Evde Geleneksel Boza Nasıl Yapılır?
Sokaktan geçen bozacının sesiyle hafızalara kazınan, tarçın ve leblebi kokusuyla içimizi ısıtan bozayı evde yapmaya ne dersiniz? Probiyotik kaynağı, şifa deposu bozayı mutfağınızda tam kıvamında hazırlamak sandığınızdan çok daha kolay.
Evde Boza Yapımı İçin Gerekli Malzemeler
Kıvamlı, kaşık kaşık içilen bir boza için ölçülere sadık kalmak önemlidir. İşte ihtiyacınız olan listesi:
Adım Adım Boza Nasıl Yapılır?
Boza Nedir ve Hangi Tahıldan Yapılır?
Kökeni binlerce yıl öncesine, Mezopotamya'ya kadar uzanan boza, aslında bilinen en eski fermente içeceklerden biridir. Orta Asya'dan Balkanlar'a uzanan bu lezzet yolculuğunda, yapımında kullanılan tahıllar coğrafyaya göre değişiklik gösterir.
Geleneksel ve en makbul boza aslında darı bitkisinden yapılır. Ancak darı bulmak her zaman kolay olmadığı için ev yapımı tariflerde en başarılı ve lezzetli sonuç bulgur ve pirinç karışımıyla elde edilir. Boza, basit bir tahıl çorbası değil, yaşayan bir içecektir. İçindeki yararlı bakterilerin şekeri tüketerek laktik asit üretmesi (fermantasyon) sayesinde o bildiğimiz hafif ekşimsi, tatlı ve keskin tadına kavuşur.
Boza Kaç Günde Mayalanır ve Saklama Koşulları
Bozanın olma süresi tamamen oda sıcaklığına bağlıdır.
Bu süre boyunca ara sıra tencerenin kapağını açıp karıştırmanız gerekir. Bozanın üzerinde minik baloncuklar oluşmaya başladıysa (göz göz olduysa) ve o karakteristik ekşi kokuyu alıyorsanız bozanız olmuş demektir.
Mayalanma tamamlandığında fermantasyonu yavaşlatmak için bozayı buzdolabına kaldırmalısınız. Buzdolabında da fermantasyon çok yavaş bir şekilde devam eder, bu da bozanın gün geçtikçe daha lezzetli ve hafif ekşi olmasını sağlar. Buzdolabında ortalama 10-15 gün tazeliğini korur.
Bozanın Kıvamı Tutmazsa Ne Yapılır?
Ev yapımı bozada en sık karşılaşılan sorun kıvamın tutmamasıdır.
Boza Sunum Ritüeli: Leblebi ve Tarçın
Boza denince akla gelen o meşhur sarı leblebi ve tarçın ikilisi, sadece görsel bir süsleme değildir. Bozanın yoğun ve hafif ekşi tadını dengelemek, damakta bıraktığı dokuyu yumuşatmak için kavrulmuş sarı leblebi şarttır. Tarçın ise kan şekerini dengeleyerek bozanın içindeki şekerin etkisini hafifletir.
Bozanın keyfine varmak için sunum da lezzet kadar önemlidir. Bozayı, sıcaklığını ve aromasını koruyan kalın camlı, kulplu kupalarda veya geleneksel desenli bardaklarda servis edebilirsiniz. Yanına koyacağınız şık bir çerezlik dolusu taze kavrulmuş leblebi ve üzerine serpeceğiniz bol tarçınla, evinizde tam bir kış şöleni yaratabilirsiniz.
Bozada Alkol Var mı?
Boza, fermantasyon (mayalanma) yöntemiyle üretildiği için yapısında doğal olarak çok düşük oranda (eser miktarda) etil alkol oluşur. Ancak bu oran genellikle kefirden veya ekmek mayasından farksızdır ve sarhoş edici düzeyde değildir. Ancak boza çok uzun süre bekletilirse ve aşırı ekşirse bu oran artabilir.
Boza Kilo Aldırır mı?
Evet, boza tahıl bazlı ve şekerli bir içecek olduğu için kalorisi yüksektir. 1 su bardağı boza yaklaşık 200-250 kalori civarındadır. Bu nedenle kontrollü tüketilmelidir; ancak ara öğün olarak içildiğinde tok tutma özelliği sayesinde diyeti destekleyebilir.
Ekşiyen Boza İçilir mi?
Bozanın doğasında ekşilik vardır ve bekledikçe ekşimesi normaldir. Eğer tadı sirkeleşmemişse ve üzerinde küf yoksa ekşi boza içilebilir. Hatta probiyotik değeri daha yüksektir. Ancak tadı rahatsız edici boyuttaysa tüketilmemelidir.
Şekersiz Boza Yapılır mı?
Mayalanmanın gerçekleşmesi için bakterilerin şekere ihtiyacı vardır, bu nedenle hiç şeker kullanmadan geleneksel kıvamı tutturmak zordur. Ancak şeker yerine pekmez veya bal (mayalanma sonrası eklenerek) alternatif tarifler denenebilir fakat tadı orijinalinden farklı olacaktır.
