Nar Ekşili Zeytinyağlı Pırasa Tarifi
Zeytinyağlı pırasa, kış aylarının en tanıdık sebze yemeklerinden biridir. Klasik tarifte limonla ekşitilir. Limon yerine nar ekşisi kullanıldığında yemeğin rengi koyulaşır, tadı daha derin ve hafif meyvemsi bir ekşiliğe döner. Nar ekşili zeytinyağlı pırasa soğuk servis edilir ve ertesi gün daha da lezzetlenir. Tarifin püf noktaları pırasanın iyi temizlenmesi, kısık ateşte sabırla pişirilmesi ve nar ekşisinin doğru anda eklenmesidir.
Pırasa Mevsimi ve Seçimi
Pırasa sonbaharın sonundan kışın sonuna kadar pazar tezgahlarında bolca bulunur. Soğuk havada yetişen pırasa daha tatlı ve yumuşak olur. Bu yüzden zeytinyağlı pırasa için en lezzetli dönem kış aylarıdır.
Pırasa seçerken beyaz kısmı uzun, düz ve sıkı olanlar tercih edilir. Yapraklar canlı yeşil renktedir ve uçları kurumamıştır. Çok kalın pırasaların ortası sert ve lifli olabilir, bu yüzden orta kalınlıkta saplar daha iyi pişer. Yaprakları sararmış ya da gövdesi yumuşamış pırasalar bekletilmiştir.
Nar Ekşisi Hakkında
Nar ekşisi, nar suyunun uzun süre kaynatılıp koyulaştırılmasıyla elde edilir. Doğal nar ekşisi koyu kırmızı ile kahverengi arasında bir renktedir, kıvamı akışkan bir pekmez gibidir. Tadı hem ekşi hem de hafif tatlıdır.
Market raflarında nar ekşisi adıyla satılan bazı ürünler aslında nar aromalı sostur. Bu ürünlerin içeriğinde glikoz şurubu, sitrik asit ve renklendirici bulunur. Etiketin içindekiler kısmında yalnızca nar yazan ürünler gerçek nar ekşisidir. Sos türü ürünler yemeğe keskin ve yapay bir ekşilik verir.

Nar Ekşili Zeytinyağlı Pırasa Malzemeleri
Bu ölçüler dört ile altı kişilik bir tencere için hesaplanır.
Bir kilo pırasa (dört beş sap)
Bir orta boy havuç
Bir orta boy kuru soğan
Yarım su bardağı pirinç
Yarım su bardağı zeytinyağı
İki yemek kaşığı nar ekşisi
Bir tatlı kaşığı toz şeker
Bir çay kaşığı tuz
Bir su bardağı sıcak su
Servis için iki yemek kaşığı nar taneleri ve birkaç dal maydanoz

Pırasayı Temizlemek ve Doğramak
Pırasanın katmanları arasında toprak ve kum birikir. Bu yüzden temizlik pırasa yemeğinin en önemli adımıdır. Önce kök kısmı ve yaprakların koyu yeşil, sert uçları kesilir. Dış katmandaki solmuş yapraklar ayıklanır.
Pırasa uzunlamasına ikiye yarılır. Yarılan saplar musluk altında katmanları tek tek aralanarak yıkanır. Katmanların arasına sıkışan toprak bu şekilde kolayca çıkar. Bütün pırasa doğrandıktan sonra yıkanırsa kum küçük parçaların arasına dağılır ve yemekte hissedilir.
Temizlenen pırasalar iki parmak genişliğinde, hafif çapraz dilimlenir. Çapraz kesim yemeğe daha düzgün bir görüntü verir. Havuç ince yarım ay şeklinde, soğan ise küçük küp doğranır.
Pırasa doğramak için geniş bir kesme tahtası işi kolaylaştırır. Uzun pırasa sapları tahtadan taşmadan tek seferde dilimlenir. Karaca'nın kesme tahtası seçenekleri arasında bambu, ahşap ve cam modeller yer alır. Sebze için ayrılan bir tahta, et ya da balık kokusunun yemeğe geçmesini önler.
Pirinç birkaç kez yıkanır ve suyu berrak çıkana kadar durulanır. Yıkanan pirinç süzgece alınır ve suyunu bırakması için bekletilir.
Pırasayı Pişirmek
Geniş ve kalın tabanlı bir tencerede zeytinyağının yarısı ısıtılır. Soğan eklenir ve renk almadan, yumuşayana kadar kısık ateşte kavrulur. Zeytinyağlı yemeklerde soğan kızartılmaz, yalnızca pembeleştirilir.
Havuç tencereye katılır ve birkaç dakika çevrilir. Ardından pırasalar eklenir. Pırasa önce hacimli görünür, fakat birkaç dakika içinde söner ve tencereye yerleşir. Bu aşamada pırasa kapağı açık tencerede, ara ara karıştırılarak beş dakika kavrulur.
Yıkanan pirinç pırasanın üzerine serpilir. Şeker, tuz ve sıcak su eklenir. Tencerenin kapağı kapatılır ve yemek kısık ateşte yirmi beş ile otuz dakika pişirilir. Bu sürede yemek kaynamaz, hafifçe tıkırdar. Pirinç pırasanın suyunu ve zeytinyağını emer, yemeğe doyurucu bir kıvam verir.
Farklı boyutlarda tencerelerin bulunduğu bir tencere seti zeytinyağlı yemeklerde işe yarar. Geniş ve sığ bir tencere pırasanın tek kat yayılmasına ve eşit pişmesine yardım eder. Derin ve dar bir tencerede ise alttaki pırasa lapa olur, üsttekiler sert kalır.
Nar Ekşisini Eklemek
Nar ekşisi pişirmenin son on dakikasında eklenir. Erken eklenen ekşi, pirincin yumuşamasını geciktirir ve pirinç sert kalır. Bu yüzden pirinç neredeyse piştiğinde kapak açılır, nar ekşisi yemeğin üzerine gezdirilir ve tencere hafifçe sallanır.
Nar ekşisi eklendikten sonra yemek kaşıkla karıştırılmaz. Kaşık pırasaları dağıtır ve pirinci ezer. Tencere kulplarından tutulup birkaç kez sallanarak ekşinin yemeğe yayılması sağlanır.
Pişme süresinin sonunda kalan zeytinyağı yemeğin üzerine gezdirilir ve ocak kapatılır. Yemek, kapağı kapalı halde oda sıcaklığına gelene kadar tencerede dinlendirilir, artan kısım ise kapaklı bir kapta buzdolabında iki üç gün tazeliğini korur.
Sık Yapılan Hatalar
Zeytinyağlı pırasanın sulu kalması sık karşılaşılan bir sorundur. Pırasa pişerken kendi suyunu bırakır, bu yüzden tencereye eklenen su miktarı az tutulur. Yemek fazla sulu kalırsa son dakikalarda kapak aralanır ve su çekilir.
Pırasanın rengini kaybetmesi de yaygındır. Uzun ve yüksek ateşte pişen pırasa grileşir ve dokusu lapaya döner. Kısık ateş hem rengi hem de dokuyu korur.
Nar ekşisinin fazla kullanılması yemeğin dengesini bozar. Nar ekşisi markadan markaya farklı yoğunluktadır. Önce bir yemek kaşığı eklenir, tadına bakılır ve gerekirse ikinci kaşık ilave edilir.
Farklı Seçenekler
Pirinç her evde zeytinyağlı pırasaya eklenmez. Pirinçsiz hazırlanan pırasa daha hafif olur ve sebzenin tadı öne çıkar. Bu durumda su miktarı yarıya indirilir ve pişirme süresi on beş ile yirmi dakikaya kısalır. Pirinç yerine bir avuç ince bulgur da kullanılır, bulgur yemeğe daha taneli bir doku verir.
Bazı mutfaklarda pırasaya küp doğranmış patates eklenir. Patates nar ekşisinin tadını yumuşatır ve yemeği daha doyurucu kılar. Patates kullanıldığında pirinç miktarı azaltılır.

Nar Ekşili Pırasanın Yanına Ne Gider
Zeytinyağlı pırasa tek başına hafif bir öğle yemeği olur. Yanına bir kase sarımsaklı yoğurt ve taze ekmek konduğunda tabak tamamlanır. Yoğurdun serinliği nar ekşisinin ekşiliğini yumuşatır.
Akşam sofrasında pırasa ızgara köfte, fırında tavuk ya da kuru fasulye gibi ana yemeklerin yanında yer alır. Bulgur pilavı ve turşu da bu sofraya iyi uyar. Meze sofrasında ise pırasa, yaprak sarması ve barbunya pilaki gibi diğer zeytinyağlılarla birlikte sunulur.
Kış akşamlarında kurulan bir yemek takımı sofrasında zeytinyağlı pırasa, ana yemekten önce gelen hafif bir başlangıçtır.
Sofrada Nar Ekşili Pırasa
Pırasa servis edilmeden önce üzerine nar taneleri ve ince kıyılmış maydanoz serpilir. Nar taneleri hem renk hem de her lokmada küçük bir ekşilik katar. Pırasalar uzun ve oval bir kayık tabak üzerine dizildiğinde çapraz kesilmiş dilimler düzgün bir sıra oluşturur. Koyu kırmızı nar ekşisi ve yeşil pırasa, kış sofrasına renkli ve ferah bir tabak getirir.













