Karadeniz sofralarında mısır ekmeği ile fasulye piyazının birlikteliği mevsimden bağımsız bir gelenek olarak sürer. Özellikle soğuk mevsimlerde ama yazın da sıcak günlerde doyurucu ve besleyici bu ikili, bölgenin tarihsel olarak sade ama besin açısından güçlü sofra anlayışını yansıtır. Fasulye piyazı kuru fasulyenin haşlanıp zeytinyağı, soğan ve sirkeyle buluşturulduğu soğuk bir meze ya da hafif öğündür. Mısır ekmeği ise bu piyazın sulu ve ekşi sosunu en iyi taşıyan eşliktir. Bu yazıda Karadeniz usulü fasulye piyazının tarihini, doğru fasulye seçimini ve piyazın mısır ekmeğiyle nasıl servis edildiğini aktarırız. Fasulyeyi haşlamak için büyük bir tencere bu tarifin ilk ekipmanıdır.

Piyaz, Türk mutfağında yaygın olarak bilinen kuru fasulye salatalarının genel adıdır. Bölgeden bölgeye değişse de temel bileşenler benzerdir: haşlanmış kuru fasulye, soğan, maydanoz ve zeytinyağlı sos.

Mısır ekmeğiyle sunulması ise Karadeniz'e özgü bir geleneği yansıtır. Mısır ekmeğinin yoğun ve hafif tatlı dokusu piyazın ekşimsi sosunu absorbe ederek çok homojen bir lokma oluşturur.

Fasulyeleri hazırlayın:

Kuru fasulyeyi bir gece önceden suda bekletin. Bu adım hem haşlama süresini önemli ölçüde kısaltır hem de fasulyenin sindirimi kolaylaştıran bileşenlerinin bir kısmının suya geçmesini sağlar. Hava geçirmez kapaklı bir saklama kabı ya da büyük bir kapta ıslak beklemeye alınabilir.

Ertesi gün ıslanma suyunu dökün. Fasulyeyi büyük bir tencere içinde bolca temiz suyla haşlayın. Tuz haşlamanın başında değil sonunda eklenir. Fasulye çatal ile bastırıldığında kolayca ezilecek kıvama geldiğinde, yaklaşık 45-60 dakika sonra hazırdır. Hemen süzün.

Sıcak ya da ılık fasulye sosuyla çok daha iyi karışır. Sosa eklenen yağ ve sirke ılık fasulyeye çok daha hızlı işler.

Sosu hazırlayın:

Zeytinyağı, elma sirkesi, tuz ve karabiberi birleştirin. Bu sos karışımını sıcak fasulyenin üzerine gezdirin ve karıştırın.

Soğanı hazırlayın:

Kırmızı soğanı ince yarım ay şeklinde dilimleyin. Soğanı tuzla ovayın ve 5 dakika bekletip suyunu sıkın. Bu adım soğanın keskinliğini azaltır.

Birleştirin:

Geniş bir kase ya da derin tabakta fasulye, soğan ve maydanozu birleştirin. Tatlandırın. Ekleme yapılacaksa sirke ya da tuz miktarını kişisel tercibe göre ayarlayın.

En az 30 dakika soğuyarak dinlenmeye bırakın. Bu süre fasulyenin sosu emmesi için kritiktir.

Fasulye piyazı Karadeniz'de mevsimden bağımsız bir yemektir. Kışın ısıtan, yazın doyuran bir özellik taşır. Soğuk servis edilebilmesi hem önceden hazırlanabilmesini hem de yaz sofralarına kolayca uyum sağlamasını mümkün kılar.

Bu yemeğin öne çıkan yönü bütçe ve erişim açısından çok uygun olmasıdır. Kuru fasulye Karadeniz'de her zaman bulunur, zeytinyağı ve sirke pantry sabitleridir. Bu sadelik Karadeniz mutfağının en güçlü özelliklerinden birine doğrudan atıfta bulunur.

Karadeniz usulü bir sofra kurulumunda fasulye piyazı genellikle ortada büyük bir kap içinde yer alır. Herkes kendi ekmeğiyle hem fasulye hem de sosu alır. Bu ortak sunum geleneği Karadeniz sofra kültürünün paylaşımcı ruhunu yansıtır.

Sunum Önerisi

Karadeniz usulü fasulye piyazını geniş bir servis kabında hazırlayabilir, yanında sıcak mısır ekmeği ile servis ederek geleneksel sofranın karakterini yansıtabilirsiniz. Servis sırasında üzerine az miktarda taze zeytinyağı gezdirilmesi ve ince kıyılmış maydanoz eklenmesi hem görünümü hem de aromayı güçlendirir.