Cortado, eşit oranda (1:1 ölçüsünde) espresso ve buharda ısıtılmış ince dokulu sütün karıştırılmasıyla hazırlanan bir kahve türüdür. İspanyolca "kesmek" (cortar) fiilinden türeyen bu isim, eklenen sütün espressonun o sert asiditesini ve acılığını "keserek" yumuşatmasını ifade eder.

Bu kahvenin en belirgin özelliği, latte veya cappuccino gibi bol köpüklü bir yapıda olmamasıdır. Süt, sadece espressonun tadını dengelemek ve içimi pürüzsüzleştirmek için eklenir. Genellikle toplamda 120 ml (4 oz) hacme sahip küçük bardaklarda servis edilir, bu da kahvenin aromasını kaybetmeden sütün tatlılığıyla kusursuz bir şekilde buluşmasını sağlar.

Evde veya kafede geleneksel bir cortado hazırlamak için ihtiyacınız olan temel ölçü; 1 double shot (yaklaşık 60 ml) taze demlenmiş espresso ve espresso ile tamamen aynı hacimde (60 ml) hafifçe ısıtılmış süttür. İçeceğin sırrı, sütün çok fazla köpürtülmeden, krema kıvamında bir dokuda (microfoam) bırakılmasındadır.

Yapım aşamasına kaliteli kahve çekirdeklerinden double espresso çekerek başlanır. Ardından aynı miktardaki süt, buhar çubuğu yardımıyla üzerinde kalın bir köpük tabakası oluşmasına izin verilmeden, sadece ipeksi bir doku kazanacak kadar ısıtılır. Hazırlanan sıcak süt, espressonun üzerine nazikçe dökülerek kahvenin kremasıyla (crema) homojen bir şekilde bütünleşmesi sağlanır.

Cortado ile flat white arasındaki temel fark, kullanılan sütün miktarı ve içeceklerin hacmidir. Cortado 1:1 oranında espresso ve süt içerirken, Avustralya ve Yeni Zelanda kökenli Flat White'ta süt oranı espressoya kıyasla daha fazladır (genellikle 1:2 veya 1:3 oranında süt kullanılır).

Bu oran farkı, cortadonun kahve tadının çok daha baskın ve gövdeli hissedilmesine neden olur. Flat white ise daha büyük bir fincanda sunulur ve üzerindeki ince mikro köpük tabakasıyla daha yumuşak, süt odaklı bir içim sunar. Kahve aromasını net almak isteyenler cortadoyu, daha ipeksi ve uzun süreli bir içim arayanlar ise flat white'ı tercih etmelidir.

Cortado eşit miktarda kahve ve sütün karıştırılmasından oluşurken; geleneksel Macchiato, bir shot espressonun üzerine sadece bir veya iki tatlı kaşığı süt köpüğü "kondurulmasıyla" hazırlanır. Macchiato'da sıvı süt miktarı yok denecek kadar azdır, sadece köpük kullanılır.

İtalyanca "lekeli" anlamına gelen Macchiato, espressonun o vurucu sertliğini tamamen korur ve sadece en üstteki minik süt köpüğüyle ilk yudumu yumuşatır. Cortado ise espressonun tamamına sütün karışmasıyla daha entegre ve dengeli bir tat profili yaratır. Hacim olarak da cortado, standart bir macchiatodan iki kat daha büyüktür.

Geleneksel olarak Cortado, kulpsuz ve altı kalın camdan yapılan "Gibraltar" adı verilen özel küçük bardaklarda servis edilir. Bu bardağın hacmi tam olarak kahve ve sütün 1:1 oranını standartlaştırmak için 120-130 ml (4.5 oz) civarındadır.

Cam bardak tercih edilmesinin sebebi, kahve ve sütün birleşiminden doğan o güzel renk geçişini ve homojen dokuyu gözler önüne sermektir. Seramik fincanlar ısıyı daha iyi tutsa da, üçüncü nesil kahveciler bu estetik sunumu ve ideal ölçüyü korumak için Gibraltar bardağından vazgeçmezler.

Standart bir Cortado, içerdiği yaklaşık 60 ml tam yağlı süt nedeniyle ortalama 35 ile 50 kalori arasındadır. İçerisinde şeker, krema veya ekstra tatlandırıcı şurup bulunmadığı için oldukça düşük kalorili ve sağlıklı bir kahve alternatifidir.

Kalori miktarı, kullanılan sütün yağ oranına ve çeşidine göre değişiklik gösterebilir. Badem, yulaf veya soya gibi bitkisel sütler kullanıldığında bu değer değişebilir. Diyet yapanlar veya günlük kalori alımını kontrol altında tutmak isteyenler için şekerli ve bol sütlü devasa kahvelere kıyasla son derece masum ve lezzetli bir tercihtir.

Cortado hazırlanırken sütün sıcaklığı, espressonun lezzet profilini bozmamak adına büyük önem taşır ve ideal olarak 55-60°C (130-140°F) aralığında olmalıdır. Sütün kaynama noktasına yaklaşması veya çok fazla ısıtılması, içindeki doğal şekerlerin yanmasına ve o ipeksi mikro köpük (microfoam) dokusunun kaybolmasına neden olur. Bu ılık sayılabilecek ideal derece, sütün kahvenin asiditesini nazikçe kesmesini sağlarken, içeceğin servis edildiği an dilinizi yakmadan keyifle yudumlanabilmesine de olanak tanır.

Standart bir cortado çift şat (double shot) espresso kullanılarak hazırlandığı için içerdiği kafein miktarı yaklaşık 80 ile 120 miligram arasında değişiklik gösterir. Bu oran, kullanılan kahve çekirdeğinin türüne (Arabica veya Robusta ağırlıklı harmanlar) ve kavrulma derecesine göre farklılaşsa da, hacmen küçük bir içecek olmasına rağmen oldukça güçlü bir uyarıcı etkiye sahiptir. Süt miktarı az olduğu için kafeinin kana karışma hızı yüksektir; bu da cortadoyu güne enerjik başlamak veya öğleden sonra hızlı bir odaklanma sağlamak isteyenler için ideal bir tercih yapar.

Süt ile yarı yarıya (1:1) karıştığı için cortado yapımında espressonun karakterini kaybetmemesi ve gövdesini koruması gerekir; bu nedenle genellikle orta veya orta-koyu (medium-dark) kavrulmuş çekirdekler tercih edilir. Özellikle çikolata, karamel ve kavrulmuş fındık gibi tat notalarına sahip Brezilya, Kolombiya veya gövdeli Afrika çekirdekleri, sütün doğal tatlılığıyla mükemmel bir lezzet bütünlüğü yakalar. Çok açık kavrulmuş (light roast) ve yüksek asiditeli meyvemsi çekirdekler ise sütle buluştuğunda cortadonun beklenen o yoğun ve kremamsı yapısında biraz zayıf kalabilir.