Kıymalı Yeşil Mercimek Yemeği Tarifi
Yeşil mercimek, kış kilerinin en sadık malzemelerinden biridir. Kuru bakliyat dolabında aylarca bekler ve bir akşam birkaç malzemeyle doyurucu bir tencere yemeğine dönüşür. Kıymalı yeşil mercimek yemeği, mercimeğin toprak tadını kıymanın yağı ve salçanın derinliğiyle buluşturur. Taneleri dağılmadan pişen, suyu koyulaşmış, kaşıkla yenen bir yemektir. Yanına bir tabak pilav ve turşu eklendiğinde kış akşamlarının en doyurucu sofralarından biri kurulur.
Kıymalı Yeşil Mercimek Yemeği İçin Mercimek Seçimi
Yeşil mercimeğin iri ve küçük taneli iki türü yaygın olarak satılır. İri taneli yeşil mercimek pişince şeklini daha iyi korur ve tencere yemeklerinde tane tane bir görüntü verir. Küçük taneli mercimek ise daha çabuk pişer, ancak daha kolay dağılır. Kıymalı yeşil mercimek yemeği için iri taneli mercimek tercih edilir.
Mercimeğin tazeliği de pişirme süresini belirler. Bekledikçe kuruyan mercimek geç pişer ve bazı taneler sert kalır. Taneleri parlak, rengi canlı ve kırık tanesi az olan mercimekler daha eşit pişer.
Yeşil Mercimek Islatılır mı?
Yeşil mercimeği ıslatmak zorunlu değildir, ancak pişirmeyi kolaylaştırır. Birkaç saat ya da bir gece önceden suya konan mercimek daha kısa sürede ve daha eşit pişer. Islatma suyu pişirmede kullanılmaz, dökülür ve mercimek yıkanır.
Islatmadan pişirilen yeşil mercimek normal bir tencerede kırk dakika ile bir saat arasında yumuşar. Bu süre hafta içi akşamlar için uzun gelebilir. Bir düdüklü tencere, ıslatılmış yeşil mercimeği on dakika civarında pişirir ve tanelerin şeklini korur. Düdüklü tencerede süre kısa tutulur, çünkü birkaç dakikalık fazlalık mercimeği püreye çevirir.
Kıymalı Yeşil Mercimek Yemeği Malzemeleri
Dört kişilik bir porsiyon için:
Bir su bardağı iri yeşil mercimek
İki yüz gram orta yağlı kıyma
Bir adet kuru soğan
Bir adet sivri biber
İki diş sarımsak
Bir yemek kaşığı domates salçası
Bir tatlı kaşığı biber salçası
İki yemek kaşığı pirinç
İki yemek kaşığı sıvı yağ
Dört su bardağı sıcak su
Tuz, karabiber, pul biber ve kuru nane
Kıymalı Yeşil Mercimek Yemeği Nasıl Yapılır?
Mercimeği Ön Haşlamak
Yıkanan mercimek tencereye alınır, üzerini geçecek kadar su eklenir ve kaynatılır. Kaynama sırasında yüzeyde köpük oluşur. Bu köpük kaşıkla alınır. Mercimek beş dakika kaynadıktan sonra süzülür. Ön haşlama, mercimeğin pişirme süresini kısaltır ve yemeğin suyunun bulanmasını önler.
Kıymalı Harcı Hazırlamak
Yağ tencerede ısıtılır ve kıyma eklenir. Kıyma bıraktığı su tamamen çekilene kadar orta ateşte kavrulur. Kıyma tane tane ayrılıp hafif renk aldığında ince doğranmış soğan ve biber eklenir. Soğan yumuşayınca sarımsak katılır.
Salçalar eklenir ve kokusu çıkana kadar bir iki dakika kavrulur. Salçanın yağda kavrulması, yemeğe koyu bir renk ve derin bir tat verir. Doğrudan suya katılan salça ise yemekte çiğ ve ekşi bir tat bırakır.
Mercimekle Pişirmek
Ön haşlanan mercimek tencereye eklenir ve harçla birlikte bir iki dakika çevrilir. Yıkanan pirinç de katılır. Pirinç, yemeğin suyunu hafifçe bağlar ve kıvamı koyulaştırır. Pirinç yerine aynı miktarda bulgur da kullanılır.
Sıcak su eklenir. Soğuk su kullanıldığında mercimeğin kabuğu sertleşir ve pişirme süresi uzar. Yemek kaynadıktan sonra ateş kısılır, kapak aralık bırakılır ve mercimek yumuşayana kadar otuz ila kırk dakika pişer. Pişirme sırasında su azalırsa yine sıcak su eklenir.
Birçok usta tuzu pişirmenin son on dakikasına bırakır. Bu sırada pul biber ve karabiber de eklenir. Mercimek parmaklar arasında kolayca ezildiğinde ve suyu koyulaştığında yemek hazırdır. Ocaktan almadan hemen önce kuru nane serpilir ve tencere kapatılarak on dakika dinlendirilir.
Kıymalı Yeşil Mercimeğe Farklı Dokunuşlar
Ekşili yeşil mercimek. Pişirmenin sonunda eklenen bir yemek kaşığı nar ekşisi ya da yarım limonun suyu, mercimeğin toprak tadına canlılık katar. Güneydoğu mutfağında bu ekşili yorum sıkça yapılır.
Erişteli yeşil mercimek. Anadolu'nun birçok bölgesinde pirinç yerine bir avuç ev eriştesi kullanılır. Erişte pişirmenin son on beş dakikasında eklenir ve yemeğe daha doyurucu bir gövde verir.
Tereyağlı sos. Servis öncesinde tereyağında kızdırılan pul biber ve nane, tabağın üzerine gezdirilir. Bu dokunuş yemeğin kokusunu ve görüntüsünü değiştirir.
Kıymalı Yeşil Mercimek Yemeği Nasıl Servis Edilir?
Kıymalı yeşil mercimek yemeği sıcak servis edilir. Yanına en çok bulgur pilavı ya da tereyağlı pirinç pilavı yakışır. Bir tabak turşu, ince doğranmış kuru soğan ve bir kase yoğurt ise tabağı tamamlar. Taze ekmek de suyunu banmak için sofrada yerini alır.
Bakliyat yemeklerinde tencere, pilav, turşu ve yoğurt bir arada sofraya gelir. Dört kişilik bir aileye misafir eklendiğinde aynı tasarımda buluşan çukur ve düz tabaklar sofraya düzen getirir. 6 kişilik yemek takımı, kase ve servis tabaklarıyla bu sofrayı eksiksiz kurar.
Saklama ve Ertesi Gün
Yeşil mercimek yemeği ertesi gün daha da lezzetli olur. Bir gece dinlenen yemekte salça ve kıymanın tadı mercimeğe iyice işler. Buzdolabında üç gün saklanır. Mercimek beklerken suyu çeker, bu yüzden ısıtırken bir miktar sıcak su eklenir.
Bu yemek, iş yerine ya da okula götürülen öğle yemekleri için de uygun bir seçenektir. Sabah ısıtılıp ağzı geniş bir termos içine konan mercimek yemeği, öğle saatine kadar sıcaklığını korur.
Akşam yemeğinden sonra demli çay, bakliyat sofrasının alışılmış kapanışıdır. Kalabalık ailelerde çayın sürekli taze kalması ayrı bir iş haline gelir. Demleme süresini kendisi takip eden bir çay makinesi, sofra uzadıkça çayı sıcak ve taze tutar.
Kilerden Sofraya Bir Kış Klasiği
Kıymalı yeşil mercimek yemeği, kilerdeki bir avuç bakliyatı doyurucu bir akşam yemeğine dönüştürür. Doğru mercimek seçimi, iyi kavrulmuş kıyma ve salça, sıcak suyla sabırlı bir pişirme tarifin temelini oluşturur. Tuzun sona bırakılması ve kısa bir dinlendirme, mercimeğin dağılmadan yumuşamasını sağlar. Bir kez bu ayrıntılarla pişirildiğinde, kış boyunca sık sık tekrarlanan yemeklerden biri olur.
