Bilimsel adı Viburnum opulus olan Gilaburu, özellikle İç Anadolu Bölgesi'nde, merkez üssü Kayseri ve çevresi olan sulak alanlarda yetişen çalı formunda bir bitkidir. Sonbahar aylarında olgunlaşan bu meyve, salkım salkım kırmızı görüntüsüyle sık sık Frenk üzümü ile karıştırılsa da, hem familya hem de etki bakımından tamamen farklıdır.

Halk ağzında yöreye göre "Geleboru", "Girabolu" veya "Glaburu" gibi isimlerle de anılan Gilaburu bitkisi, kış aylarının zorlu şartlarına dayanıklı bir yapıya sahiptir. Meyveleri nohut büyüklüğünde, parlak kırmızı renkte ve içi suludur. Ancak dalından koparıldığı gibi yenmesi zordur; çünkü ham haldeki Gilaburu tadı oldukça acı ve buruktur. Bu nedenle genellikle su içinde bekletilip fermente edildikten sonra suyu sıkılarak tüketilir.

Sadece bir meyve değil, aynı zamanda kültürel bir miras olan Gilaburu, Kayseri mutfağının ve halk hekimliğinin vazgeçilmez bir parçasıdır. Son yıllarda yapılan bilimsel araştırmalar, atalarımızın bu meyveye neden bu kadar değer verdiğini kanıtlar niteliktedir.

Zengin vitamin ve mineral içeriğiyle dikkat çeken Gilaburu meyvesi, özellikle böbrek ve boşaltım sistemi üzerindeki olumlu etkileriyle bilinen güçlü bir şifa kaynağıdır. Yüksek oranda C vitamini, antioksidanlar ve organik asitler barındıran bu meyve, düzenli tüketildiğinde vücut sağlığını pek çok açıdan destekler.

Gilaburu meyvesinin faydaları şunlardır:

Eğer elinizde ham (taze toplanmış) meyveler varsa, bunları doğrudan yemeniz tavsiye edilmez çünkü tadı oldukça acıdır. Gilaburu suyu hazırlamak için geleneksel yöntem "salamura" benzeri bir bekletme işlemidir.

Pratik Not: Eğer bu zahmetli süreçle uğraşmak istemezseniz, güvendiğiniz markaların %100 doğal, şeker ilavesiz hazır Gilaburu suyu ürünlerini de tercih edebilirsiniz.

Böbrek taşı düşürmek veya kum dökmek amacıyla Gilaburu kürü uygulayacaklar için halk hekimliğinde önerilen kullanım şekli genellikle şöyledir:

Önemli Uyarı: Gilaburu kürü uygularken günlük su tüketiminizi (en az 2.5 - 3 litre) artırmanız, taşın atılmasını hızlandıracaktır. Meyve suyu tek başına mucize yaratamaz, bol su ile desteklenmelidir.

Faydalarını duyup heveslenenlerin en çok merak ettiği konulardan biri de Gilaburu meyvesinin tadı. Dürüst olmak gerekirse, bu meyve "lezzet" için değil "şifa" için içilir.

Suyu sıkılmış Gilaburu'nun tadı, sirkeyi veya şalgam suyunu andıran, oldukça ekşi ve mayhoş bir aromaya sahiptir. Bazıları tadını koruk suyuna veya şekersiz kızılcık şerbetine benzetir.

Eğer ekşi tatlarla aranız iyi değilse, Gilaburu suyunu tatlandırmak için içine az miktarda bal veya pekmez karıştırabilirsiniz. Ancak diyabet hastalarının veya diyet yapanların şekersiz tüketmesi önerilir. Soğuk içildiğinde tadı daha tolere edilebilir hale gelir.

Her ne kadar doğal bir besin olsa da, Gilaburu tüketiminde dikkat edilmesi gereken bazı hususlar vardır. Her bünye farklı tepki verebilir.

Gilaburu Taşı Eritiyor mu Yoksa Düşürüyor mu?

Gilaburu, her iki etkiyi de destekler. İçeriğindeki özel asitler bazı taş türlerinin (özellikle kalsiyum okzalat) yapısını bozarak küçülmesine (erimesine) yardımcı olurken, idrar kanallarını genişletici etkisiyle de parçalanan taşların veya kumların idrarla atılmasını (düşürülmesini) kolaylaştırır.

Gilaburu Suyu Eczanelerde Satılır mı?

Gilaburu suyu genellikle aktarlarda, organik ürün marketlerinde ve yöresel ürün satan internet sitelerinde bulunur. Eczanelerde ise daha çok Gilaburu özü içeren gıda takviyeleri (tablet veya kapsül formunda) satılmaktadır. Şişelenmiş meyve suyu formunu her eczanede bulmak mümkün olmayabilir.

Gilaburu Prostata İyi Gelir mi?

Evet, Gilaburu erkek sağlığı için de oldukça faydalıdır. İdrar yollarını temizleyici ve ödem atıcı etkisi sayesinde, iyi huylu prostat büyümesi (BPH) olan hastalarda idrar yapma zorluğunu hafifletmeye ve prostat iltihabını azaltmaya yardımcı olabilir.

Günde Ne Kadar Gilaburu Suyu İçilmeli?

Böbrek taşı tedavisi veya genel sağlık için önerilen ideal miktar, günde 2 su bardağıdır (yaklaşık 400 ml). Genellikle sabah kahvaltısından önce ve akşam yemeğinden sonra birer bardak içilmesi tavsiye edilir. Asidik yapısı nedeniyle günde 3-4 bardaktan fazla tüketilmesi mideyi yorabilir.

Gilaburu Suyu Bozulur mu ve Nasıl Saklanmalı?

Suyu sıkılmamış, bidon içindeki taneli Gilaburu, serin ve karanlık bir yerde aylarca bozulmadan durabilir. Ancak suyu sıkıldıktan sonra hava ile temas ettiği için oksitlenir ve tadı değişir. Bu yüzden sıktığınız Gilaburu suyunu mutlaka buzdolabında saklamalı ve en geç 2-3 gün içinde tüketmelisiniz.

Çocuklar Gilaburu İçebilir mi?

Çocuklarda kullanımıyla ilgili kesin bir yaş sınırı olmamakla birlikte, asidik yapısı çocukların hassas midelerine ağır gelebilir. Eğer doktorunuz onay verirse, yarı yarıya su ile seyrelterek az miktarda içirilebilir.

Gilaburu Zayıflatır mı?

Doğrudan bir yağ yakıcı veya "zayıflama ilacı" değildir. Ancak güçlü bir ödem atıcı ve idrar söktürücü olması sebebiyle, vücuttaki şişkinliğin atılmasına yardımcı olur. Metabolizmayı desteklemesiyle diyet listelerinde ara öğün içeceği olarak yer alabilir.