Doğanın sunduğu bitki çeşitliliği alfabenin her harfinde olduğu gibi T harfinde de oldukça zengindir. Bu harf ile başlayan bitkiler arasında mutfaklarımızda baharat olarak kullandığımız aromatik otlardan, saksılarımızı süsleyen narin çiçeklere ve şifa kaynağı olarak bilinen meyvelere kadar geniş bir yelpaze bulunur. Özellikle Anadolu coğrafyasında sıkça rastlanan ve günlük hayatta hem besin hem de süs bitkisi olarak tükettiğimiz bu türler, biyolojik çeşitliliğimizin önemli bir parçasını oluşturmaktadır.

T harfi ile başlayan bitki isimleri şunlardır:

Defnegiller familyasından gelen tarçın, ağacın kabuklarının kurutulmasıyla elde edilen ve kokusuyla büyüleyen bir baharattır. Hem kabuk hem de toz haliyle özellikle kış aylarında tatlıların, sıcak içeceklerin ve salepin vazgeçilmezi olan bu bitki, kan şekerini dengelemesiyle de bilinir. Tarçının o sıcak, odunsu ve rahatlatıcı aroması sadece damaklarda değil, ev dekorasyonunda da etkilidir; yatak odası veya salon için tercih edilen vanilya-tarçın notalı kokulu mumlar, ortamda huzurlu ve sıcak bir atmosfer yaratmak için sıkça kullanılır.

Turpgiller ailesine adını veren, toprak altında yetişen ve tam bir C vitamini deposu olan kök bir sebzedir. Kırmızı, siyah ve beyaz gibi çeşitleri bulunan turp, kıtır yapısı ve hafif acımtırak tadıyla özellikle balık sofralarının ve kış salatalarının en önemli eşlikçisidir. Doğal bir antibiyotik olarak görülen bu sebzeyi soyup dilimledikten sonra, şık ahşap veya seramik salata kaselerinde sunmak, sofranın hem lezzetini hem de görselliğini zenginleştirir.

Kendine has keskin, hafif yakıcı ve baharatlı tadıyla bilinen, yaprakları yenen narin bir bitkidir. Genellikle kahvaltılarda, balık yemeklerinin yanında veya dürüm içlerinde tazelik ve aroma katmak için çiğ olarak tüketilir. Demir ve vitamin açısından oldukça zengin olan tere, yaprakları ince olduğu için çabuk solabilir; bu nedenle buzdolabı içi özel sebze saklama kaplarında nem dengesi korunarak muhafaza edilmesi, tazeliğini uzun süre korumasını sağlar.

Portakala benzeyen ancak tadı oldukça ekşi ve kabuğu kalın olan, narenciye ailesinin atası sayılan bir meyvedir. Meyvesi doğrudan tüketime çok uygun olmasa da, kabuğundan yapılan reçeli Türk mutfağının en özel tatlarından biridir ve hoş kokusu parfümeri sektöründe de kullanılır. Turunç reçelinin o kehribar rengini ve aromasını uzun süre saklamak için, hava almayan vakumlu cam kavanozlar kullanmak hem hijyen hem de estetik açıdan mutfak raflarında şık bir görünüm sağlar.

Keskin, hafif anasonu andıran kokusu ve baskın tadıyla bilinen, özellikle tavuk ve balık yemeklerine çok yakışan aromatik bir bitkidir. Ejderha otu olarak da anılan tarhun, sos yapımında (örneğin meşhur Bearnez sosu) vazgeçilmez bir baharattır. Sindirimi kolaylaştırıcı etkisiyle bilinen bu bitki, kurutulmuş halde baharat olarak ya da taze yapraklarıyla salatalarda çeşni verici olarak kullanılır.

Halk arasında "Cennet Elması" olarak da bilinen, olgunlaştığında yumuşacık dokusu ve bal gibi tadıyla öne çıkan turuncu renkli bir meyvedir. Hem taze olarak hem de kurutularak tüketilen bu meyve, yüksek lif ve antioksidan içeriğiyle tam bir enerji deposudur. Özellikle kış çaylarının yanına çok yakışan kurutulmuş hurma dilimleri, ahşap veya bambu sunum tepsileri üzerinde cevizle birlikte servis edildiğinde misafirler için hem sağlıklı hem de görsel olarak doyurucu bir ikramlık olur.

Patlıcangiller familyasından olan tütün, dünya genelinde genellikle endüstriyel kullanımıyla bilinse de, aslında "Süs Tütünü" (Nicotiana) adı verilen türleri bahçelerde hoş kokulu, boru şeklinde çiçekler açan bir süs bitkisidir. Geniş yaprakları ve tarıma dayalı ekonomik değeriyle tanınır. Tütün bitkisinin çiçeğinden elde edilen o zengin, odunsu, hafif tatlı ve maskülen notalar, ev atmosferine ağırlık ve sofistike bir hava katmak için dekoratif çubuklu oda kokusu difüzörlerinde sıkça tercih edilen popüler bir esans seçeneğidir.

Karayemiş özellikle Karadeniz bölgesinin simgesi haline gelen taflan, kışın yapraklarını dökmeyen, her daim yeşil kalan çalı veya ağaç formunda bir bitkidir. Üzüm salkımına benzeyen meyveleri koyu mor ya da siyah renktedir ve hafif buruk bir tada sahiptir. Genellikle taze tüketilmekten ziyade turşusu kurularak, reçeli yapılarak veya kurutularak kışlık erzak olarak mutfaklarda saklanır; yöresel mutfak kültürünün vazgeçilmez bir parçasıdır.

Halk arasında "Ağlayan Gelin" olarak da bilinen ters lale, özellikle Doğu Anadolu'nun yüksek dağlarında yetişen, endemik ve çok kıymetli bir soğanlı bitkidir. Yere doğru bakan çan şeklindeki kırmızı veya turuncu çiçekleri, ona hem hüzünlü bir efsane hem de büyüleyici bir estetik kazandırır. Doğadan koparılması yasak olan ve koruma altındaki bu nadide çiçeğin zarif formunu yaşam alanlarına taşımak isteyenler, genellikle botanik desenli nevresim takımları veya kırlentlerde bu motiflere yer vererek yatak odalarında doğal ve sanatsal bir atmosfer yaratırlar.

Yaz aylarının habercisi olan bu sebze, hem zeytinyağlı hem de etli yemekleriyle Türk mutfağının en sevilen klasiklerinden biridir. Lif ve protein açısından zengin olan taze fasulye, ayıklanıp kılçığı alındıktan sonra kısık ateşte "kendi suyuyla" pişirildiğinde lezzetini tam olarak verir. Özellikle zeytinyağlı taze fasulyenin o canlı yeşil rengini ve besin değerini kaybetmeden pişmesi için, ısıyı eşit yayan granit veya döküm karnıyarık tencereleri kullanmak, yemeğin hem lezzetini hem de sunum şıklığını artırır.

Henüz baş bağlamamış soğanların yeşil yapraklı hali olan bu bitki, salatalardan kısıra, patates piyazından kahvaltılara kadar pek çok soğuk tabağın vazgeçilmez lezzet eşlikçisidir. C vitamini deposu olan ve bağışıklığı güçlendiren taze soğan, yemeklere son dokunuş olarak eklendiğinde çıtır bir tazelik katar. İncecik kıyarken o narin yapısının ezilmemesi ve suyunun çıkmaması için, yüzeyi pürüzsüz doğal bambu kesme tahtaları üzerinde keskin bir bıçakla doğranması, bitkinin aromasını ve formunu korumasına yardımcı olur.

Kalp şeklindeki gümüşi desenli yaprakları ve geriye kıvrık, narin taç yapraklarıyla tavşan kulağını andıran çiçeklere sahip, yumrulu bir süs bitkisidir. Genellikle sonbahar ve kış aylarında çiçek açarak soğuk günlere renk katan siklamen, serin ortamları sever ve aşırı sıcaktan hoşlanmaz. Ev dekorasyonunda canlı bir dokunuş yaratmak isteyenler, bu zarif çiçeği modern ayaklı saksı standları üzerinde sergileyerek salon veya kapalı balkon köşelerinde estetik bir odak noktası oluşturabilirler.