Evde Fırında veya Güneşte Domates Nasıl Kurutulur?

3 Dakika Okuma Süresi

Evde Fırında veya Güneşte Domates Nasıl Kurutulur?

Bu İçerikte Neler Var?
Güneşte Domates Nasıl Kurutulur?
Fırında Domates Nasıl Kurutulur?
Domates Kurutmanın Püf Noktaları
Domatesler Kururken Neden Küflenir veya Kurtlanır?
Kurutmak İçin Hangi Cins Domates Kullanılmalıdır?
Kurutulmuş Domatesler En Sağlıklı Nasıl Saklanır?
Kuru Domates Yemeklerde Kullanmadan Önce Nasıl Hazırlanmalıdır?

Domates kurutmak, yaz lezzetini kış aylarına taşımanın en keyifli ve ekonomik yollarından biridir. Temel olarak iki yaygın yöntem vardır: Güneşte geleneksel kurutma ve daha hızlı bir alternatif olan fırında kurutma.

Kuru Domates

Güneşte Domates Nasıl Kurutulur?

Güneşte domates kurutmak için etli ve suyu az olan salçalık domatesleri yıkayıp boyuna ikiye böldükten sonra, üzerine kaya tuzu serpip temiz bir bezin veya telin üzerine kesik yüzleri güneşe bakacak şekilde dizmeniz ve yaklaşık bir hafta boyunca güneş altında bekleterek suyunu çektirmeniz gerekir; bu süreçte domateslerin gece neminden etkilenip küflenmemesi için akşamları içeri alıp sabahları tekrar güneşe çıkarmanız işlemin en temel kuralıdır.

Güneşte domates kurutmanın detaylı adımları ise şöyledir:

  • Doğru Domates Seçimi: Mutlaka "yumurta" veya "armut" tipi denilen, suyu az, eti bol ve kabuğu ince salçalık domatesleri tercih edin. Sulu sofra domatesleri kururken erir ve geriye sadece kabuk kalır.
  • Hazırlık ve Kesim: Domatesleri güzelce yıkayın ve sap kısımlarını bıçakla nazikçe oyarak çıkarın. Domatesleri tam ortadan dikey olarak (boyuna) ikiye bölün.
  • Tuzlama: Kesilen iç yüzeylere bolca iri kaya tuzu serpin. İyotlu sofra tuzu kullanmayın, domatesi eritebilir. Kaya tuzu hem domatesin suyunu hızla dışarı atmasını sağlar hem de koruyucu kalkan oluşturur.
  • Serme: Domatesleri geniş tepsilere, temiz bir sofra bezinin üzerine veya altı hava alan ızgara tellerine dizin. Kesik kısımların doğrudan güneşe bakması şarttır.
  • Gece Nöbeti (Çok Önemli): Domatesleri gün boyu kavurucu güneşin altında tutun, ancak güneş batmaya yakın tepsileri mutlaka kapalı/kuru bir alana taşıyın. Gece oluşan çiy ve nem, domatesin tekrar ıslanmasına ve küflenmesine (ekşimesine) sebep olur.
  • Çevirme ve Kontrol: 3. veya 4. günün sonunda domateslerin suyu epey çekilmiş olacaktır; bu noktada domatesleri ters çevirip (kabuk kısımları güneşe bakacak şekilde) içlerinin de iyice havalanmasını sağlayabilirsiniz.
  • Kuruma Testi: Ortalama 5 ila 7 gün sonunda domatesleri elinize aldığınızda tamamen kuru ama esnek (kuru kayısı kıvamında) olmalıdır. Tıkır tıkır sertleşmemesine özen gösterin.
  • Kuru Domates

    Fırında Domates Nasıl Kurutulur?

    Fırında domates kurutmak için; yıkadığınız ve kağıt havluyla iyice kuruladığınız etli domatesleri boyuna ikiye bölüp yağlı kağıt serili fırın tepsisine kesik yüzleri yukarı bakacak şekilde dizmeniz, üzerlerine kaya tuzu, isteğe bağlı kekik ve çok az zeytinyağı gezdirerek 100-110 derecelik düşük ısıda (tercihen fanlı ayarda) yaklaşık 3-4 saat boyunca suyunu çekene kadar yavaşça pişirmeniz gerekir.

    Fırında domates kurutmanın adımları ise şöyledir:

  • Tam Kurulama: Domatesleri yıkadıktan sonra bir kağıt havlu yardımıyla üzerlerinde hiç su kalmayacak şekilde iyice kurulayın. Fırında nem, kuruma süresini uzatan en büyük etkendir.
  • Hazırlık: Domatesleri boyuna ikiye bölün. Fırın tepsisine yağlı kağıt serin ve domatesleri kesik yüzleri tavana bakacak şekilde sıkıca dizin. Piştikçe hacim kaybedecekleri için birbirlerine yakın olmalarında sakınca yoktur.
  • Çeşnilendirme: Üzerlerine (yine tercihen kaya tuzu veya deniz tuzu) tuz serpin. Fırın yönteminde aroma vermesi için kuru kekik, biberiye ve sarımsak tozu da ekleyebilirsiniz. Üzerlerine fırça yardımıyla çok hafif zeytinyağı sürebilirsiniz (yağı abartmayın, domatesler kızarmamalı, kurumalı).
  • Fırın Ayarı: Fırını önceden 100 veya 110 dereceye ısıtın. Varsa fanlı ayarı kullanmak hava sirkülasyonunu artırarak kuruma işlemini hızlandırır.
  • Nem Tahliyesi (Püf Noktası): Pişirme esnasında içeride biriken buharın dışarı çıkması için ara sıra fırın kapağını çok kısa süre açıp kapatabilir veya tahta bir kaşığın sapını kapağın arasına sıkıştırarak çok az aralık kalmasını sağlayabilirsiniz.
  • Tepsi Kontrolü: Her fırın eşit pişirmeyebilir; bu yüzden 1.5 - 2 saatin sonunda tepsiyi çıkarıp arkadaki domatesleri öne, öndekileri arkaya alacak şekilde tepsiyi çevirin.
  • Bitiş Noktası: Domatesler sularını tamamen çekip büzüştüğünde, kenarları hafifçe kıvrıldığında işlem tamamdır. Fırından alıp oda sıcaklığında soğumaya bırakın; soğudukça biraz daha sertleşeceklerdir.
  • Fırın

    Domates Kurutmanın Püf Noktaları

  • Domates Seçimi: "Yumurta domates" veya "Bursa domatesi" denilen, suyu az ve etli cinsler (salçalık domatesler) kurutmak için en idealidir. Çok sulu sofra domatesleri kururken çok fire verir.
  • Tuz Seçimi: İyotlu sofra tuzu domatesi eritebilir, mutlaka iri taneli kaya tuzu veya deniz tuzu kullanın.
  • Saklama: Kuruyan domatesleri cam bir kavanoza sıkıca bastırarak doldurun. Dilerseniz aralarına sarımsak, biberiye koyup üzerine zeytinyağı doldurarak kahvaltılık sos şeklinde de saklayabilirsiniz. Kuru olarak saklayacaksanız bez torbada serin bir yerde veya buzdolabında muhafaza edebilirsiniz.
  • Kurutulmuş domatesleri kullanmadan önce 5-10 dakika sıcak suda bekleterek yumuşatmayı unutmayın.

    Kavanoz Çeşitleri

    Domatesler Kururken Neden Küflenir veya Kurtlanır?

    Domateslerin kurutma sürecinde küflenmesi veya kurtlanması, genellikle ortamdaki nem oranının yüksek olması, gece serinliğinde içeri alınmamaları veya yeterince tuzlanmamalarından kaynaklanır. Özellikle akşamları havada artan nem ve çiy, kurumaya başlayan domatesi tekrar ıslatarak bakteri üremesine zemin hazırlar; bu yüzden domatesleri güneş battıktan sonra mutlaka kapalı bir alana almak, sineklerden korumak için üzerine ince bir tül örtmek ve suyu çabuk atması için bol kaya tuzu kullanmak bu sorunu önlemenin en kesin yoludur.

    Kurutmak İçin Hangi Cins Domates Kullanılmalıdır?

    Kurutma işlemi için en uygun domates cinsi, halk arasında "yumurta", "armut" veya "sivri" domates olarak bilinen, suyu az ama eti bol olan salçalık domateslerdir. Yuvarlak sofra domatesleri çok sulu oldukları için kuruma esnasında sularını buharlaştırırken geriye neredeyse sadece kabuk kalır ve verimsiz olur; oysa etli domatesler sularını kaybettiklerinde bile dokularını ve lezzetlerini koruyarak ideal "kurutulmuş domates" formuna ve lezzet yoğunluğuna ulaşırlar.

    Bıçak Setleri

    Kurutulmuş Domatesler En Sağlıklı Nasıl Saklanır?

    Tamamen kuruyan domatesleri saklamanın en popüler ve lezzetli yolu, onları cam kavanozlara sıkıca bastırıp aralarına sarımsak ve kekik ekleyerek üzerini geçecek kadar zeytinyağı ile doldurmaktır (hava ile teması kesilir). Eğer yağda saklamak istemezseniz, domatesleri bez torbalara koyarak nemsiz, karanlık ve serin bir kilerde asabilir veya en garantili koruma yöntemi olarak buzdolabı poşetlerine porsiyonlayıp derin dondurucuda (buzlukta) lezzetinden hiçbir şey kaybetmeden bir sonraki yaza kadar muhafaza edebilirsiniz.

    Kuru Domates Yemeklerde Kullanmadan Önce Nasıl Hazırlanmalıdır?

    Kurutulmuş domatesler kullanımdan önce genellikle çok sert ve tuzlu oldukları için, yemeklere, makarnalara veya salatalara eklemeden önce mutlaka sıcak suda bekletilerek yumuşatılmalı ve tuzundan arındırılmalıdır. Bir kaseye aldığınız kuru domateslerin üzerine kaynar su döküp yaklaşık 10-15 dakika beklettiğinizde, domatesler hem fazla tuzunu suya bırakır hem de dokuları yumuşayarak kolayca doğranabilir hale gelir; bu işlemden sonra kağıt havluyla kurulayıp dilediğiniz tarifte kullanabilirsiniz.

    Çok Pratik Hafif ve Leziz Sütlü İrmik Tatlısı Tarifi
    Önceki Yazı
    Çok Pratik Hafif ve Leziz Sütlü İrmik Tatlısı Tarifi
    Evde Dolmalık Patlıcan Nasıl Kurutulur?
    Sonraki Yazı
    Evde Dolmalık Patlıcan Nasıl Kurutulur?