Kahramanmaraş'ın Görsel Şöleni: Lokum Gibi Etiyle Orijinal Eli Böğründe (Yanyana) Tarifi
Eli Böğründe Yemeğinin Malzemeleri
Eli Böğründe Nasıl Hazırlanır?
Eli Böğründe Yaparken Dana Eti Kullanırsam Sert Olur mu?
Eli Böğründe İsmi Nereden Geliyor?
Patates Bu Tarife Dahil mi?
Eli Böğründe Yemeğinin Suyu Neden Çok Olmamalı?
Eli Böğründe Yaparken Sarımsaklar Kabuklu mu Konulmalı?
Eli Böğründe Yaparken Tepsinin Üzerini Kapatmak Şart mı?Adını tepsideki malzemelerin "yan yana" duruşundan alan Eli Böğründe, taş fırın lezzetini evinize getiriyor. Kuzu etinin sarımsak ve domatesle girdiği bu muhteşem uyum, özellikle kalabalık misafir sofralarının kurtarıcısıdır. Eti kurutmadan, sebzeleri eritmeden pişirmenin sırrıyla hazırlanan bu tarif, favori tepsi yemeğiniz olacak.
Eli Böğründe Yemeğinin Malzemeleri
Bu ölçüler standart fırın tepsisi veya büyük boy yuvarlak borcam içindir (4-5 Kişilik).
Ana Malzemeler:
600-700 gr kuzu kuşbaşı (Orta yağlı, tercihen kuzu but - Dana kullanacaksanız mutlaka önden terbiye edilmeli)100 gr kuyruk yağı veya 2 yemek kaşığı tereyağı (Lezzetin kaynağıdır)5-6 diş sarımsak (Ezilmiş, etin marinesi için)1 çay bardağı zeytinyağıTepsiyi Dizmek İçin:
4 adet orta boy domates6-7 adet yeşil biber (Köy biberi veya çarliston)2-3 adet kapya biber (Renk vermesi için)15-20 diş sarımsak (Bütün halde, kabukları soyulmuş)10-15 adet arpacık soğan (Yoksa 2 adet dörde bölünmüş kuru soğan)3 adet orta boy patates (İsteğe bağlı, doyuruculuğu artırır)Baharatlar ve Sos:
Tuz, Kekik, Pul Biber, KarabiberSosu İçin: 1 tatlı kaşığı biber salçası, 1 çay bardağı sıcak su (Domatesler su salacağı için fazla suya gerek yok).Eli Böğründe Nasıl Hazırlanır?
Yemeğin en önemli aşaması etin terbiyesidir; kuşbaşı etleri geniş bir kaba alın, üzerine zeytinyağı, ezilmiş sarımsak, kekik, karabiber ve pul biberi ekleyip elinizle iyice harmanlayın (Tuzu bu aşamada atmayın, et sertleşir).Vaktiniz varsa marine ettiğiniz eti üzerini kapatıp buzdolabında en az 1-2 saat dinlendirin; vaktiniz yoksa doğrudan tepsiye alabilirsiniz ancak dinlenen et pamuk gibi olur.Patatesleri soyup elma dilimi veya iri küpler halinde doğrayın; domatesleri dörde bölün, biberleri ise parmak uzunluğunda iri parçalar halinde kesin.Yuvarlak veya dikdörtgen fırın tepsinizi önünüze alın; bu yemeğin özelliği malzemelerin birbirine karışmamasıdır, bu yüzden her malzemeyi kendi "bölgesine" ayırın.Tepsinin bir kenarına marine edilmiş etleri, hemen yanına dilimlenmiş patatesleri, onun yanına domatesleri ve en sona biberleri şeritler halinde (veya üçgen dilimler şeklinde) yan yana dizin.Arpacık soğanları ve bütün sarımsakları tepsinin üzerindeki boşluklara ve etlerin aralarına serpiştirin (Sarımsak bu yemeğin kalbidir, bol kullanmaktan çekinmeyin).Etlerin üzerine lezzet vermesi için küçük parçalar halinde tereyağı veya kuyruk yağı yerleştirin; sebzelerin üzerine ise damak tadınıza göre tuz ve biraz daha baharat serpiştirin.Ufak bir kasede biber salçasını sıcak su ile açın ve hazırladığınız bu hafif sosu sadece sebzelerin ve patateslerin üzerine gezdirin (Etin üzerine dökmeyin, et kendi yağıyla pişmeli).Bir yağlı kağıdı musluk altında ıslatıp suyunu sıkın ve tepsinin üzerini hava almayacak şekilde tamamen kapatın (Buharda pişirme tekniği).Önceden ısıtılmış 200 derece fırında, kuzu eti kullanıyorsanız yaklaşık 60 dakika, dana eti kullanıyorsanız 75-80 dakika kontrollü olarak pişirin.Sürenin sonunda üzerindeki yağlı kağıdı alın ve tepsiyi tekrar fırına vererek, etler ve sebzeler hafifçe kızarıp renk alana kadar yaklaşık 15-20 dakika daha açık şekilde pişirin.Fırından çıkan yemeği sıcak sıcak, yanına taze pide veya lavaş ekmeği ile servis yapın.
Eli Böğründe Yaparken Dana Eti Kullanırsam Sert Olur mu?
Orijinali kuzu etiyle yapılır çünkü kuzu eti sebzelerle aynı sürede pişer. Dana eti kullanacaksanız etin sert kalma riski vardır. Bunu önlemek için dana kuşbaşını ya önceden düdüklü tencerede 10-15 dakika haşlayıp tepsiye koymalısınız ya da pişirme süresini uzatıp (yaklaşık 1.5 saat) fırın ısısını biraz düşürmelisiniz.
Eli Böğründe İsmi Nereden Geliyor?
Bu ismin kökeni hakkında çeşitli rivayetler vardır. En yaygın olanı; malzemelerin tepside birbirine karışmadan, adeta "eli böğründe" (yan yana, nizami ve biraz mağrur) durmasından geldiğidir. Bir diğer rivayet ise yemeği yiyenlerin lezzetinden dolayı doyup "elleri böğründe" kalmasından kaynaklandığıdır.
Patates Bu Tarife Dahil mi?
Geleneksel Maraş mutfağında yapılan orijinal "Yanyana" veya "Eli Böğründe" tarifinde genellikle sadece et, domates, biber ve bol sarımsak bulunur; patates yoktur. Ancak ev usulü tariflerde hem doyuruculuğu artırmak hem de çocuklara sevdirmek için patates sıklıkla eklenir ve yemeğe çok yakışır.
Eli Böğründe Yemeğinin Suyu Neden Çok Olmamalı?
Bu bir sulu yemek (tencere yemeği) değil, bir tepsi kebabıdır. Domatesler pişerken kendi suyunu salacağı için dışarıdan eklenen su miktarı minimumda (yarım veya bir çay bardağı) tutulmalıdır. Yemek piştiğinde tepsinin dibinde sadece etin yağı ve domatesin öz suyu kalmalıdır, böylece ekmek banmalık bir kıvam oluşur.
Eli Böğründe Yaparken Sarımsaklar Kabuklu mu Konulmalı?
Bazı yöresel tariflerde (özellikle taş fırına gönderilenlerde) sarımsaklar baş halinde veya kabuklu dişler olarak atılır ve yerken içi sıkılarak yenir. Ancak ev fırınında pratik olması ve aromasını yemeğe tam vermesi için kabuklarının soyulup bütün halde konulması daha yaygın ve lezzetlidir.
Eli Böğründe Yaparken Tepsinin Üzerini Kapatmak Şart mı?
Evet, özellikle ilk pişirme aşamasında şarttır. Eğer üzerini kapatmazsanız sebzeler (özellikle biberler) etler pişmeden yanar ve kurur, etler de suyunu kaybedip sertleşir. Islak yağlı kağıt veya kapak, yemeğin kendi buharında lokum gibi pişmesini sağlar; kızartma işlemi en son aşamada yapılmalıdır.
%20Tarifi)
