Yeni Dünya meyvesi, bilimsel adıyla Eriobotrya japonica, Gülgiller (Rosaceae) familyasına ait, her daim yeşil kalan ağaçlarda yetişen bir meyve türüdür. Anavatanı Çin ve Japonya olmasına rağmen, tarihsel süreçte dünyaya yayılımı Malta adası üzerinden olduğu için ülkemizde Malta Eriği ismiyle de anılmaktadır.

Meyve, ilkbahar aylarında olgunlaşır ve yaz başına kadar tezgahlarda kalır. Dış kabuğu hafif tüylü, eti sulu ve rengi sarıdan koyu turuncuya dönen bir yapıdadır. Tadı, olgunluk derecesine göre mayhoşluktan tatlılığa doğru değişen aromatik bir lezzettedir.

Türkiye'de sıkça yapılan bir yanlışlık, bu meyvenin "Muşmula" veya "Döngel" ile karıştırılmasıdır. Bazı yörelerde Yeni Dünya meyvesine muşmula denilse de, gerçek muşmula kışın olgunlaşan, kahverengi ve içi püre gibi olan farklı bir türdür. Yeni Dünya ise bir bahar meyvesidir.

Besin değeri açısından incelendiğinde Yeni Dünya meyvesi, özellikle A vitamini, potasyum ve lif bakımından zengin bir içeriğe sahiptir. Düşük kalorili olması ve yüksek su oranı, onu mevsim geçişlerinde vücut direncini artırmak için ideal bir besin yapar.

Yeni Dünya meyvesinin sağlığa faydaları şunlardır:

Yeni Dünya meyvesi hakkında en çok merak edilen ve en kritik konu çekirdekleridir. İnternette dolaşan "kanser ilacıdır, yutun" gibi kontrolsüz bilgilere karşı çok dikkatli olunmalıdır.

Net cevap şudur: Yeni Dünya meyvesi çekirdeği çiğ olarak yenmemelidir.

Meyvenin çekirdekleri, tıpkı acı badem ve kayısı çekirdeği gibi "Amigdalin" adı verilen bir madde içerir. Bu madde sindirim sisteminde parçalandığında vücutta Siyanür (HCN) bileşiğine dönüşür. Az miktarda (1-2 tane) yutulması yetişkinlerde belki öldürücü etki yapmaz ancak zehirlenme belirtilerine (baş ağrısı, bulantı, nefes darlığı) yol açabilir.

Özellikle çocukların çekirdekleri yutmamasına veya çiğnememesine özen gösterilmelidir. Çekirdekler bazı endüstriyel işlemlerde (likör yapımı vb.) toksinlerinden arındırılarak kullanılsa da, ev ortamında bilinçsizce tüketilmesi ciddi sağlık riskleri taşır.

Meyvesini afiyetle yedikten sonra yapraklarını sakın atmayın. Geleneksel tıpta Yeni Dünya meyvesi yaprağı, en az meyvesi kadar kıymetli bir şifa kaynağıdır. Özellikle Çin tıbbında yüzyıllardır solunum yolu rahatsızlıkları için kullanılır.

Yeni Dünya yaprağı çayının faydaları:

Yeni Dünya Yaprağı Çayı Nasıl Hazırlanır?

Yaprakları kullanmadan önce alt kısmındaki tüylü tabakayı bir fırça yardımıyla iyice temizlemeniz gerekir. Bu tüyler boğazı tahriş edebilir. Temizlenen yapraklar kurutulur. 1 bardak kaynar suya, 1 tutam kurutulmuş Yeni Dünya meyvesi yaprağı atılarak 10 dakika demlenir ve süzülerek içilir.

Türkiye'de meyvelerin yemeklerde kullanımı sınırlı olsa da, Yeni Dünya meyvesi Gaziantep mutfağında baş tacıdır. Mevsimi geldiğinde (Nisan-Mayıs), Gaziantep'teki fırınlarda ve evlerde tepsi tepsi Yeni Dünya Kebabı pişer.

Yeni Dünya Kebabı Nedir?

Meyveler ortadan ikiye bölünmeden, sadece çekirdekleri bir oyacak yardımıyla çıkarılır. Hazırlanan yağlı kuzu kıyma harcı, çekirdeği çıkarılan meyvelerin içine doldurulur ve şişe dizilir (bir meyve, bir köfte şeklinde). Mangal ateşinde pişen meyvenin hafif ekşiliği, etin yağıyla birleşince ortaya muazzam bir lezzet çıkar.

Bunun yanı sıra, yüksek pektin içeriği sayesinde reçel ve marmelat yapımına çok uygundur. Mayhoş tadı, şekerle birleştiğinde kahvaltılar için harika bir denge oluşturur.

Pazardan veya manavdan Yeni Dünya meyvesi alırken en tatlısını seçmek için rengine bakmalısınız. Rengi açık sarı olanlar genellikle daha ekşi ve hamdır. Koyu turuncu, hatta hafif kırmızıya çalanlar ise tam olgunlaşmış ve en tatlı olanlardır.

Halk arasında "çürük" sanılan ama aslında lezzet göstergesi olan bir detay vardır: "Çilli" meyveler. Meyvenin kabuğundaki kahverengi lekeler veya çiller, onun güneşten bolca yararlandığını ve şeker oranının yüksek olduğunu gösterir. Yani "çilli olan tatlı olur".

Saklama Koşulları: Yeni Dünya meyvesi oldukça hassastır ve çabuk bozulur. Oda sıcaklığında 2-3 günden fazla dayanmaz, yumuşar ve kararır. Aldıktan sonra yıkamadan buzdolabının sebzelik gözünde saklamalı ve en geç 1 hafta içinde tüketmelisiniz. Yiyeceğiniz kadarını yıkayıp çıkarmanız ömrünü uzatır.

Her gıdada olduğu gibi Yeni Dünya meyvesi tüketiminde de aşırıya kaçmamak gerekir. Genellikle güvenli bir meyve olsa da bazı hassas bünyeler için uyarılar mevcuttur.

Yeni Dünya Meyvesi Kabuğu Soyulur mu?

Meyvenin kabuğu çok incedir ve aslında yenilebilir. Ancak kabuğundaki hafif tüylü doku bazı kişileri rahatsız edebilir veya tarım ilacı kalıntısı endişesi olabilir. Bu yüzden genellikle ince zarı soyularak tüketilmesi tercih edilir. Kabuğu, sap kısmından aşağı doğru çekerek kolayca soyabilirsiniz.

Hamilelikte Yeni Dünya Meyvesi Yenir mi?

Evet, hamilelik döneminde yenmesinde bir sakınca yoktur. Aksine içeriğindeki folik asit, vitaminler ve lif, hem anne hem de bebek sağlığı için faydalıdır. Sadece çekirdeklerine dikkat edilmeli ve meyve iyice yıkanmalıdır.

Yeni Dünya Yaprağı Zayıflatır mı?

Yeni Dünya meyvesi yaprağından yapılan çay, kan şekerini dengeleyici ve metabolizmayı destekleyici etkisiyle diyet sürecine katkı sağlar. Ancak tek başına bir zayıflama ilacı değildir, sağlıklı beslenmeyle desteklenmelidir.

Yeni Dünya ile Muşmula Aynı Şey mi?

Hayır, tamamen farklı meyvelerdir. Yeni Dünya meyvesi (Malta eriği) ilkbaharda çıkan, turuncu, sulu ve çekirdekli bir meyvedir. Muşmula (Döngel) ise sonbahar sonunda toplanan, kahverengi, içi püre kıvamında olan bir kış meyvesidir. İsim karışıklığı tamamen yöresel adlandırmalardan kaynaklanır.