Evde Yapımı Asla Kurumayan İncecik Yumuşak Lavaş Tarifi
Lavaş Hamuru İçin Gerekli Malzemeler
Evde Lavaş Nasıl Yapılır?
Evde Lavaş Yapmanın Püf Noktaları Nelerdir?
Lavaş Neyin Yanına Yapılır?
Mayasız Lavaş Yapılır mı?
Lavaş Neden Kurur Ve Sertleşir?
Lavaş Buzlukta Nasıl Saklanır?
Sertleşen Lavaş Nasıl Yumuşatılır?Evde dürüm, kebap eşlikçisi veya kahvaltı sofraları için ideal, ince yapılı ve esnek klasik lavaş tarifi, doğru teknikler uygulandığında profesyonel sonuçlar verir. Evde lavaş yapmak için gerekli malzemeleri ve yapım aşamalarını öğrenin.
Lavaş Hamuru İçin Gerekli Malzemeler
1,5 su bardağı ılık su: Mayanın aktivasyonu ve hamurun esnekliği için suyun sıcaklığı vücut ısısına yakın olmalıdır.3 - 4 yemek kaşığı sıvı yağ: Hamurun daha kolay açılmasını sağlamak ve piştikten sonra yumuşak kalmasına yardımcı olmak için kullanılır.1 paket instant maya (10 gr): Hamurun kabarması ve gözenekli bir yapı kazanması için gereklidir.1 tatlı kaşığı toz şeker: Mayalanma sürecini hızlandırmak amacıyla eklenir.1 tatlı kaşığı tuz: Hamurun lezzet dengesini sağlar.3,5 - 4 su bardağı un: Unun markasına ve protein oranına göre su çekme kapasitesi değişebileceğinden, son bardak kontrollü eklenmelidir. Evde Lavaş Nasıl Yapılır?
Derin bir yoğurma kabına ılık su, toz şeker ve instant maya alınarak karıştırılır. Mayanın aktifleşmesi için birkaç dakika beklendikten sonra sıvı yağ karışıma eklenir.Unun yaklaşık yarısı ve tuz sıvı karışıma ilave edilerek yoğurma işlemine başlanır. Kalan un, hamurun kıvamı gözlemlenerek azar azar eklenir.Ele yapışmayan, oldukça yumuşak ve pürüzsüz bir doku elde edilene kadar hamur yaklaşık 5-6 dakika boyunca iyice yoğurulur. Hamurun elastik yapısının gelişmesi, lavaşın yırtılmadan ince açılması için kritiktir.Hazırlanan hamurun üzeri streç film veya nemli bir bezle kapatılarak oda sıcaklığında yaklaşık 30-40 dakika, hacmi iki katına çıkana kadar mayalandırılır.Mayalanan hamurun gazı alındıktan sonra tezgaha alınır ve yapılacak tavanın boyutuna göre mandalina büyüklüğünde eşit bezelere (yaklaşık 10-12 adet) ayrılır. Bezelerin üzeri kurumasın diye temiz bir bezle örtülerek 10 dakika dinlendirilir.Dinlenen bezelerden biri alınır, tezgah ve hamur hafifçe unlanarak oklava veya merdane yardımıyla tavanın büyüklüğünde, mümkün olduğunca ince bir şekilde açılır. Fazla unun tavada yanmaması için açılan hamur hafifçe silkelenir.Yapışmaz yüzeyli bir tava (tercihen krep tavası veya döküm tava) ocakta orta-yüksek ateşte iyice ısıtılır. Tava yağlanmaz, lavaş kuru ısıyla pişirilir.Açılan hamur kızgın tavaya serilir. Yüzeyde küçük kabarcıklar (göz göz olma durumu) oluşmaya başladığı an, beklemeden diğer taraf çevrilir. Lavaşın kurumaması için her iki yüzü de kısa sürede, sık sık çevrilerek pişirilmelidir.Pişen lavaşlar tavadan alınır alınmaz, kurumalarını engellemek ve kendi buharlarıyla yumuşamalarını sağlamak için temiz bir sofra bezinin arasına üst üste dizilir. Servis anına kadar üzeri kapalı tutulmalıdır. Evde Lavaş Yapmanın Püf Noktaları Nelerdir?
Ev yapımı lavaşın esnek, yumuşak ve ince yapılı olmasını sağlamak için dikkat edilmesi gereken teknik detaylar şunlardır:
Hamur Dokusu ve Hidrasyon: Lavaş hamuru, standart ekmek hamurlarına kıyasla daha yumuşak ve nemli bir yapıda olmalıdır. Hamurun sert olması, açılmasını zorlaştırır ve piştikten sonra kırılgın bir yapıya bürünmesine neden olur. İdeal kıvam, ele hafifçe yapışan ancak toparlanabilen yumuşaklıktır.Glüten Gelişimi ve Dinlendirme: Hamurun yırtılmadan incecik açılabilmesi için iyice yoğrulması ve glüten ağının gelişmesi şarttır. Ayrıca bezeler hazırlandıktan sonra üzerleri örtülü şekilde en az 10-15 dakika dinlendirilmelidir. Dinlenen hamur kendini salar ve merdane ile açılırken geri toplanmaz, çok daha kolay inceltilir.İncelik ve Un Temizliği: Lavaşın karakteristik özelliği ince olmasıdır; hamur, şeffaflaşacak kadar ince açılmalıdır. Ancak açma işleminde kullanılan fazla un, tavaya atılmadan önce mutlaka silkelenmelidir. Üzerinde kalan unlar tavada yanarak hem lavaşın tadını acılaştırır hem de duman oluşmasına sebep olur.Tava Sıcaklığı ve Pişirme Süresi: Lavaş, yüksek ateşte ve kısa sürede pişirilmesi gereken bir ekmek çeşididir. Tava önceden çok iyi ısıtılmalı, hamur soğuk tavaya atılmamalıdır. Düşük ısıda yavaş pişen lavaş suyunu kaybeder ve sertleşir.Sık Çevirme Tekniği: Lavaş tavaya konulduğunda tamamen kızarması veya balon gibi şişmesi beklenmemelidir. Yüzeyde ilk kabarcıklar belirdiği an çevrilmeli, her iki yüzü de kurutulmadan, sık aralıklarla çevrilerek (toplamda 30-40 saniye gibi kısa bir sürede) pişirilmelidir.Buharla Yumuşatma: Pişirme sonrası en kritik adım muhafazadır. Tavadan alınan lavaş doğrudan açık havada bırakılırsa saniyeler içinde kurur. Pişen her lavaş anında temiz bir bezin arasına alınmalı veya kapaklı bir kaba konularak üst üste dizilmelidir. Bu sayede kendi sıcaklıklarıyla oluşan buhar, lavaşların yumuşacık kalmasını sağlar. Gerekirse bezin üzerine hafifçe su serpiştirilebilir.Lavaş Neyin Yanına Yapılır?
Lavaş, ince ve esnek yapısı sayesinde özellikle dürüm yapımına uygunluğu ve yemeklerin suyunu çekme özelliğiyle Türk mutfağının en çok tercih edilen ekmek çeşitlerinden biridir. Nötr lezzeti, onu baharatlı et yemeklerinden kahvaltılık ürünlere, zeytinyağlı mezelerden tencere yemeklerine kadar geniş bir yelpazede tamamlayıcı bir unsur haline getirir; sofrada sadece bir ekmek değil, aynı zamanda çatal-bıçak yerine geçen bir araç işlevi de görür.
Lavaşın en çok yakıştığı ve sıklıkla birlikte tüketildiği lezzetler şunlardır:
Kebap Çeşitleri: Adana, Urfa, patlıcanlı kebap ve özellikle ciğer şiş gibi ızgara etlerin altında servis edilerek etin sızan yağını ve aromasını hapsetmesi sağlanır.Tantuni ve Döner: İnce açılmış yapısı sayesinde, Mersin usulü tantuni veya et/tavuk dönerin sarılarak dürüm haline getirilmesinde birincil tercihtir.Çiğ Köfte: Marul, taze nane, limon ve nar ekşisi eşliğinde hazırlanan çiğ köfte dürümlerinin vazgeçilmez dış katmanıdır.Sac Kavurma ve Et Sote: Bol soslu ve yağlı tencere veya sac yemeklerinde, yemeğin suyuna banmak veya eti içine alıp "sokum" yapmak için kullanılır.Sürülebilir Mezeler: Humus, babagannuş, muhammara, haydari ve acılı ezme gibi kıvamlı mezeler, sıcak lavaş parçalarıyla birlikte tüketilir.Köy Kahvaltısı: Özellikle tulum peyniri, tereyağı ve bal üçlüsü ile birlikte sıcak servis edildiğinde kahvaltı sofralarını zenginleştirir. Mayasız Lavaş Yapılır mı?
Lavaş yapımında maya kullanımı, ekmeğin daha esnek, yumuşak ve gözenekli bir dokuya sahip olmasını sağlasa da zorunlu bir bileşen değildir. Maya yerine kabartma tozu kullanılarak veya sadece un, su, tuz ve yağ karışımıyla hazırlanan mayasız hamurlarla da lavaş elde edilebilir; ancak mayasız hazırlanan lavaşlar (genellikle yufka ekmeği veya şebit olarak da bilinir) mayalı olanlara kıyasla daha az kabarır ve daha tok, gevrek bir yapıya sahip olma eğilimindedir.
Lavaş Neden Kurur Ve Sertleşir?
Evde yapılan lavaşların kuruyup sertleşmesinin en temel nedeni, pişirme ısısının düşük tutulması ve buna bağlı olarak pişirme süresinin uzamasıdır. Düşük ısıda uzun süre tavada kalan hamur içindeki nemi hızla kaybeder; bu sorunu önlemek için lavaş yüksek ateşte, her bir yüzü saniyeler içinde pişecek şekilde hazırlanmalı ve tavadan alınır alınmaz hava ile teması kesilerek nemli bir bezin veya kapaklı bir kabın içinde muhafaza edilmelidir.
Lavaş Buzlukta Nasıl Saklanır?
Fazla hazırlanan lavaşlar, oda sıcaklığında tamamen soğuduktan sonra tazeliğini uzun süre koruyabilmesi için derin dondurucuda güvenle saklanabilir. Lavaşların donarken birbirine yapışmasını ve kırılmasını önlemek amacıyla aralarına pişirme kağıdı yerleştirilmeli ve hava almayan kilitli buzdolabı poşetlerine konularak düz bir zeminde dondurulmalıdır; tüketileceği zaman ise çözülmesi beklenmeden ısıtılmış teflon tavada arkalı önlü ısıtılarak ilk günkü yumuşaklığına döndürülebilir.
Sertleşen Lavaş Nasıl Yumuşatılır?
Pişirme hatası veya açıkta kalma nedeniyle kuruyup sertleşen lavaşları kurtarmak ve tekrar tüketilebilir hale getirmek için hafif nemlendirme (su serpiştirme) yöntemi uygulanır. Sertleşen lavaşların üzerine el ile veya fısfıs yardımıyla az miktarda su serpiştirildikten sonra temiz bir beze sarılarak bekletilmesi veya hafif nemliyken ısıtılmış tavada kapağı kapalı olarak çok kısa süre tutulması, hamurun kaybettiği nemi geri kazanmasını ve tekrar bükülebilir hale gelmesini sağlar.
