Son Güncellenme23.01.2026

2 Dakika Okuma Süresi

Şifa Deposu Doğal Antibiyotik Orijinal Sakala Çarpan Çorbası

Çorba Tarifleri

Bu İçerikte Neler Var?

Sakala Çarpan Çorbasının Malzemeleri

Sakala Çarpan Çorbası Nasıl Yapılır?

Sakala Çarpan Çorbasının Püf Noktaları

Sakala Çarpan Çorbasının Adı Nereden Geliyor?

Erişte Yerine Başka Hangi Malzemeler Kullanılabilir?

Sakala Çarpan Çorbası Düdüklü Tencerede Pişirilebilir mi?

Çorbanın Kıvamı Çok Duru Olursa Nasıl Koyulaştırılır?

Sakala Çarpan Çorbası Diyette Tüketilebilir mi?

Servis Ederken Limon veya Sirke Eklenir mi?

Anadolu mutfağının en yaratıcı isme sahip yemeklerinden biri olan Sakala Çarpan Çorbası, özellikle Afyonkarahisar mutfağının kış aylarındaki vazgeçilmezidir. Bazı yörelerde "Dul Avrat Çorbası" veya "Kesme Çorbası" olarak da bilinen bu lezzet, adını çorbayı içerken uzun eriştelerin sakala takılmasından alır. Yeşil mercimeğin proteini ve el yapımı eriştenin doyuruculuğu ile birleşen bu çorba, yanında sadece bir turşu ile mükemmel bir akşam yemeğine dönüşür. İşte şifa deposu, tam ölçülü ve kıvamı asla şaşmayan o meşhur sakala çarpan çorbası tarifi.

Sakala Çarpan Çorbasının Malzemeleri

Lezzetli bir sakala çarpan için mercimek ve erişte dengesi çok önemlidir.

Çorba İçin:

1 su bardağı yeşil mercimek (Yıkanmış)

1 su bardağı ev eriştesi (Mümkünse el kesmesi, uzun erişte)

1 adet büyük boy kuru soğan (Yemeklik, ince doğranmış)

6-7 su bardağı sıcak su (Et suyu veya kemik suyu karışık olursa lezzet artar)

1 yemek kaşığı domates salçası

Yarım yemek kaşığı biber salçası (Renk ve aroma verir)

2 yemek kaşığı tereyağı

2 yemek kaşığı zeytinyağı

1 tatlı kaşığı tuz (Damak tadına göre)

Üzeri ve Sosu İçin:

1 yemek kaşığı tereyağı

1 tatlı kaşığı kuru nane

1 çay kaşığı pul biber veya toz kırmızı biber

Sakala Çarpan Çorbası Nasıl Yapılır?

Adım adım, erişteleri hamurlaşmadan pişen nefis sakala çarpan çorbasının yapılışı:

Yeşil mercimekleri yıkayın ve küçük bir tencerede üzerini geçecek kadar suyla, hafifçe yumuşayana kadar (tam pişip dağılmasına izin vermeden) haşlayın.

Haşlanan mercimeklerin kara suyunu süzün (bu işlem çorbanızın renginin berrak olmasını sağlar) ve kenara alın.

Çorba tenceresine tereyağı ve zeytinyağını alıp ısıtın, yemeklik doğranmış soğanları ekleyip pembeleşinceye kadar kavurun.

Kavrulan soğanlara domates ve biber salçasını ekleyin, salçanın kokusu çıkana kadar 1-2 dakika daha kavurmaya devam edin.

Salçalı karışıma sıcak suyu (varsa et suyunu) ilave edin ve kaynamaya bırakın.

Su kaynadıktan sonra önce haşlayıp süzdüğünüz yeşil mercimekleri tencereye ekleyin.

Mercimeklerle su bir taşım kaynadıktan sonra erişteleri ilave edin ve karıştırın (eriştelerin birbirine yapışmaması için ara ara karıştırmak önemlidir).

Tuzunu ekleyin ve erişteler yumuşayana kadar orta ateşte pişirin (eriştelerin cinsine göre süre değişebilir, kontrollü olun).

Ayrı bir tavada tereyağını eritin, içine nane ve pul biberi ekleyip hafifçe yakın (köpürtün).

Pişen çorbayı ocaktan almadan hemen önce veya servis kasesine aldıktan sonra üzerine bu naneli yağı gezdirerek servis yapın.

Sakala Çarpan Çorbasının Püf Noktaları

Çorbanızı "Anne Çorbası" lezzetine taşıyacak detaylar:

Erişte Zamanlaması: Erişteler mercimekten daha hızlı pişer. Eğer ikisini aynı anda atarsanız, mercimek pişene kadar erişteler hamur olur. Mercimekler yarı haşlanmış olmalı, erişteler ise en son eklenmelidir.

Berrak Renk: Yeşil mercimeğin haşlama suyu siyahtır ve çorbanın rengini bozar. Bu yüzden mercimeği ayrı bir yerde 10 dakika haşlayıp o kara suyunu süzmek, çorbanızın kırmızı/turuncu rengini korumasını sağlar.

Kıvam Ayarı: Çorba bekledikçe erişte suyu çekecek ve koyulaşacaktır. Eğer hemen servis etmeyecekseniz veya ertesi güne kalacaksa, tüketmeden önce bir miktar sıcak su ekleyerek kıvamını açmanız gerekebilir.

Lezzet Bombası: Kavurma aşamasında soğanların içine 1 diş ezilmiş sarımsak eklerseniz, antibiyotik etkisini ve lezzet derinliğini artırırsınız.

Sakala Çarpan Çorbasının Adı Nereden Geliyor?

Anadolu'nun mizahi isimlendirme geleneğinin en güçlü örneklerinden biri olan bu çorba, rivayete göre eskiden dedelerin uzun sakallarına takılan eriştelerden ismini almıştır. Çorbayı kaşıklarken uzun kesilmiş eriştelerin sakala çarpması veya tutunması, halk arasında bu yemeğin "Sakala Çarpan" veya bazı yörelerde "Sakal Tutan" olarak anılmasına vesile olmuştur.

Erişte Yerine Başka Hangi Malzemeler Kullanılabilir?

Geleneksel dokuyu ve lezzeti yakalamak için el kesmesi uzun erişte en ideal seçenektir. Ancak elinizde bulunmadığı durumlarda, marketlerde satılan kalın şerit makarnalar (fettuccine gibi) kırılarak veya kare mantı makarnalar kullanılarak da hazırlanabilir. Tel şehriye veya arpa şehriye kullanmak ise çorbanın kıvamını ve doyuruculuğunu değiştireceği için orijinal tarifin dışına çıkılmasına neden olur.

Sakala Çarpan Çorbası Düdüklü Tencerede Pişirilebilir mi?

Erişte ve mercimek pişme süreleri birbirinden çok farklı olan iki malzemedir. Düdüklü tencerenin yüksek basıncı, narin bir hamur olan eriştenin saniyeler içinde eriyip şeklini kaybetmesine ve çorbanın lapa olmasına yol açar. Malzemelerin bütünlüğünü korumak ve o berrak suyu elde etmek için tencerede, kapağı açık veya yarı açık şekilde kontrollü pişirmek en güvenli yöntemdir.

Çorbanın Kıvamı Çok Duru Olursa Nasıl Koyulaştırılır?

Genellikle eriştenin suya bıraktığı nişasta çorbaya doğal bir yoğunluk verir. Ancak daha koyu, "helme dökülmüş" bir kıvam arzu ederseniz, soğanları kavururken içine bir tatlı kaşığı un ekleyip kokusu çıkana kadar kavurabilirsiniz. Eğer çorba piştikten sonra suyu duru geldiyse, ayrı bir kasede bir kaşık unu soğuk suyla açıp ılıştırarak çorbaya eklemek (terbiye yapmak) de kıvamı toparlayacaktır.

Sakala Çarpan Çorbası Diyette Tüketilebilir mi?

Yeşil mercimek, bitkisel protein ve lif açısından en zengin baklagillerden biridir ve bu özellikleri sayesinde uzun süre tokluk hissi sağlar. İçeriğindeki erişte karbonhidrat kaynağı olsa da, ekmek tüketilmediği takdirde tek başına dengeli bir ana öğün yerine geçer. Yağ miktarı (özellikle üzerine yakılan sos) kontrollü tutulduğunda diyet listelerinde çeşitlilik sağlamak için tercih edilebilir.

Servis Ederken Limon veya Sirke Eklenir mi?

Afyon ve çevre yörelerdeki orijinal sunumlarda, çorbanın yanında mutlaka asidik bir eşlikçi bulunur. Yeşil mercimeğin toprakımsı tadını dengelemek için servis esnasında bol limon suyu sıkmak veya sarımsaklı sirke gezdirmek lezzeti katbekat artırır. Bazı yörelerde bu asidik tat, pişirme esnasında erik ekşisi veya sumak ekşisi katılarak da sağlanır.