İyi kurgulanmış bir tabak, aslında bir denge oyunudur. Tüm gün boş kalan mideye bir anda ağır, yağlı veya aşırı tuzlu yiyecekler göndermek yerine, sindirimi başlatan hafif geçişler yapılmalıdır.

Klasik bir iftariyelik tabağının olmazsa olmazı şüphesiz hurmadır. Kan şekerini dengeli bir şekilde yükseltmesiyle bilinir. Onun hemen yanında mutlaka zeytin çeşitleri yer alır; hem siyah hem de yeşil zeytinin o kekikli, zeytinyağlı hali iştahı nazikçe açar.

Peynir çeşitleri ise bu tabağın en doyurucu aktörleridir. Ezine peyniri, tulum peyniri veya kaşar peyniri gibi farklı dokulardaki süt ürünleri, pideyle muazzam bir uyum yakalar. Eğer biraz daha lüks bir dokunuş isterseniz, ince dilimlenmiş pastırma veya sucuk gibi şarküteri ürünleri de tabağa eklenebilir. Ancak burada miktarı abartmamak, ana yemeğe yer bırakmak açısından önemlidir.

Tatlı-tuzlu dengesini kurmak için bal, kaymak, tereyağı ve ev yapımı reçeller de bu kompozisyonun eksik parçalarını tamamlar. Özellikle vişne veya çilek reçeli, tuzlu peynirlerin yanında damağı şaşırtan o lezzet patlamasını yaratır.

Marketten hazır paketler almak elbette en kolayı. Ancak evdeki malzemelerle, kendi el lezzetinizle hazırlayacağınız iftariyelik çeşitleri, sofradaki misafirlerinize kendilerini çok daha özel hissettirecektir. Üstelik bu tarifler, hem daha ekonomik hem de çok daha taze olur.

İşte dakikalar içinde hazırlayıp sofranın yıldızı yapabileceğiniz üç özel tarif:

1. Cevizli ve Salçalı İftariyelik Sos (Ev Yapımı Acuka)

Kahvaltılık sosların en sevilenini iftar için biraz daha hafifleterek hazırlayabilirsiniz. Bir kaseye domates ve biber salçasını eşit oranda alın. İçine ince çekilmiş ceviz içi, bolca kimyon, biraz pul biber, dövülmüş sarımsak ve sızma zeytinyağı ekleyin.

Karışımı iyice harmanladıktan sonra üzerine biraz nar ekşisi gezdirmek, lezzeti bambaşka bir boyuta taşır. Bu iftariyelik sos, özellikle sıcak pideyle banarak yemek için mükemmeldir. Kavanozda saklayıp sahurda da tüketebilirsiniz.

2. Kekikli ve Limonlu Zeytinli İftariyelik Karışımı

Sade zeytinleri sofraya koymak yerine onlara küçük bir dokunuş yapın. Yeşil zeytinlerin çekirdeklerini çıkarın ve bıçakla hafifçe ezin. Bir tavada çok az zeytinyağında pul biber ve kekiği ısıtın (yakmamaya dikkat edin) ve zeytinlerin üzerine dökün.

Son dokunuş olarak üzerine incecik limon kabuğu rendeleyin. Limonun ferahlığı ve baharatların aroması, sıradan bir zeytini gurme bir iftariyelik tabağına dönüştürecektir.

3. Taze Otlu Peynir Toplarından İftariyelik Atıştırmalık

Buzdolabında kalan az miktardaki beyaz peynirleri ve lor peynirini değerlendirmenin en şık yolu budur. Peynirleri bir kapta ezin, içine biraz labne ekleyerek kıvam almasını sağlayın.

Elinizle ceviz büyüklüğünde toplar yapın. Bu topları ince kıyılmış dereotu, maydanoz, çörek otu veya kırmızı toz bibere bulayın. Rengarenk görünen bu peynir topları, iftariyelik sunumunuzda bir sanat eseri gibi duracaktır.

Lezzet kadar sunum da iştahı etkileyen en önemli faktördür. Karışık ve üst üste yığılmış bir tabak yerine, her ürünün kendini gösterdiği ferah bir düzenleme tercih edilmelidir.

Son yılların trendi olan ahşap sunum tahtaları veya dönerli bambu tabaklar, iftariyelik servisi için harika bir zemin oluşturur. Peynirleri bütün kalıplar halinde koymak yerine, tek lokmalık küpler veya üçgenler şeklinde dilimlemek, yeme kolaylığı sağlar.

Renk kontrastlarına dikkat etmek tabağı canlı gösterir. Örneğin, beyaz peynirin yanına koyu renkli siyah zeytini, sarı kaşarın yanına kırmızı domates kurusunu koymak görsel bir ritim yaratır.

Ayrıca reçel ve bal gibi akışkan ürünleri, tabağın içine dağılmayacak şekilde minik cam kaselerde sunmak daha temiz bir görüntü sağlar. Sofrada yer kazanmak istiyorsanız, uzun ve ince kayık tabaklar kullanarak iftariyelik çeşitlerini masanın ortasına şerit halinde yayabilirsiniz.

Türkiye’nin her köşesinde oruç açma adeti, o bölgenin coğrafi işaretli ürünleriyle şekillenir. Bu da iftariyelik kültürünün şehirden şehre değişmesini, zenginleşmesini sağlar.

Ege bölgesinde iftar sofralarında zeytinyağlılar ve taze otlarla çeşnilendirilmiş zeytinler başroldedir. Bölgenin ünlü tulum peynirleri ve reçelleri sofrayı süsler.

Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da ise işin rengi biraz değişir. Burada iftariyelik denince akla daha çok et ürünleri ve yöresel peynirler gelir. Otlu peynir, örgü peyniri gibi çeşitlerin yanına mutlaka pestil, ceviz ve kuru meyveler eşlik eder.

Karadeniz’de ise tereyağı ve bal ikilisi vazgeçilmezdir. Mısır ekmeğinin yanında sunulan turşu kavurması bile bazen bir iftariyelik olarak sofrada yerini alabilir. Bu çeşitlilik, Türk mutfağının ne kadar engin olduğunun en lezzetli kanıtıdır.

Tüm gün aç kalan vücut, iftar saatinde enerji depolamak ister ancak bunu yaparken kan şekerini ani fırlatmamak gerekir. Sağlıklı bir iftariyelik tabağı, mideyi ana yemeğe hazırlar, onu şoka uğratmaz.

Tuz oranı çok yüksek zeytin ve peynirler, iftar sonrasında aşırı susuzluk çekmenize neden olabilir. Bu yüzden tuzu alınmış zeytinleri tercih etmek veya peynirleri suda bekletmek akıllıca bir hamledir.

Hamur işi veya kızartılmış başlangıçlar yerine, çiğ kuruyemişler (ceviz, badem, fındık) eklemek çok daha sağlıklı bir alternatiftir. Ayrıca kuru kayısı ve incir gibi lif kaynağı yüksek gıdalar, Ramazan’da sıkça yaşanan sindirim problemlerinin önüne geçmek için en doğal iftariyelik ilaçlardır.

Ramazan berekettir, ancak market alışverişlerinde bütçeyi kontrol etmek de önemlidir. Zengin görünen bir sofra kurmak için servet harcamanıza gerek yok. Az miktarda ama çeşitli ürünler alarak da dolu dolu bir iftariyelik tabağı hazırlayabilirsiniz.

Büyük kalıp peynirler yerine, şarküteri reyonundan gramajla, sadece ihtiyacınız kadar (örneğin 100-150 gramlık) 3-4 çeşit peynir almak, sofradaki çeşitliliği artırırken maliyeti düşürür.

Mevsiminde alıp kuruttuğunuz domatesler, biberler veya yazdan yaptığınız reçeller bu dönemde imdadınıza yetişir. Evdeki bayat ekmekleri küp küp doğrayıp fırınlayarak, baharatlı kıtır ekmekler yapmak ve bunları iftariyelik sosların yanına koymak hem israfı önler hem de sofraya farklı bir doku katar. Unutmayın, önemli olan miktar değil, o sofrada paylaşılan muhabbet ve lezzetin sunumudur.