Marul Hangi Mevsimde Yetişir? Marul Ne Zaman Ekilir?
Taze ve sağlıklı ürünler elde etmek için marul hangi mevsimde yetişir ve iklim koşullarına göre marul ne zaman ekilir sorularının tüm cevaplarını bu yazıda derledik. Ekimden hasada kadar geçen süreçte marul nerede ve nasıl yetiştirilir konusundaki püf noktalarını öğrenerek yetiştiricilik hakkında tam bilgi sahibi olabilirsiniz.
Marul Hangi Mevsimde Yetişir?
Marul, temel olarak bir serin iklim sebzesidir ve gelişim göstermek için aşırı sıcak veya aşırı soğuk olmayan ılıman hava koşullarına ihtiyaç duyar. En kaliteli, gevrek ve lezzetli marullar genellikle ilkbahar ve sonbahar mevsimlerinde yetişir. Sıcaklıkların 25 derecenin üzerine çıktığı yaz aylarında bitki strese girerek hemen tohuma kalkabilir ve yaprakları acılaşır; bu yüzden yaz yetiştiriciliği daha zordur.
Ancak günümüzde geliştirilen farklı tohum çeşitleri ve sera teknolojileri sayesinde, doğru varyete seçilerek dört mevsim marul yetiştirmek mümkündür. Kışlık çeşitler soğuğa, yazlık çeşitler ise sıcağa karşı daha dirençlidir. Yine de bitkinin en ideal gelişim sıcaklığı 15 ile 18 derece arasındadır, bu nedenle geçiş mevsimleri marulun doğal yaşam döngüsü için en uygun zaman dilimleridir.
Marul Ne Zaman Ekilir?
Marul ekimi, hedeflenen hasat dönemine göre planlanır; ilkbahar hasadı için tohumlar şubat sonu veya mart ayı gibi, sonbahar hasadı için ise ağustos sonu veya eylül ayı gibi toprakla buluşturulur. Eğer fide yöntemi kullanılacaksa, tohumlar asıl yerine dikilmeden yaklaşık 30-35 gün önce viyollere ekilmeli, fideler 4-5 yapraklı olduğunda tarlaya veya saksıya şaşırtılmalıdır.
Bölgesel iklim koşulları ekim takvimini doğrudan etkiler; ılıman sahil kuşaklarında kış boyu ekim devam edebilirken, sert karasal iklimlerde don tehlikesinin tamamen geçmesi beklenmelidir. Ayrıca, tek seferde bütün tohumları ekmek yerine, taze tüketim sürekliliğini sağlamak amacıyla 10-15 gün arayla kademeli (parti parti) ekim yapmak, ticari ve hobi bahçeciliği için en verimli yöntemdir.
Marul Nerede Yetişir?
Marul Türkiye'nin hemen her bölgesinde yetiştirilebilen uyumlu bir sebzedir ancak ticari üretim en çok Akdeniz, Ege ve Marmara bölgelerinde yoğunlaşmıştır. Özellikle kış aylarında ve erken ilkbaharda Antalya ile Mersin gibi illerdeki seralarda çok yüksek miktarda üretim yapılır. Yaz aylarında ve geçiş mevsimlerinde ise Bursa, İzmir, Ankara (özellikle Beypazarı) ve Adana gibi illerde açık tarla yetiştiriciliği yaygındır. Modern sera teknolojileri sayesinde iklim koşulları kontrol altına alınarak ülkenin diğer illerinde de yıl boyunca verimli üretim sağlanabilir.
Marul Çeşitleri Nelerdir?
Marullar yaprak şekillerine, baş yapıp yapmadıklarına ve renklerine göre farklı gruplara ayrılır. Ülkemizde ve dünyada ticari olarak en çok yetiştirilen ve tüketilen ana marul çeşitleri şunlardır:
Kıvırcık Marul
Bu çeşit baş bağlamaz ve yaprakları gövde üzerinde serbest rozet şeklinde gelişir. Yaprak uçları kıvırcık ve parçalı bir yapıya sahiptir. Genellikle taze tüketim ve salatalarda dekoratif amaçlı kullanılır. Hasadı kolaydır ve yaprakları narin olduğu için nakliyeye karşı diğer çeşitlere göre biraz daha hassastır.
Göbekli Marul (Iceberg)
Sıkı bir baş yapan ve lahana benzeri görünüme sahip olan bu çeşit gevrek yapraklara sahiptir. Yaprakları üst üste binerek sert bir top oluşturur ve içi genellikle daha açık renklidir. Raf ömrü oldukça uzundur ve soğuk depolamaya en dayanıklı marul türüdür.
Yedikule Marul (Romaine)
Uzun, dik ve kaşık şeklinde yapraklara sahip olan bu çeşit gevrek ve lezzetli bir yapıdadır. Yaprakları yukarıya doğru büyür ve iç kısmı gevşek bir baş oluşturur. Özellikle Sezar salatası gibi tariflerde tercih edilir ve sıcaklara karşı diğer türlere göre biraz daha dayanıklıdır.
Marul Nasıl Yetiştirilir?
Yetiştirme süreci toprak hazırlığı ile başlar. Toprak derinlemesine sürülür ve organik madde miktarını artırmak için yanmış çiftlik gübresi ile karıştırılır. Ekim yöntemi olarak tohumlar doğrudan tarlaya serpilebilir veya daha yaygın olan yöntemle önceden yetiştirilmiş fideler kullanılır. Fideler hazırlanan masuralar üzerine sıra arası ve sıra üzeri yaklaşık 30 santimetre mesafe olacak şekilde dikilir. Dikim işlemi tamamlandıktan hemen sonra fidelere bolca can suyu verilir.
Büyüme döneminde en kritik bakım işlemi düzenli sulamadır. Marul yüzey köklü bir bitki olduğu için toprağın nemli kalması gerekir ancak suyun göllenmesine izin verilmemelidir. Bitki gelişimi sırasında tarladaki yabancı otlar temizlenir ve yaprak gelişimini desteklemek için azot ağırlıklı gübreleme yapılabilir. Çeşide ve mevsime bağlı olarak 8 ila 10 hafta sonunda bitkiler hasat olgunluğuna erişir ve kök boğazından kesilerek toplanır.
