "pekmez toprağı" ile kestirme işlemi yapmanız gerekir, bu da ev ortamında zahmetli olabilir.

    Durian Meyvesi Nedir ve Nasıl Yenir? Durian Zehirli mi?
    Önceki Yazı
    Durian Meyvesi Nedir ve Nasıl Yenir? Durian Zehirli mi?
    Tavuklu ve Pirinçli Yöresel Mantı Şemşemok Tarifi
    Sonraki Yazı
    Tavuklu ve Pirinçli Yöresel Mantı Şemşemok Tarifi