Mercan ailesine (Sparidae) mensup olan Karagöz (Diplodus vulgaris), sıcak ve ılık denizlerin kıyı şeridinde yaşayan yerli bir balık türüdür. Genellikle kayalık zeminlerde, su altı mağaralarında ve taşlık bölgelerde yuvalanır; bu yüzden halk arasında "Taş Balığı" olarak da anılır.

Vücudu yanlardan basık, sırttan karına doğru genişleyen elips bir yapıdadır. Rengi gümüşi gri olup, ışığa göre parlayan metalik yansımaları vardır. Ona "Karagöz" isminin verilmesinin sebebi sadece gözlerinin yapısı değil, vücudundaki karakteristik iki siyah banttır. Bu bantlardan ilki başının hemen arkasında (ense kısmında), ikincisi ise kuyruk yüzgecinin başladığı boğumdadır. Bu "iki bant" özelliği, onu diğer türdeşlerinden ayıran en temel biyolojik imzadır.

Karagöz, oldukça zeki ve ürkek bir balıktır. Avlanması zordur. Güçlü çene yapısı ve küt dişleri sayesinde midye, karides, yengeç gibi sert kabuklu canlıları kırarak beslenir. Bu beslenme rejimi (kabuklularla beslenme), etinin lezzetini doğrudan etkiler ve diğer balıklara göre daha aromatik olmasını sağlar. Boyları ortalama 20-25 cm olmakla birlikte, iyi korunmuş meralarda 40-45 cm boya ve 1.5 kg ağırlığa ulaşan trofe karagözlere de rastlanır.

Balık tezgahlarında veya oltalarda "Karagöz" adı altında satılan ancak birbirinden farklı özelliklere sahip birkaç alt tür bulunur. Lezzet ve fiyat skalasını anlamak için bu türleri tanımak şarttır.

Baltabaş Karagöz

Karagöz ailesinin "Ağır Abisi"dir ve en lezzetli olanıdır. İsminden de anlaşılacağı üzere kafa yapısı, alnından ağzına doğru dik bir şekilde iner, adeta bir baltayı andırır. Burun kısmı küttür. Bu küt kafa yapısı, kayalardaki midyeleri koparmak için evrimleşmiştir. Eti diğer türlere göre daha sıkı, daha yağlı ve daha lezzetlidir. Balıkçılar arasında en değerli tür olarak kabul edilir.

Sivri Gaga (Sivri Burun) Karagöz

Görünüm olarak Baltabaş'a çok benzer ancak dikkatli bakıldığında fark anlaşılır. Burun yapısı küt değil, öne doğru sivrilen bir yapıdadır. Ağzı, tıpkı bir kuş gagası gibi daha ileridedir. Genellikle kumlu ve yosunluk bölgelerde, deniz solucanları ve daha yumuşak canlılarla beslenir. Lezzeti Baltabaş kadar yoğun olmasa da yine de oldukça kalitelidir. Fiyat olarak Baltabaş'tan bir tık daha uygun olabilir.

İkisi de aynı familyadan gelir, ikisi de taş balığıdır ama farklı türlerdir.

Çiftlik çipuralarının yaygınlaşmasıyla bu ayrım da önem kazanmıştır.

Karagöz, göçmen olmayan yerli bir balık olduğu için denizlerimizde 365 gün bulunur. Ancak "bulunabilir olması" her mevsim "lezzetli olduğu" anlamına gelmez.

Balığın lezzeti, üreme döngüsü ve su sıcaklığıyla doğru orantılıdır.

Karagöz temizliği, hamsi veya istavrit temizlemeye benzemez; dikkat ve güç gerektirir.

Karagöz Izgara (Mangal)

Karagöz, doğru marine edilirse ızgaranın kralı olur.

Fırında Sebzeli Karagöz

Orta boy karagözler için en garantili yöntemdir. Balığın suyu sebzelerle birleşir.

Tuzda Karagöz

Eğer elinizde 800 gr - 1 kg ve üzeri büyüklükte tek bir Karagöz varsa, ona yapılacak en büyük iyilik "Tuzda Balık" yöntemidir. Bu yöntem balığı kendi suyuna hapseder.

Taş balıkları, derin deniz balıklarına veya yüzey balıklarına göre farklı bir mineral profiline sahiptir.

Karagöz Balığı Çiftlikte Üretilir mi?

Genel olarak hayır. Piyasada satılan karagözlerin %90'ı doğal deniz (olta veya ağ) balığıdır. Çipura ve levrek gibi endüstriyel boyutta çiftlik üretimi yaygın değildir. Ancak deneysel olarak bazı tesislerde "Sivri Gaga" türünün üretimi yapılabilmektedir. Yine de tezgahta gördüğünüz karagözün deniz balığı olma ihtimali çok yüksektir.

Karagöz Balığı Kılçıklı mı?

Karagöz, kılçık sorunu yaşatmayan bir balıktır. Sadece omurga ve kaburga kemikleri bulunur, eti içinde "kıl" tabir edilen ince kılçıklar yoktur. Piştiğinde et kemikten bütün bloklar halinde ayrılır. Bu yüzden çocuklar için güvenlidir.

Karagöz Balığı Fiyatı Neden Pahalıdır?

Karagözün pahalı olmasının birkaç nedeni vardır: Birincisi, endüstriyel çiftlik üretimi yaygın olmadığı için arzı kısıtlıdır. İkincisi, yakalanması zor bir balıktır. Üçüncüsü ve en önemlisi, "beyaz etli taş balığı" kategorisinde lezzet standardı çok yüksektir.

Karagöz Balığına Hangi Yem Takılır?

Amatör balıkçılar için karagöz avında en verimli yemler; kabuklarını çok sevdiği için mamun, yengeç, madya ve sülünezdir. Ayrıca taze karides ve boru kurdu da karagözün hayır diyemeyeceği yemler arasındadır.

Karagöz Dip Balığı mıdır?

Evet, karagöz bir demersal (dip) balığıdır. Hayatını genellikle 0-50 metre derinliklerdeki kayalık zeminlerde, deniz tabanına yakın olarak geçirir. Ancak beslenmek için bazen orta sulara da yükselebilir.