Ramazan 2026, 19 Şubat’ta başlıyor ve ay 19 Mart’ta tamamlanıyor. İlk oruç 19 Şubat’ta tutuluyor, son oruç ise 19 Mart arefe gününe denk geliyor. Hicri takvim yapısı nedeniyle Ramazan her yıl miladi takvimde yaklaşık on gün geri gelir ve tarihler buna göre her yıl değişiyor.

Ramazan, kişisel disiplin ile toplumsal birlikteliğin harmanlandığı özel bir zaman dilimi olarak tanımlanabilir. Bu dönemde birey, yalnızca fiziksel ihtiyaçlarını ertelemeyi öğrenmekle kalmaz, aynı zamanda anlayış ve dayanıklılık gibi erdemleri de geliştirir. Kalabalık sofralar ve ortak paylaşımlar sayesinde insan ilişkileri derinleşirken, bireyler modern yaşamın kaosundan uzaklaşıp zihinsel ve bedensel bir durulma şansı yakalar. Bu açıdan bakıldığında Ramazan, yardımlaşma kültürünün canlandığı ve toplumu birleştiren güçlü bir dönemdir.

Bu sürecin en dikkat çekici yanı, bireyin yaşam temposunu ve iç ritmini yeniden akort etmesidir. Rutin hayatta gözden kaçan alışkanlıklar, bu dönemde daha belirgin bir hal alır. Beslenme düzeninin değişmesi, günün daha farkındalıkla planlanmasını zorunlu kılar. Bu yeni düzen, sadece fizyolojik bir dinlenme değil, aynı zamanda zihinsel bir toparlanma etkisi yaratır. İradeyi aktif kullanmak odaklanma becerisini artırırken, açlık hissini yönetmek kişiye otokontrol ve sabır kazandırır; bu da sürecin kişisel gelişim boyutudur.

İşin toplumsal boyutunda ise paylaşım ve cömertlik ön plandadır. Yıl boyunca standart görülen detaylar, bu ayda farklı bir değer kazanır. Birlikte oturulan sofralar ve artan yardımlaşma pratikleri, toplumsal yapıyı güçlendirir. Maddi ve manevi destekleşme eylemleri, dayanışmanın somut göstergeleri haline gelir. Böylece Ramazan, bireysel bir eylem olmaktan çıkıp toplulukları birbirine kenetleyen, insanlar arasındaki mesafeleri azaltan ortak bir deneyime dönüşür.

Bu kişisel ve toplumsal deneyimin kesişim noktasında ise derin bir içsel yolculuk başlar. Oruç süreci, kişinin içgüdülerini ve egosunu yönetebilme kapasitesini artırır. Gün içerisinde yavaşlayan yaşam ritmi, bireye kendi içine dönüp düşünme ve sakinleşme fırsatı sunar. Belirli bir düzende tekrarlanan ritüeller ve sessizlik anları, zihni gündelik koşturmacadan uzaklaştırarak daha dengeli bir ruh haline ulaştırır. Bir ay boyunca süren bu disiplinli döngü, kapsamlı bir zihinsel yenilenme sağlar. Süreç tamamlandığında kazanılan şey sadece fiziksel bir başarı değil, kişinin kendi iç dünyasıyla kurduğu daha sağlam ve farkındalıklı bir ilişkidir.

Sahur, günün enerjisini belirleyen en kritik öğündür. Bu saatlerde ne yendiği kadar nasıl yendiği de önem taşır. Gece uykudan kalkıldığı için vücut yavaş çalışır, bu nedenle ağır yemekler kişiyi gün boyunca zorlayabilir. Daha sakin, daha dengeli bir sahur, oruç sürecini çok daha rahat hale getirir.

Tok tutan besinlerin burada ayrı bir yeri var. Protein, lif ve sağlıklı yağ içeren yiyecekler uzun süreli tokluk sağlar. Yumurta, yoğurt, peynir, tam tahıllar, yulaf, avokado gibi besinler gün boyu enerji dalgalanmasını azaltır. Lifli sebzeler, bağırsak hareketlerini düzenlediği için sindirimi de kolaylaştırır. Bu kombinasyon hem fizyolojik hem de zihinsel dayanıklılığı artırır.

Sahurda yapılan en yaygın hata, çok tuzlu ya da çok yağlı besinlere yönelmektir. Bu tür yiyecekler susuzluğu tetikler ve gün içinde daha fazla bitkinlik hissi yaratır. Aşırı şekerli gıdalar da kan şekerini hızlı yükseltip kısa süre sonra düşürdüğü için enerjinin çabuk tükenmesine yol açar. Daha sakin bir tabak düzeni, daha sabit bir enerji sağlar.

Gece olduğu için susuzluk hissi belirgin değildir, fakat vücudun gün içinde en çok ihtiyaç duyacağı şey sudur. Sahurda birkaç bardak su içmek, iftara kadar geçen uzun süreci çok daha rahatlatır. Buna ek olarak kafeinli içeceklerden uzak durmak, su kaybını azaltır.

Pratik sahur örnekleri de bu düzeni destekler. Yumurta, tam tahıllı ekmek, bir miktar peynir, birkaç kaşık yoğurt, bir avuç ceviz ya da badem ve yanında taze sebzeler hem hafif hem de doyurucudur. Tatlı ihtiyacı hissediliyorsa meyve en doğru seçenektir. Bu tarz sahurlar sadece fizyolojik açıdan değil, zihinsel olarak da günü daha rahat taşımaya yardımcı olur.

İftar, günün en sabırsız beklenen anıdır. Uzun süren açlığın ardından ilk lokmayla birlikte vücut bir anda hızlanır. Bu nedenle iftarın nasıl açıldığı, yemeğin ne olduğu kadar önemlidir. Birkaç dakikalık sakin başlangıç, hem sindirimi rahatlatır hem de tokluk hissinin daha dengeli oluşmasını sağlar. İlk aşamada bir yudum su, ardından hurma ya da hafif bir çorba tercih etmek vücudu yemeğe yumuşak bir geçişle hazırlar.

Ana yemeğe geçerken ölçüyü iyi tutmak gerekir. Uzun süre aç kalındığında hızlı yeme eğilimi doğal olsa da mide birden gelen yükü kaldıramaz. Dengeli bir tabak, hem geleneksel iftar sofrasının ritmini korur hem de sindirim sistemini zorlamaz. Protein kaynağı bir yemek, yanında sebze ve tam tahıllarla birleştiğinde hem enerji sağlar hem de kan şekerini daha stabil tutar.

Sofra düzeninin de iftar deneyimine etkisi büyüktür. Gün boyu beklenen yemek anı, kalabalık sofralarda daha anlamlı hale gelir. Sofranın sakin bir şekilde hazırlanması, herkesin kendi temposunda yemesine imkan tanır. Bu ritim, iftarın sadece yemek değil, günün sonundaki paylaşım anı olduğunu hatırlatır. Kalabalık bir sofrada bile yemeğin akışı kontrollü olduğunda hem doyum hem de sohbet daha keyifli olur.

Tatlı konusu da iftarın klasik tartışmalarından biridir. Gün içinde düşen enerji nedeniyle tatlı isteği yükselir, fakat ağır tatlılar sindirimi yavaşlatır ve uykuyu olumsuz etkiler. Daha hafif tatlılar ya da meyve, özellikle yaz aylarına denk gelen Ramazanlarda çok daha iyi bir tercih olur. Hem mideyi rahatlatır hem de kan şekerini daha dengeli yükseltir.

İftardan sonra kısa bir yürüyüş yapmak, sindirimi belirgin şekilde rahatlatır. Yemeğin hemen ardından hareketsiz kalmak yerine birkaç dakika dolaşmak mideyi hafifletir ve akşamın geri kalanını daha konforlu kılar. Su tüketimine devam etmek de uzun süren susuzluğu dengeler. Böylece hem oruç sonrası toparlanma daha hızlı olur hem de ertesi gün için doğal bir hazırlık sağlanmış olur.