Ürdün Usulü Mansaf Tarifi
Ürdün mutfağının en tanınan yemeklerinden biri olan mansaf, kuzu eti, pirinç ve kendine özgü yoğurt sosuyla hazırlanır. İlk bakışta etli pilavı andırsa da mansafı klasik pilav yemeklerinden ayıran temel unsur, jameed adı verilen kurutulmuş ve fermente yoğurttan hazırlanan sostur.
Jameed, keçi veya koyun sütünden hazırlanan, tuzlanıp fermente edildikten sonra kurutulan yoğun kıvamlı bir süt ürünüdür. Su ile açıldığında kendine özgü ekşimsi ve yoğun aromaya sahip bir sos hâline gelir. Mansafın karakteristik tadını büyük ölçüde bu sos belirler.
Geleneksel sunumda ince ekmek geniş bir tabağın tabanına yerleştirilir. Üzerine pirinç ve yumuşak kıvamda pişen kuzu eti alınır. Jameed sosu etin ve pilavın üzerine gezdirilir. Kavrulmuş badem veya çam fıstığıyla tamamlanan yemek, özellikle kalabalık sofralarda paylaşarak servis edilir.

Mansaf İçin Gerekli Malzemeler
Kuzu Eti İçin
1 kg kemikli kuzu eti
1 adet kuru soğan
2 adet defne yaprağı
2 adet kakule
1 çay kaşığı karabiber
1 çay kaşığı tuz
5 su bardağı su
Jameed Sosu İçin
100-120 g jameed
2,5 su bardağı su
1 su bardağı süzülmüş et suyu
1 yemek kaşığı tereyağı
Yarım çay kaşığı zerdeçal
Yarım çay kaşığı karabiber
Gerektiği kadar tuz
Pilav İçin
2 su bardağı pirinç
3 su bardağı sıcak su veya et suyu
2 yemek kaşığı tereyağı
Yarım çay kaşığı safran
Tuz
Servis İçin
2-3 adet ince lavaş veya şrak ekmeği
3 yemek kaşığı badem
2 yemek kaşığı çam fıstığı
Birkaç dal maydanoz
Jameed, tarifin en farklı malzemesidir. Türkiye'de her yerde bulunmayabileceği için önceden temin edilmesi gerekir. Jameed yerine farklı yoğurt bazlı soslarla uyarlama yapılabilir ancak kullanılan malzeme değiştiğinde mansafın geleneksel tadı da değişir.

Kuzu Eti Nasıl Pişirilir
Mansafın etinin yumuşak olması gerekir. Kuzu eti geniş bir tencereye alınır. Üzerine iri doğranmış soğan, defne yaprağı, kakule, karabiber ve tuz eklenir.
Etlerin üzerini geçecek kadar su ilave edilir ve tencere orta ateşe alınır. Su kaynamaya başladığında yüzeyde oluşan köpükler alınır. Ardından ateş kısılır ve et yumuşayana kadar pişirilir.
Geleneksel hazırlamada etin yavaş şekilde pişirilmesi tercih edilir. Evde süreyi kısaltmak isteyenler ise uygun kullanım talimatlarına uyarak düdüklü tencere kullanabilir. Bu yöntem tarifin geleneksel pişirme şeklini değiştirse de özellikle sert dokulu kuzu etinin daha kısa sürede yumuşamasına yardımcı olabilir.
Et piştiğinde kolayca ayrılacak kadar yumuşak olması yeterlidir. Tencerede kalan et suyu süzülür ve saklanır. Bu su hem jameed sosunun kıvamını ayarlamak hem de pilavı pişirmek için kullanılabilir.
Jameed Sosu Nasıl Hazırlanır
Mansafın kendine özgü lezzetini veren jameed sosu, tarifin en önemli aşamasıdır. Sert jameed kullanılıyorsa önce küçük parçalara ayrılır ve suyla yumuşatılır.
Yumuşayan jameed suyla birlikte karıştırılır. Daha pürüzsüz bir sos isteniyorsa blenderdan geçirilebilir. Ardından karışım tencereye alınır ve orta ateşte karıştırılarak ısıtılır.
Tereyağı, zerdeçal ve karabiber eklenir. Daha sonra süzülmüş et suyundan azar azar ilave edilir. Böylece sosun kıvamı kontrol edilir.
Jameed tuzlu bir ürün olabildiği için tuz en son eklenir. Sosun tadına bakıldıktan sonra gerekirse az miktarda tuz ilave edilir.
Sos birkaç dakika piştikten sonra kuzu etleri içine alınır. Etler jameed sosuyla birlikte kısa süre daha pişirilir. Böylece et, sosun kendine özgü aromasını alır.

Mansaf Pilavı Nasıl Yapılır
Mansafın yanında kullanılan pirinç sade hazırlanabileceği gibi safranla hafifçe renklendirilebilir. Safran bulunmadığında sade pirinç pilavı da kullanılabilir.
Pirinç birkaç kez yıkanır ve süzülür. Tencereye tereyağı alınır. Pirinç eklenerek birkaç dakika kavrulur.
Üzerine sıcak su veya süzülmüş et suyu eklenir. Safran kullanılacaksa bu aşamada ilave edilir. Tuz da eklendikten sonra tencerenin kapağı kapatılır.
Pirinç kaynamaya başladığında ateş kısılır ve suyunu çekene kadar pişirilir. Ocak kapatıldıktan sonra pilav yaklaşık 10 dakika dinlendirilir.
Dinlenen pirinç çatalla hafifçe karıştırılır. Fazla karıştırmak yerine taneleri nazikçe ayırmak, pilavın daha düzgün kalmasını sağlar.
Mansaf gibi et ve pilavın aynı sofrada hazırlanacağı tariflerde farklı boyutlardaki tencere seti kullanmak, etin ve pilavın ayrı aşamalarda hazırlanmasını kolaylaştırabilir.
Mansaf Nasıl Servis Edilir
Mansafın sunumu, yemeğin geleneksel karakterinin önemli bir parçasıdır. Geniş bir servis tabağının tabanına ince lavaş veya şrak ekmeği yerleştirilir. Üzerine hazırlanan pilav yayılır.
Yumuşayan kuzu etleri pilavın üzerine yerleştirilir. Jameed sosu etlerin ve pilavın üzerine gezdirilir. Sosun bir kısmı ayrıca servis edilebilir. Böylece isteyenler tabağına damak tadına göre daha fazla sos ekleyebilir.
Badem ve çam fıstığı kısa süre kavrulur. Kuruyemişlerin rengi hafifçe değiştiğinde ocaktan alınır ve mansafın üzerine serpiştirilir. Birkaç dal maydanoz da sunuma renk katmak için kullanılabilir.
Mansaf geniş bir tabakta servis edildiğinde pirinç, et ve sosun katmanları daha belirgin görünür. Bu nedenle geniş bir sunum tabağı yemeğin geleneksel servis biçimine uygun bir tercih olur.
Mansaf Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Mansaf hazırlarken en önemli noktalardan biri jameed sosunun kıvamını kontrollü şekilde ayarlamaktır. Jameed yoğun ve tuzlu bir malzeme olduğu için su veya et suyu bir anda eklenmez. İhtiyaca göre azar azar ilave edilir.
Etin pişirme suyunu kullanmak da tarifin lezzetini bütünleştirir. Et, soğan ve baharatlarla piştiği için oluşan su aromalı bir yapıya sahip olur. Bu su hem pilavda hem de jameed sosunda değerlendirilebilir.
Pirinç hazırlanırken de fazla karıştırmamak gerekir. Pişirme sırasında sık sık karıştırmak yerine suyunu çekmesini beklemek ve ardından dinlendirmek daha tane tane bir pilav elde edilmesine yardımcı olur.
Kuruyemişler ise kısa sürede kavrulur. Özellikle çam fıstığı hızlı renk değiştirdiği için ocak başından ayrılmadan takip etmek gerekir.
Hazırlık sırasında kullanılan bıçak, doğrama tahtası, karıştırma gereçleri gibi araçların bir arada bulunması da süreci rahatlatır. Bu aşamada temel mutfak gereçleri yemek hazırlığının farklı adımlarında kullanılabilir.

Mansafın Yanına Ne Yakışır
Mansaf, kuzu eti, pilav ve yoğun jameed sosuyla doyurucu bir ana yemektir. Bu nedenle yanında daha sade eşlikçiler tercih edilir.
Domates, salatalık ve yeşilliklerle hazırlanan sade bir salata, jameed sosunun yoğun tadını dengeleyebilir. Soğan, maydanoz ve limonla hazırlanan hafif bir salata da mansafın yanında sunulabilir.
Ekstra jameed sosu ayrıca bir kasede tutulabilir. Böylece sofradaki herkes kendi tabağındaki sos miktarını belirleyebilir.
Mansafın yanında sunulacak ekmek de sofranın önemli parçalarından biridir. İnce ekmek, pilav ve etin birlikte alınmasını kolaylaştırırken geleneksel sunum biçimini de tamamlar.
Ürdün Mutfağından Farklı Bir Etli Pilav
Mansaf, kuzu eti ve pirincin bir araya geldiği klasik etli pilavlardan farklı bir yapıya sahiptir. Yemeğin karakterini belirleyen asıl unsur jameed sosudur. Fermente ve kurutulmuş yoğurttan hazırlanan bu sos, kuzu eti ve pilavla birleştiğinde belirgin ekşimsi bir tat oluşturur.
Evde hazırlanırken jameed bulmak tarifin en zor kısmı olabilir. Ancak malzeme temin edildiğinde hazırlık aşamaları daha anlaşılır hâle gelir. Et yumuşayana kadar pişirilir, jameed sosu ayrı hazırlanır ve pilav kendi tenceresinde pişirilir. Son aşamada bütün malzemeler geniş bir tabakta bir araya getirilir.
Mansafın ekmek, pilav, et, sos ve kavrulmuş kuruyemişlerle katmanlı şekilde sunulması, onu yalnızca bir etli pilav tarifinden ayırır. Ürdün mutfağının kendine özgü tatlarını denemek isteyenler için mansaf, farklı malzemeleri ve sunum biçimiyle sofraya yeni bir lezzet taşır.












