Sakız kabağı, Türk mutfağının en sadık ve en çok kullanılan sebzelerinden biridir. Genellikle açık yeşil rengi, ince kabuğu ve narin yapısıyla bilinir. Düşük kalorili olması ve yüksek su içeriği sayesinde diyet listelerinin başköşesinde yer alır. Mücverden zeytinyağlı yemeğine, dolmasından salatasına kadar çok geniş bir kullanım alanı vardır.

Bu kabak türü, nötr tadı sayesinde birlikte pişirildiği malzemelerin aromasını kolayca içine çeker. Özellikle dereotu ve sarımsaklı yoğurt ile muazzam bir uyum yakalar. Pişirirken dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, çok çabuk yumuşadığı için formunu kaybetmemesi adına kısa süreli ve kontrollü ısıda pişirilmesidir.

Bal kabağı, kış mevsiminin en renkli ve en heybetli üyelerinden biridir. İri gövdesi, sert turuncu kabuğu ve içindeki yoğun beta karoten ile tam bir sağlık deposudur. Genellikle tatlı yapımıyla özdeşleşmiş olsa da, son yıllarda batı mutfağının etkisiyle kadifemsi çorbalarda, risottolarda ve hatta fırınlanmış tuzlu garnitürlerde de sıkça karşımıza çıkmaktadır.

İyi bir bal kabağı, yüksek şeker oranına ve lifsiz bir dokuya sahip olmalıdır. Pişerken kendi suyunu saldığı için tatlı yapımında ekstra su eklenmeden, sadece şekerle dinlendirilerek pişirilmesi lezzetini zirveye taşır. Üzerine eklenen tahin ve ceviz ile birleştiğinde, geleneksel mutfağımızın en sevilen kış lezzetlerinden birine dönüşür.

Helvacı kabağı, dışarıdan bakıldığında gri veya grimsi-mavi sert kabuğuyla bal kabağından kolayca ayırt edilir. Bal kabağına göre daha sert ve daha az sulu bir yapıya sahiptir. Bu karakteristik özelliği, pişerken dağılmasını engeller ve ona çok daha yoğun bir aroma kazandırır. Adını aldığı "kabak helvası" yapımı için en ideal çeşittir.

Bu kabağın eti oldukça kalın ve turuncu rengi çok koyudur. Lif oranı düşük olduğu için püre haline getirildiğinde pürüzsüz bir doku elde edilir. Sert yapısı sayesinde fırın torbasında veya fırın kaplarında uzun süre ağır ağır pişirilmeye çok uygundur; bu yöntemle şekeri iyice karamelize olur ve ortaya lokum gibi bir kıvam çıkar.

Girit kabağı, son yıllarda popülerliği artan, küçük ve tombul formuyla dikkat çeken bir türdür. Koyu yeşil rengi ve genellikle bir elmayı andıran yuvarlak yapısıyla sakız kabağından ayrılır. Bu minyon yapısı onu sofralarda çok şık bir sunum sebzesi haline getirir. Özellikle "kabak dolması" yaparken oyulması ve doldurulması en kolay, görselliği ise en yüksek olan çeşittir.

Tadı sakız kabağına benzer olsa da dokusu biraz daha diridir ve pişerken formunu çok iyi korur. Kabukları oldukça ince olduğu için soymadan tüketilmesi tavsiye edilir; bu sayede hem besin değerleri korunur hem de tabağa canlı bir renk katar. Zeytinyağlı yemeklerde veya ortadan ikiye bölünüp fırınlanarak yapılan hafif atıştırmalıklarda harika sonuçlar verir.

Ülkemizde kabak tatlısının tartışmasız lideri olan Adapazarı kabağı, devasa boyutları ve dilimli, sert kabuğuyla tanınır. Bu kabak çeşidini özel kılan, içindeki yüksek şeker oranı ve piştiğinde lif lif ayrılmayan pürüzsüz etli yapısıdır. Sakarya ovasının verimli topraklarında yetişen bu devasa sebze, kış boyunca bozulmadan saklanabilen oldukça dayanıklı bir türdür.

Mutfaktaki en yaygın kullanım alanı geleneksel kabak tatlısıdır; ancak son yıllarda yoğun aroması nedeniyle gurme çorbalarda ve marmelat yapımında da sıkça tercih edilmektedir. Sert dokusu sayesinde uzun süre pişse bile formunu korur ve karamelize olmaya çok uygundur. Doğru bir Adapazarı kabağı kesildiğinde, içindeki parlak ve koyu turuncu renk kalitesinin en büyük kanıtıdır.

Şekli büyük bir armudu andıran Butternut kabağı, pürüzsüz ve açık kahverengi-krem rengi bir kabuğa sahiptir. Onu diğerlerinden ayıran en belirgin özelliği, çekirdeklerinin sadece alt kısımdaki şişkin bölgede toplanmış olmasıdır; bu da üst kısmın tamamen etli ve işlenmesi kolay olduğu anlamına gelir. Adındaki "butternut" ifadesi, piştiğinde ağızda bıraktığı tereyağına benzer yumuşak ve fındığımsı dokuyu temsil eder.

Muskat kabağı, özellikle kadifemsi çorbaların, pürelerin ve bebek mamalarının vazgeçilmezidir. Dokusu çok ince olduğu için fırınlandığında hızla yumuşar ve doğal bir tatlılık yayar. Ayrıca çiğ olarak rendelendiğinde salatalara çıtırlık ve hafif şekerli bir aroma katmak için de kullanılabilir. Modern mutfaklarda risottolara ve makarnalara en çok yakıştırılan kabak türü budur.

Japon kökenli bir tür olan Kestane kabağı, koyu yeşil ve pürüzlü dış kabuğuyla ilk bakışta diğer kış kabaklarından ayrılır. İç yapısı ise yoğun turuncudur ve su oranı diğer kabaklara göre oldukça düşüktür. Piştiğinde ortaya çıkan doku ve tat, tam olarak haşlanmış kestaneyi andırdığı için bu isimle anılır. Nişastalı yapısı sayesinde fırın yemeklerinde muazzam bir sonuç verir.

Kabocha'nın en büyük avantajı, kabuğunun oldukça ince ve pişince yumuşayan bir yapıda olmasıdır; bu sayede soymakla uğraşmadan dilimleyip fırına verebilirsiniz. Tatlı ve tuzlu dengesini çok iyi kurduğu için hem baharatlı fırın sebze tabaklarında hem de yoğun kıvamlı turtalarda harikalar yaratır. Kızartıldığında veya tempura yapıldığında ise dışı çıtır içi yumuşak eşsiz bir atıştırmalığa dönüşür.

Spagetti kabağı, mutfağın en sihirli sebzelerinden biridir. Dışarıdan bakıldığında sıradan, oval ve sarı bir kavuna benzese de, piştiğinde içindeki etli kısım bir çatalla çekildiğinde tıpkı spagetti makarnası gibi tel tel ayrılır. Bu özelliği sayesinde glütensiz beslenenler veya düşük karbonhidrat diyeti yapanlar için doğal ve sağlıklı bir makarna alternatifi haline gelmiştir.

Tadı oldukça hafif ve nötr olduğu için her türlü makarna sosuyla mükemmel uyum sağlar. Genellikle ortadan ikiye bölünüp fırınlanarak pişirilir ve ardından içindeki teller bir çatal yardımıyla "hasat edilir". Üzerine bol domates sosu, fesleğen ve parmesan eklendiğinde, sebze yediğinizi unutturacak kadar doyurucu ve lezzetli bir ana öğüne dönüşür.

Şeker kabağı, isminden de anlaşılacağı üzere yüksek şeker içeriği ve pürüzsüz dokusuyla tatlı yapımı için doğanın sunduğu en özel türlerden biridir. Genellikle küçük, yuvarlak ve parlak turuncu rengiyle klasik Cadılar Bayramı kabaklarını andırsa da, onlardan farkı çok daha yoğun ve tatlı bir iç yapıya sahip olmasıdır. Lif oranı oldukça düşüktür; bu da piştiğinde ağızda eriyen, ipeksi bir kıvam almasını sağlar.

Bu kabak çeşidi, özellikle dünya mutfağında "Pumpkin Pie" olarak bilinen kabak paylarının ve turtaların ana malzemesidir. Fırınlandığında veya haşlanıp püre haline getirildiğinde, doğal tatlılığı sayesinde çok az şeker ilavesiyle harika sonuçlar verir. Sadece tatlılarda değil, pürüzsüz dokusuyla lüks restoranların menülerindeki yoğun kıvamlı ve kremalı kabak çorbalarının da gizli kahramanıdır.

Şekli büyük bir meşe palamuduna benzediği için bu adı alan Palamut kabağı, genellikle koyu yeşil ve yer yer turuncu lekeli, dilimli bir kabuğa sahiptir. İç kısmındaki etli doku ise açık sarı veya portakal rengindedir. Diğer kış kabaklarına göre daha hafif ve fındığımsı bir tadı vardır. Yapısı oldukça diridir; bu da onun pişerken formunu çok iyi korumasına yardımcı olur.

Palamut kabağını hazırlamanın en popüler yolu, kabağı ortadan ikiye bölüp çekirdeklerini çıkardıktan sonra fırınlamaktır. Oluşan doğal çukurun içine kıymalı harç, mantarlı pilav veya elmalı-tarçınlı karışımlar doldurularak hem doyurucu hem de görsel olarak şık "dolma" sunumları yapılabilir. Kabuğu biraz sert olsa da fırınlandığında dilimler halinde servis edilmesi, sofralara rustik bir hava katar.

Hokkaido kabağı, parlak kırmızıya çalan turuncu rengi ve ucu hafif sivri damla şekliyle en estetik kabaklardan biridir. Onu diğer tüm türlerden ayıran en pratik özelliği, kabuğunun çok ince olması ve pişince tamamen yumuşayarak yenilebilir hale gelmesidir. Bu durum, mutfakta soymakla vakit kaybetmek istemeyenler için büyük bir kolaylık sağlar. Tadı, kestaneyi andıran yoğun ve kremsi bir yapıdadır.

Bu kabak türü, su oranı düşük olduğu için fırınlandığında tadı iyice yoğunlaşır ve karamelize olur. Özellikle kabuklarıyla birlikte blenderdan geçirilerek hazırlanan çorbaları, hem renginin canlılığıyla hem de kıvamıyla büyüleyicidir. Dilimlenip üzerine zeytinyağı, biberiye ve deniz tuzu eklenerek fırınlandığında ise en sağlıklı ve lezzetli sebze garnitürlerinden birine dönüşür.

Delicata kabağı, ince uzun yapısı ve krem rengi üzerine yeşil-turuncu boyuna çizgileriyle oldukça karakteristik bir görünüme sahiptir. Adını "delicate" (zarif/narin) kelimesinden alır; çünkü kabuğu o kadar incedir ki soymaya gerek kalmadan tüketilebilir. Tadı ve dokusu, fırınlanmış tatlı patates ile mısır arasında bir yerdedir. Mutfakta hazırlaması en hızlı ve zahmetsiz kış kabaklarından biridir.

Bu kabak genellikle halka halka dilimlenerek fırınlanır. Fırınlandığında dışı hafif çıtır, içi ise yumuşacık ve tatlı bir hal alır. Düşük karbonhidratlı beslenmek isteyenler için harika bir atıştırmalık veya garnitür seçeneğidir. Salataların üzerine ılık bir dokunuş eklemek veya sadece fırınlanmış halkalar şeklinde sağlıklı bir cips alternatifi olarak tüketmek için mükemmeldir.

Patispan kabak, alışılmış kabak formundan çok farklı olarak kenarları tırtıklı, yassı ve bir yıldızı veya uçan daireyi andıran şekliyle dikkat çeker. Genellikle beyaz, sarı veya parlak yeşil renklerde karşımıza çıkan bu minyon kabak türü, sofralarda görsel bir şölen sunar. Tadı sakız kabağına benzese de ondan biraz daha fındığımsı ve diri bir dokuya sahiptir.

Bu kabak çeşidi, özellikle dekoratif yapısı bozulmadan bütün olarak pişirildiğinde veya dolma olarak hazırlandığında harika sonuçlar verir. Kabukları oldukça ince olduğu için soymaya gerek kalmadan tüketilebilir. İnce dilimler halinde fırınlanması veya buharda pişirilmesi, besin değerlerini ve o kendine has çıtır dokusunu korumasını sağlar. Modern mutfaklarda garnitür olarak tabağa şıklık katmak için sıkça tercih edilir.

Dikenli kabak, dış yüzeyindeki küçük diken benzeri çıkıntılar ve armudu andıran şekliyle oldukça egzotik bir görünüme sahiptir. Tropikal bir tür olmasına rağmen ülkemizde de Akdeniz bölgesinde yetişebilen bu kabak, kesildiğinde içinden çıkan tek ve büyük çekirdeğiyle bilinir. Tadı oldukça hafiftir; salatalık, kaba k ve yeşil elma arasında ferahlatıcı bir aromaya sahiptir.

Mutfakta çok yönlü bir kullanımı vardır; çiğ olarak rendelenip salatalara eklenebildiği gibi, haşlanarak veya sotelenerek de tüketilebilir. Pişirildiğinde diğer malzemelerin tadını çok iyi emdiği için baharatlı yemeklerde dengeleyici bir rol oynar. Ayrıca yüksek su içeriği ve düşük kalorisiyle vücudun nem dengesini korumaya yardımcı olan tam bir diyet dostudur.

Su kabağı, insanlık tarihinin en eski ve çok amaçlı kullanılan bitkilerinden biridir. Genellikle altı geniş, üstü dar bir vazo şeklindedir ve taze olduğu dönemlerde bazı yörelerde zeytinyağlı yemeği yapılsa da, asıl şöhretini kuruduktan sonra kazanır. Kuruduğunda dış kabuğu tamamen odunsu ve sert bir yapıya bürünerek içindeki suyun serin kalmasını sağlayan doğal bir kap haline gelir.

Kültürel anlamda su kabağı sadece bir yiyecek değil, bir sanat objesidir. Kurutulup içi temizlendikten sonra üzerine delikler açılarak ve boyanarak hazırlanan su kabağı lambaları, evlerde otantik bir atmosfer yaratır. Aynı zamanda bazı telli ve vurmalı çalgıların gövde yapımında kullanılarak müzik dünyasında da yerini almıştır. Doğal bir matara veya saklama kabı olarak kullanılması, plastik öncesi dönemin en sürdürülebilir çözümlerinden biridir.

Kara kabak, ismini oldukça koyu yeşil, hatta siyaha çalan dış kabuğundan alır. Diğer kabak türlerine göre daha sert bir yapısı ve daha yoğun bir lif içeriği vardır. Genellikle daha iri boyutlarda olan bu kabak, dayanıklılığı sayesinde hasat edildikten sonra uzun süre tazeliğini koruyabilir. Tadı oldukça baskındır ve piştiğinde dağılmayan, formunu koruyan bir yapı sergiler.

Bu kabak çeşidi, özellikle Karadeniz mutfağında "kabak felisi" gibi geleneksel ezme yemeklerinde veya fırınlanmış tuzlu tariflerde sıkça kullanılır. İçindeki çekirdekleri de oldukça iri ve lezzetlidir; bu çekirdekler kurutularak sağlıklı bir atıştırmalık olarak tüketilebilir. Yoğun dokusu sayesinde etli yemeklerin içinde veya sebze güveçlerinde diğer malzemelerle birlikte piştiğinde harika bir kıvam artırıcı rolü üstlenir.