Liçi meyvesi, bilimsel adıyla Litchi chinensis, Sabun ağacıgiller (Sapindaceae) ailesine mensup, tropikal ve subtropikal iklimleri seven, her dem yeşil ağaçlarda yetişen bir meyvedir. Ağaçları oldukça uzun ömürlüdür ve bazı bölgelerde 1000 yaşındaki ağaçların hala meyve verdiği bilinmektedir.

Kökeni Güney Çin'e dayanan Liçi meyvesi, bu coğrafyada 2000 yılı aşkın süredir yetiştirilmektedir. Eski Çin kaynaklarında, dönemin imparatorunun bu meyveyi o kadar çok sevdiği, taze liçi getirilmesi için güneyden kuzeye özel atlı ulaklar koşturduğu anlatılır. Bu yüzden tarih boyunca bir statü, romantizm ve sevgi sembolü olmuştur.

Meyve, ceviz veya büyük bir çilek boyutundadır. Olgunlaştığında kabuğu pembe-kırmızı bir renge bürünür ve pütürlü, sert bir dokusu vardır. Ancak bu sert kabuğun altında, yarı saydam, beyaz, sulu ve jölemsi bir meyve eti ile parlak kahverengi, sert bir çekirdek bulunur.

Liçi meyvesi, egzotik meyveler arasında Türk damak tadına en uygun olanlardan biridir. Tadı oldukça tatlı, ferahlatıcı ve aromatiktir. İlk kez yiyenler genellikle tadını "soyulmuş tatlı bir üzüm ile gül suyunun karışımı" olarak tarif ederler.

Meyvenin kendine has, çok baskın ve hoş bir çiçeksi kokusu (parfüm aroması) vardır. Dokusu ise üzüme çok benzer; sulu ve yumuşaktır ancak hafif bir kütürdülük de barındırır.

Eğer aldığınız Liçi meyvesi aşırı ekşiyse henüz olgunlaşmamış demektir. Tam olgunlaşmış bir liçi, bal gibi tatlıdır ve asiditesi oldukça düşüktür. Bu yönüyle çocuklar tarafından da çok sevilir.

Dünya genelinde Liçi meyvesi üretiminin lideri tartışmasız Çin'dir. Onu Hindistan, Vietnam, Tayland ve Madagaskar gibi sıcak iklime sahip ülkeler takip eder.

Peki, bu tropikal lezzet Türkiye'de yetişiyor mu? Evet. Türkiye, tropikal meyve üretimi konusunda son yıllarda büyük bir atılım yapmıştır. Akdeniz ikliminin mikroklima özelliği gösteren bölgeleri olan Mersin, Alanya ve Gazipaşa hattında Liçi meyvesi bahçeleri kurulmaya başlanmıştır.

Ülkemizde "Kral Meyvesi" adıyla da pazarlanan yerli üretim liçiler, ithal olanlara göre daha taze ve daha uygun fiyatlı olarak yaz aylarında (genellikle Temmuz-Ağustos gibi) tezgahlarda yerini almaktadır.

Küçük boyutuna aldanmayın; Liçi meyvesi tam bir vitamin ve mineral deposudur. Özellikle bağışıklık sistemini güçlendirmek ve cildi güzelleştirmek isteyenler için eşsiz bileşenler içerir.

Maddeler halinde Liçi meyvesinin faydaları şunlardır:

Sert ve pütürlü kabuğu sizi korkutmasın; Liçi meyvesi soyması en kolay meyvelerden biridir. Bıçak kullanmanıza bile gerek yoktur.

Liçi Meyvesi Nasıl Soyulur?

Meyveyi elinize alın. Sap kısmının olduğu tepe noktasına tırnağınızla hafifçe bastırarak kabuğu delin. Ardından kabuğu iki yana doğru sıktığınızda veya çektiğinizde, içindeki beyaz meyve "pırt" diye dışarı çıkacaktır. Kabuk, pişmiş yumurta kabuğu gibi kolayca ayrılır.

Liçi Meyvesi Nasıl Yenir?

Kabuğundan ayrılan beyaz kısmı (meyve etini) doğrudan ağzınıza atabilirsiniz. Ancak dikkat etmeniz gereken nokta çekirdeğidir. Meyvenin tam ortasında, zeytin çekirdeği büyüklüğünde, sert, kahverengi bir çekirdek bulunur. Bu çekirdek yenmez. Meyve etini yedikten sonra çekirdeğini çıkarıp atmanız gerekir.

Kullanım Alanları: Taze tüketimin yanı sıra;

İnternette veya haberlerde "Liçi meyvesi zehirlidir" veya "çocukları hasta etti" gibi başlıklar görmüş olabilirsiniz. Bu konu, Liçi tüketimi hakkında bilinmesi gereken en önemli güvenlik uyarısıdır.

Liçi meyvesi doğal olarak "Hipoglisin A" ve "MCPG" adı verilen toksinler içerir. Bu maddeler, vücudun glikoz (şeker) üretimini baskılar.

Riskli Durum: Eğer bir kişi (özellikle çocuklar veya yetersiz beslenen kişiler), akşam yemeği yemeden, tamamen aç karnına ve çok yüksek miktarda liçi yerse; bu toksinler kan şekerini tehlikeli seviyelere (hipoglisemi) düşürebilir. Hindistan'da bazı çocuklarda görülen "akut ensefalit sendromu" vakalarının, aç karnına aşırı miktarda liçi tüketimiyle bağlantılı olduğu tespit edilmiştir.

Güvenli Tüketim Kuralı: Panik yapmaya gerek yoktur. Liçi meyvesi, tok karnına ve makul miktarlarda tüketildiğinde tamamen güvenlidir ve çok faydalıdır.

Liçi meyvesi, dalından koparıldıktan sonra olgunlaşmaya devam etmez, aksine hızla su kaybeder ve fermente olmaya başlar. Bu yüzden satın alındıktan sonra saklama koşulları çok önemlidir.

Liçi'nin en büyük handikapı renk değişimidir. Taptaze kırmızı olan kabuklar, oda sıcaklığında birkaç gün içinde kahverengiye döner. Bu durum meyvenin hemen bozulduğu anlamına gelmez (içi hala beyaz ve lezzetli olabilir) ama tazeliğini yitirdiğinin işaretidir.

En İyi Saklama Yöntemi: Meyveleri satın aldığınız gibi (yıkamadan), delikli bir plastik poşete veya kağıt havluya sararak buzdolabının sebzelik gözüne koymalısınız. Bu şekilde 1-2 hafta boyunca tazeliğini ve rengini koruyabilir.

Uzun süreli saklamak isterseniz, kabuklarını soymadan dondurucuya atabilirsiniz. Dondurulmuş Liçi meyvesi, sorbe tadında harika bir atıştırmalık olur.

Liçi Meyvesi Kabuğu Yenir mi?

Hayır, Liçi meyvesi kabuğu sert, pütürlü ve sindirimi zor bir yapıdadır. Ayrıca tadı acı olabilir. Mutlaka soyularak tüketilmesi gerekir. Sadece içindeki beyaz etli kısım yenir.

Liçi Çekirdeği Zehirli mi?

Liçi meyvesi çekirdeği hafif toksik bileşenler içerir ve yenmesi tavsiye edilmez. Yanlışlıkla bir tane yutulması genellikle büyük bir soruna yol açmasa da, çiğnenmesi veya bilinçli olarak tüketilmesi sindirim sorunlarına yol açabilir. Çekirdekleri atılmalıdır.

Liçi ve Rambutan Aynı Meyve mi?

Sıkça karıştırılsalar da farklı meyvelerdir. Liçi meyvesi pütürlü ama tüysüz bir kabuğa sahipken, Rambutan meyvesinin üzeri uzun, saçaklı tüylerle kaplıdır. Tatları birbirine benzese de Rambutan daha kremsi, Liçi ise daha sulu ve gevrek bir dokuya sahiptir.

Liçi Meyvesi Kaç Kalori?

Liçi meyvesi orta kalorili bir meyvedir. 100 gramında (yaklaşık 9-10 adet) ortalama 66 kalori bulunur. Su oranı yüksek olduğu için diyetlerde tatlı ihtiyacını karşılamak için (porsiyon kontrolüyle) kullanılabilir.